Узбекистанцы привлекли $500 тысяч на ИИ-сервис для грузоперевозчиков в США
Команда Fleetmule
Асрор Арабджанов в 2021 году уехал в США в Стэнфордскую школу права учиться на юриста, а позже запустил ИИ-стартап Fleetmule. Проект берет на себя проверку водителей, документов и разрешений для американских компаний-грузоперевозчиков. Сейчас под управлением сервиса находится более 3 тысяч траков.
Специально для совместного проекта Digital Business и Astana Hub «100 стартап-историй Центральной Евразии» Асрор рассказал, как его сервис передал ИИ работу специалистов по безопасности грузоперевозок, почему скрывает цены Fleetmule и в каких процессах нейросетям нельзя давать полную свободу.
«Поверил в созидательную силу частного капитала»
– Расскажите о себе: чем занимались до стартапа?
– Я родом из Кургантепы – небольшого городка в Узбекистане. Вырос в семье фермера, мой отец по образованию зоотехник. Детство прошло в труде, обычном для сельских ребят: подоить коров, убрать навоз, заготовить корм скоту. Но с первого класса у меня появился интерес к английскому языку, поэтому ходил на дополнительные кружки и занимался самостоятельно.
Поступил в Международный Вестминстерский университет в Ташкенте, выбрав коммерческое право. Позже работал в международных юридических фирмах, в том числе в GRATA International.
– Как перешли из юридической сферы в бизнес?
– Работал корпоративным юристом холдинговой группы, которая решила строить завод минеральной воды Chortoq. Меня назначили генеральным директором этого проекта. Затем перешел в хлопково-текстильный кластер Khantex Group в качестве одного из управляющих партнеров. В 2016 году государство поставило жесткую задачу: избавиться от детского труда на хлопковых полях, так как это формировало негативный имидж страны за рубежом. Привезли хлопкоуборочные комбайны John Deere и построили современный хлопкоочистительный завод. И Кургантепинский район стал первым в республике, который на 100% механизировал процесс и полностью искоренил принудительный детский труд.
Асрор Арабджанов
Для меня это было личной миссией, так как моя мама всю жизнь проработала учительницей, и я сам в школьные годы вместе с ней и одноклассниками каждую осень собирал хлопок на полях.
Кроме того, проект заставил поверить в созидательную силу частного капитала: я убежден, что бизнес в правильных руках способен сделать больше системных изменений, чем тысячи некоммерческих и неправительственных организаций.
Через несколько лет почувствовал, что уперся в локальный потолок, и решил попробовать что-то принципиально новое. Подал документы в ведущие вузы США и Великобритании и в итоге выбрал Стэнфордскую школу права.
«Захотелось быть ближе к технологическим стартапам Кремниевой долины»
– Как вы впервые пришли в стартапы?
– Обратил внимание, что в США выходцы из Центральной Азии часто работают в сфере логистики и автоперевозок. Будучи студентами-юристами, мы с друзьями консультировали нескольких знакомых грузоперевозчиков. Заглянули в их операционные процессы и увидели колоссальный хаос в бэк-офисах их компаний.
Так в 2021-2022 годах с Шохрухом Рахмановым и Мамуром Кодировым создали Datatruck – ERP- и TMS-систему для американского рынка грузоперевозок. Сегодня Datatruck уже привлек более $12 млн инвестиций, закрыл раунд Series A и обслуживает более тысячи логистических компаний.
Поскольку тогда работал в юридической фирме, то не мог полноценно заниматься развитием Datatruck. Со временем перестал участвовать в ежедневной операционной работе и уменьшил свою долю.
Однако мне все равно хотелось быть ближе к технологическим стартапам. Например, вместе с коллегами из юридической фирмы, которая специализируется на венчурном праве, сопровождал первый инвестиционный раунд ElevenLabs. А с моим соседом по общежитию в Стэнфорде Асетом Абдуалиевым запустили Silkroad Innovation Hub. Идея заключалась в том, чтобы помогать в Кремниевой долине предпринимателям из Центральной Евразии: с релокацией, интеграцией, менторством и знакомством с инвесторами.
Сегодня Silkroad Innovation Hub – это авторитетное комьюнити, а на ивенты приходят знаковые лидеры ИТ-индустрии, включая Сэма Альтмана из OpenAI и Гарри Тана из Y Combinator.
– Почему после этого решили снова запустить собственный стартап?
– В прошлом году понял, что пока молод и полон сил, хочу сфокусироваться на одной масштабной задаче и построить технологическую компанию. Вместе с партнерами запустил новый проект. Сначала хотели сделать продукт в сегменте LegalTech – ИИ-помощника для электронной почты, который проверял бы контракты как юрист.
Однако в начале этого года совершили пивот и сосредоточились на контроле безопасности и соблюдении регуляторных требований в сфере грузоперевозок США. Так появился Fleetmule.
– Почему опять выбрали нишу грузоперевозок?
– Эта сфера в США жестко регулируется из-за требований безопасности. Если у перевозчика возникают проблемы с документами или нарушения, они фиксируются в федеральной системе и влияют на рейтинг компании. В определенный момент бизнес может лишиться права на перевозку грузов.
При этом 95% перевозчиков – небольшие компании с автопарком менее 10 грузовиков. Требования к ним практически те же, что и к крупным компаниям, но содержать собственный штат юристов и специалистов по комплаенсу они не могут. В эту нишу мы и решили пойти.
«ИИ нельзя давать полную свободу»
– Как работает Fleetmule?
– Наша платформа автоматизирует работу специалиста, который отвечает за безопасность и соблюдение регуляторных требований. Сначала заключаем контракт и разворачиваем систему в каналах, которыми пользуется клиент – электронная почта, Telegram, WhatsApp, Slack.
Дальше, если в компанию приходит новый водитель, то наш агент через мессенджер или SMS автоматически запрашивает персональные данные, скачивает отчет об истории вождения, а также «пробивает» человека по криминальным базам и антитеррористическим спискам.
Чтобы верифицировать стаж, наш агент находит контакты нескольких предыдущих работодателей и запрашивает сведения о его опыте и авариях. После этого Fleetmule организует медицинские проверки: в чате уточняет у водителя, на каком участке маршрута ему удобно пройти тестирование, подбирает сертифицированную лабораторию и оформляет запись. В итоге онбординг, занимавший ранее 2–3 дня, сокращается до нескольких минут.
Похожим образом система работает и при покупке нового грузовик: агент забирает его данные и за пару часов оформляет дорожные разрешения, ставит на учет в нескольких штатах.
Также интегрируем Fleetmule в телефонию компании: нейросеть слушает записи разговоров и совершает необходимые действия: может отправить форму, уведомить страховую, поставить задачу в календарь и т. д.
Все процессы руководитель автопарка видит на дашборде и может задавать агенту управленческие вопросы: «Кто из водителей принес больше всего штрафов в этом месяце?», «Какие лицензии истекают через неделю?».
– Аналитика доступна для владельца бизнеса?
– Fleetmule отслеживает штрафные баллы компании в федеральной системе и сравнивает ее показатели с данными примерно 4 млн американских перевозчиков. На основе этой информации платформа заранее оценивает риск. Например, предупреждает, что без устранения конкретных нарушений рейтинг компании может опуститься ниже критического уровня, из-за чего перевозчик рискует лишиться лицензии.
– Почему существующие сервисы не смогли полностью автоматизировать эту работу?
– В индустрии используются неструктурированные данные: записи разговоров с водителями, длинные юридические контракты, выписки из истории вождения, справки о прохождении тестов на наркотики, звонки в государственные органы. Обычные программы хорошо работают с заранее заданными полями и сценариями, но не умеют самостоятельно понимать содержание таких документов и разговоров.
Также американские госорганы в транспортной сфере очень архаичны: в некоторых штатах документы все еще нужно отправлять по факсу, а отдельные вопросы решать только по телефону.
С появлением LLM стало возможно автоматически разбирать тексты и разговоры, извлекать из них нужную информацию и определять, какое действие выполнить дальше.
– Можно ли доверять ИИ в вопросах безопасности? Вдруг нейросеть придумает, что проверила водителя…
– Есть критические задачи – например, подача документов на регистрацию, заказ тестов, продление разрешений. Здесь ИИ нельзя давать полную свободу, иначе возникнут галлюцинации. Поэтому оцифровали около 50 отраслевых сценариев, в которых ИИ лишь отдает команду на вызов функции, а все остальное делает платформа программно, что существенно снижает вероятность ошибки.
А вот аналитические задачи — поиск нарушений, анализ логов, составление сводок — сложно автоматизировать без ИИ, поскольку здесь приходится работать с неструктурированными данными. Здесь используем внутренние инструменты ИИ-валидации и контроль человека.
В сложных сценариях на звонки и в переписку подключаются наши сотрудники – операционный центр находится на Филиппинах, там сейчас работают четыре постоянных оператора. Но при этом долгосрочная цель – поэтапно автоматизировать все пограничные сценарии, чтобы через 1-2 года полностью убрать человека из цепочки комплаенса.
– Что произойдет, если ИИ ошибется?
– В отличие от агентств с удаленными сотрудниками, которые могут закрыться и исчезнуть, за последствия перед клиентом отвечает Fleetmule. Профессиональная ответственность застрахована на сумму до $1 млн на один страховой случай.
«На ранней стадии развития стартапу важно двигаться тихо»
– Как вы искали первых клиентов?
– Логистика в США – закрытая среда. Решения о сотрудничестве принимаются исключительно на основе доверия: никто не будет нанимать комплаенс-офицера по баннерной рекламе в интернете.
Первого клиента нашел через группу владельцев траковых компаний в Telegram: почитал, как люди обсуждают наболевшие проблемы с аудитом, и написал одному из участников в личные сообщения с предложением полностью забрать эту головную боль на себя.
Сейчас инструментом органического привлечения клиентов стал наш собственный бесплатный продукт для проверки благонадежности перевозчиков Searchmule.io. Владельцы траковых компаний заходят на портал, чтобы проверить перевозчика или брокера: посмотреть историю нарушений, показатели безопасности и оценить, насколько надежно с ним работать.
Сегодня через Searchmule.io проходит более 15 тысяч поисковых запросов в день, порталом уже воспользовались 400-500 тысяч уникальных перевозчиков. Эти данные используем для привлечения клиентов Fleetmule: видим компании с проблемами, звоним и предлагаем наш продукт.
– Сколько сейчас у вас заказчиков? И почему им выгодно пользоваться Fleetmule?
– Пока не раскрою информацию, но суммарно под управлением нашей платформы находится уже более 3 тысяч грузовиков.
Что касается выгоды, то скажу так: наем штатного специалиста по безопасности обходится бизнесу в $80-120 тысяч в год. Услуги Fleetmule обходятся в 3-4 раза дешевле.
Если у крупного перевозчика есть отдел безопасности, то использование нашей системы повышает продуктивность в несколько раз: один специалист с Fleetmule легко справляется с нагрузкой пятерых.
По стоимости Fleetmule сопоставим с ценами аутсорсинговых агентств.
– Сколько зарабатывает стартап?
– На данном этапе принципиально не раскрываю в публичном поле цифры по выручке и размеру среднего чека. Также у нас на сайте нет прайс-листа: Fleetmule невозможно купить по кнопке как шаблонное приложение. Сначала проводим аудит автопарка клиента, подтверждаем, что наше решение подходит, и только затем формируем индивидуальное предложение. До тех пор, пока не наберем пул в 500-1000 клиентов, наши тарифы будут оставаться гибкими и экспериментальными.
Если начнем публично хвастаться выручкой и темпами роста, привлечем в эту нишу лишний капитал и своими руками создадим себе конкурентов. Считаю, что на ранней стадии развития стартапу важно двигаться тихо.
«Нужно быстро захватывать рынок и становиться дефолтным решением для индустрии»
– Сколько уже вложили в проект?
– На стадии pre-seed привлекли $500 тысяч. Раунд получился комбинированным: в нем участвовали институциональные фонды – Astana Hub Ventures, IT Park Ventures, Silkroad Angels,а также Silkroad Innovation Hub, который стал нашим первым инвестором еще на стадии идеи. Для нас важны не только инвестиции, но и их ресурсы, сеть контактов и доступ к компаниям. Например, Astana Hub Ventures (венчурный фонд Astana Hub) продолжает поддерживать нас и после сделки: приглашают на мероприятия, дают возможность участвовать в них и рассказывать о продукте. Для меня это выражение идеи, которую продвигает Silkroad Innovation Hub: маленькие и большие сообщества, тесно связанные друг с другом, должны помогать друг другу.
Также наши первые клиенты-ангелы – владельцы транспортных компаний – после внедрения продукта сами предложили чеки на $20-50 тысяч.
– Будете ли привлекать средства еще?
– Сейчас готовимся к следующему раунду. Нужно быстро захватывать рынок и становиться дефолтным решением для индустрии, иначе нас обойдут конкуренты, которые привлекут больше капитала и агрессивнее вложатся в продвижение.
Инвестиции нужны для найма топовых ИИ-инженеров, масштабирования отдела прямых продаж и открытия единого офиса. Считаю, что прорывные стартапы строятся только тогда, когда ключевая команда сидит в одной комнате и непрерывно обменивается идеями.
– Кроме вас, кто еще занимается проектом?
– Команда основателей состоит из трех человек. Акбар Каримов, с которым мы дружим более 16 лет, уже давно живет в США и хорошо знает сферу грузоперевозок: был брокером, владел собственной транспортной компанией и несколько лет руководил департаментом Safety & Compliance в крупном автопарке. Он глубоко знает все внутренние боли индустрии и выступил главным автором продуктовой концепции.
Акбар Каримов
Также с нами Рузимбой Бекджанов – сильный full-stack инженер с глубоким пониманием современных AI-моделей и инструментов автоматизации.
Штатных продакт-менеджеров у нас нет, мы с Акбаром либо сами общаемся с клиентами, либо подключаем наших разработчиков. Мне кажется, критически важно, чтобы программист напрямую слышал проблему заказчика и мог сам реализовать решение в коде, без посредников.
Благодаря этому скорость выкатки фичей у нас феноменальная: если клиент просит функцию, то мы не пишем ТЗ месяцами, а выкатываем рабочий прототип за 2-3 дня.
Рузимбой Бекджанов
Всего в компании работают 6 человек, включая основателей, а также с нами сотрудничают 4 оператора колл-центра на Филиппинах.
– Учитывая, что работаете с регуляторными требованиями США, будете ли масштабировать проект в другие страны?
– Пока нет: рынки Китая, Индии или Центральной Азии устроены совершенно иначе, и попытка распылиться на несколько регионов разрушит фокус раннего стартапа.
Но рынок США огромен: объем грузовых перевозок и логистики в 2026 году оценивается примерно в $1,43 трлн. И нам достаточно занять даже скромную долю этого сегмента, чтобы построить многомиллиардный бизнес.
При этом видим огромный потенциал масштабирования в другие жестко регулируемые индустрии в США: строительство, пассажирские перевозки, авиацию. Наша стратегическая цель – забрать на себя всю рутинную работу бэк-офиса компаний в разных отраслях с помощью автономных ИИ-агентов.
Өзбекстандық стартап АҚШ-та жүк тасымалына арналған AI-сервиске $500 мың инвестиция тартты
Асрор Арабджанов 2021 жылы заңгер мамандығын оқу үшін АҚШ-қа аттанып, Стэнфордтың заң мектебіне түсті. Кейін Fleetmule атты AI-стартапты іске қосты. Сервис америкалық жүк тасымалдаушы компаниялар үшін жүргізушіні, құжаты мен қажетті рұқсат қағазды тексеру жұмыстарын өз мойнына алады. Қазір бұл қызметтің көмегімен 3 мыңнан астам трак басқарылады.
Digital Business пен Astana Hub-тың бірлескен «Орталық Еуразияның 100 стартап тарихы» жобасы аясында Асрор сервис жүк тасымалы қауіпсіздігіне жауапты мамандардың жұмысын қалай AI-ға тапсырғанын, Fleetmule бағасын не себепті жарияламайтынын және нейрожелілерге қандай процестерде толық еркіндік беруге болмайтынын айтып берді.
«Жеке капиталдың қоғамға оң өзгеріс әкелетін күшіне сендім»
– Стартапқа дейін немен айналыстыңыз? Өзіңіз туралы айтып берсеңіз.
– Мен Өзбекстандағы Қорғантепе деген шағын қаладанмын. Қарапайым шаруаның отбасында өстім. Әкемнің мамандығы – зоотехник. Балалық шағым ауыл балаларына тән еңбекпен өтті: сиыр саудым, қора тазаладым, малға жем-шөп дайындадым. Бірақ бірінші сыныптан бастап ағылшын тіліне қызығушылығым оянды. Сондықтан қосымша үйірмелерге қатысып, өз бетімше де оқыдым.
Ташкенттегі Вестминстер халықаралық университетіне түсіп, коммерциялық құқық мамандығын таңдадым. Кейін халықаралық заң фирмаларында, соның ішінде GRATA International компаниясында жұмыс істедім.
– Заң саласынан бизнеске қалай келдіңіз?
– Минералды су өндіретін Chortoq зауытын салуды жоспарлаған холдингтік топта корпоративтік заңгер болып жұмыс істедім. Кейін мені осы жобаның бас директоры етіп тағайындады. Одан соң Khantex Group мақта-тоқыма кластеріне басқарушы серіктестердің бірі ретінде ауыстым. 2016 жылы мемлекет алдымызға қатаң талап қойды: мақта алқаптарындағы балалар еңбегінен бас тарту керек болды. Өйткені бұл мәселе елдің шетелдегі имиджіне кері әсер етіп келген. Біз John Deere мақта жинайтын комбайндар әкеліп, заманауи мақта тазалайтын зауыт салдық. Нәтижесінде Қорғантепе ауданы республика бойынша мақта жинау процесін 100 пайыз механикаландырған және балаларды мәжбүрлі еңбекке тартуды толық жойған алғашқы аудан болды.
Асрор Арабджанов
Бұл мен үшін жеке миссияға айналды. Себебі анам өмір бойы мұғалім болып жұмыс істеді. Ал мен мектепте оқып жүрген кезімде әр күз сайын анаммен және сыныптастарыммен бірге мақта алқаптарына барып, мақта теретінмін.
Одан бөлек, осы жоба маған жеке капиталдың қоғамды өзгертуге қабілетті күш екеніне сенуге мүмкіндік берді. Менің ойымша, бизнес дұрыс адамдардың қолында болса, мыңдаған коммерциялық емес және үкіметтік емес ұйымнан да ауқымды әрі жүйелі өзгерістер жасай алады.
Бірнеше жылдан кейін жергілікті деңгейде белгілі бір шекке тірелгенімді түсіндім де, мүлде жаңа бағытта өзімді сынап көруге шешім қабылдадым. АҚШ пен Ұлыбританияның жетекші университеттеріне құжат тапсырдым. Ақырында Стэнфорд заң мектебін таңдадым.
«Кремний алқабындағы технологиялық стартаптарға жақын болғым келді»
– Стартаптарға алғаш қалай келдіңіз?
– АҚШ-та Орталық Азиядан барған адамдардың логистика және жүк тасымалы саласында жиі жұмыс істейтінін байқадым. Заң факультетінде оқып жүрген кезімізде достарыммен бірге таныс бірнеше жүк тасымалдаушы компанияға кеңес бердік. Олардың жұмыс барысына үңіліп, компаниялардың бэк-офистерінде үлкен хаос бар екенін көрдік.
Осылайша 2021-2022 жылдары Шохрух Рахманов және Мамур Кодировпен бірге америкалық жүк тасымалы нарығына арналған ERP және TMS жүйесі – Datatruck-ты құрдық. Бүгінде Datatruck $12 млн-нан астам инвестиция тартты, Series A раундын жапты және мыңнан астам логистикалық компанияға қызмет көрсетіп отыр.
Ол кезде заң фирмасында жұмыс істегендіктен, Datatruck-ты дамытуға толыққанды көңіл бөле алмадым. Уақыт өте келе жобаның күнделікті операциялық жұмысына араласуды тоқтатып, өз үлесімді де азайттым.
Дегенмен технологиялық стартаптарға жақынырақ болғым келді. Мысалы, венчурлік құқық саласына маманданған заң фирмасындағы әріптестеріммен бірге ElevenLabs компаниясының алғашқы инвестициялық раундын сүйемелдедік. Ал Стэнфордта бірге тұрған көршім Әсет Әбдуәлиевпен бірге Silkroad Innovation Hub-ты іске қостық. Негізгі мақсатымыз – Орталық Еуразиядан шыққан кәсіпкерлерге Кремний алқабына қоныс аударуға, жаңа ортаға бейімделуге, менторлар табуға және инвесторлармен танысуға көмектесу болды.
Бүгінде Silkroad Innovation Hub – беделді қауымдастықтардың біріне айналды. Оның іс-шараларына ІТ индустриясының танымал көшбасшылары, соның ішінде OpenAI компаниясының басшысы Сэм Альтман мен Y Combinator басшысы Гарри Тан да қатысады.
– Осыдан кейін неге қайтадан стартап жасаймыз деп шештіңіздер?
– Былтыр өзімнің әлі жас екенімді, күш-қуатым бар екенін түсіндім. Сондықтан бір ғана ауқымды міндетке бар күшімді жұмсап, технологиялық компания құруға ден қоюым керек деп шештім. Серіктестеріммен бірге жаңа жобаны іске қостық. Алғашында LegalTech бағытын таңдадық. Электронды поштаға арналған, келісімшарттарды заңгер секілді тексеретін жасанды интеллект көмекшісін жасағымыз келді.
Алайда биылғы жылдың басында бағытты өзгерттік. АҚШ-тағы жүк тасымалы саласындағы қауіпсіздікті бақылау және реттеуші талаптардың сақталуын қамтамасыз етуге басымдық бердік. Осылайша Fleetmule пайда болды.
– Неге қайтадан жүк тасымалы саласын таңдадыңыздар?
– АҚШ-та бұл сала қауіпсіздік талаптарына байланысты қатаң реттеледі. Егер тасымалдаушының құжаттарында мәселе туындаса немесе қандай да бір талап бұзылса, бұл федералды жүйеде тіркеліп, компанияның рейтингіне әсер етеді. Белгілі бір кезеңде бизнес жүк тасымалдау құқығынан айырылып қалуы мүмкін.
Тасымалдаушылардың 95 пайызы – паркінде 10-нан аз жүк көлігі бар шағын компаниялар. Оларға қойылатын талаптар іс жүзінде ірі компаниялармен бірдей. Бірақ мұндай шағын бизнестің өз заңгерлері мен комплаенс мамандарынан тұратын штат ұстауға мүмкіндігі жоқ. Біз дәл осы нарыққа кіреміз деп шештік.
«Жасанды интеллектке толық еркіндік беруге болмайды»
– Fleetmule қалай жұмыс істейді?
– Біздің платформа қауіпсіздік пен реттеуші талаптардың сақталуына жауапты маманның жұмысын автоматтандырады. Алдымен келісімшарт жасаймыз да, жүйені клиент пайдаланатын байланыс арналарына – электронды поштаға, Telegram, WhatsApp және Slack-ке енгіземіз.
Одан кейін компанияға жаңа жүргізуші келгенде, біздің агент мессенджер немесе SMS арқылы оның жеке деректерін автоматты түрде сұратады, жүргізу тарихы туралы есепті жүктеп алады, сондай-ақ жүргізушіні қылмыстық дерекқорлар мен терроризмге қарсы тізімдер бойынша тексереді.
Жүргізушінің еңбек өтілін растау үшін агент оның бұрынғы бірнеше жұмыс берушісінің байланыс деректерін тауып, тәжірибесі мен жол-көлік апаты туралы ақпарат сұратады. Осыдан кейін Fleetmule медициналық тексеруді ұйымдастырады: чатта жүргізушіден маршруттың қай бөлігінде тест тапсыруға ыңғайлы екенін сұрайды, сертификатталған зертхананы таңдап, дәрігердің қабылдауына жазады. Нәтижесінде бұрын 2-3 күнге созылатын жұмысқа қабылдау процесі бірнеше минутқа дейін қысқарады.
Жаңа жүк көлігін сатып алған кезде де жүйе осыған ұқсас жұмыс істейді: агент көліктің деректерін алып, бірнеше сағаттың ішінде жол жүруге қажетті рұқсат қағаздарды рәсімдейді және оны бірнеше штатта тіркеуге қояды.
Сонымен қатар Fleetmule-ді компанияның телефон жүйесіне біріктіреміз. Нейрондық желі қоңыраудың жазбасын тыңдап, қажетті әрекеттерді орындайды: форманы жібере алады, сақтандыру компаниясына хабарлайды, күнтізбеге тапсырма қояды және тағы басқа жұмыстарды атқарады.
Автопарк басшысы барлық процесті дашбордтан көріп, агентке басқаруға қатысты: «Осы айда жүргізушілердің қайсысы ең көп айыппұл алды?», «Қай лицензиялардың мерзімі бір аптадан кейін аяқталады?» деген сияқты сұрақтар қоя алады.
– Талдау бизнес иесіне де қолжетімді ме?
– Fleetmule компанияның федералды жүйедегі айыппұл ұпайларын бақылап, оның көрсеткіштерін шамамен 4 млн америкалық тасымалдаушының деректерімен салыстырады. Осы ақпарат негізінде платформа тәуекелді алдын ала бағалайды. Мысалы, нақты кемшіліктер жойылмаса, компания рейтингі сыни деңгейден төмен түсіп кетуі мүмкін екенін ескертеді. Мұндай жағдайда тасымалдаушы лицензиясынан айырылып қалуы ықтимал.
– Қолданыстағы сервистер бұл жұмысты неге толық автоматтандыра алмады?
– Бұл индустрияда жүргізушілермен болған әңгімелердің жазбасы, көлемді заңды келісімшарттар, жүргізу тарихынан алынған үзінділер, есірткіге тест тапсырғаны туралы анықтамалар, мемлекеттік органдарға шалынған қоңыраулар сияқты құрылымдалмаған деректер көп қолданылады. Қарапайым бағдарламалар алдын ала белгіленген өрістер мен сценарийлер бойынша жақсы жұмыс істейді. Бірақ мұндай құжаттар мен әңгімелердің мазмұнын өздігінен түсіне алмайды.
Оған қоса, АҚШ-тағы көлік саласына жауапты мемлекеттік органдардың жүйесі өте ескірген. Кейбір штаттарда құжаттарды әлі де факс арқылы жіберу керек, ал жекелеген мәселелерді тек телефонмен шешуге болады.
Үлкен тілдік модельдер пайда болғалы мәтіндер мен әңгімелерді автоматты түрде талдап, қажетті ақпаратты бөліп алуға және одан кейін қандай әрекет жасау керегін анықтауға мүмкіндік туды.
– Қауіпсіздік мәселелерін жасанды интеллектке сеніп тапсыруға бола ма? Мысалы, нейрондық желі жүргізушіні тексердім деп ойдан шығарып жібермей ме?
– Аса маңызды міндеттер бар. Мысалы, тіркеуге құжат тапсыру, тестілеуге тапсырыс беру, рұқсат қағаздарының мерзімін ұзарту. Мұндай жағдайда жасанды интеллектке толық еркіндік беруге болмайды, әйтпесе ол ойдан ақпарат құрастыруы мүмкін. Сондықтан біз саладағы 50-ге жуық сценарийді цифрландырдық. Бұл сценарийлерде ЖИ тек белгілі бір функцияны шақыруға пәрмен береді, ал қалған жұмыстың бәрін платформа бағдарламалық түрде орындайды. Осылайша қателесу ықтималдығы айтарлықтай төмендейді.
Ал талдауға қатысты міндеттерді – кемшілікті іздеу, логтарды талдау, қорытынды есеп жасау – мұны ЖИ-сыз автоматтандыру қиын. Өйткені мұнда құрылымдалмаған деректермен жұмыс істеуге тура келеді. Бұл бағытта біз ЖИ-ды ішкі тексеру құралдарын және адам бақылауын қолданамыз.
Күрделі сценарийлер кезінде қоңырау мен хат алмасуға біздің қызметкерлеріміз қосылады. Операциялық орталық Филиппинде орналасқан, қазір онда төрт тұрақты оператор жұмыс істейді. Дегенмен ұзақ мерзімді мақсатымыз – шекаралық сценарийлердің бәрін кезең-кезеңімен автоматтандыру. Бір-екі жылдан кейін комплаенс процесіндегі адамды толықтай алып тастағымыз келеді.
– ЖИ қателессе, не болады?
– Қашықтан жұмыс істейтін қызметкерлері бар агенттіктер жабылып, ізім-ғайым жоғалып кетуі мүмкін. Ал Fleetmule жағдайында клиент алдындағы жауапкершілікті біздің компания көтереді. Кәсіби жауапкершілік әрбір сақтандыру жағдайы бойынша $1 млн-ға дейін сақтандырылған.
«Стартап дамуының бастапқы кезеңінде тыныш қимылдау маңызды»
– Алғашқы клиенттерді қалай іздедіңіздер?
– АҚШ-тағы логистика саласы – жабық орта. Ынтымақтастық туралы шешімдер тек сенімге сүйеніп қабылданады: ешкім интернеттегі баннерлік жарнамаға қарап комплаенс офицерін жалдамайды.
Алғашқы клиентті трак компаниялары иелерінің Telegram тобынан таптым. Адамдардың аудитке қатысты өзекті мәселелерді қалай талқылап жатқанын оқып, сол қатысушылардың біріне жеке хабарлама жаздым. Оған осы проблеманың бәрін өз мойныма алуды ұсындым.
Қазір клиенттерді органикалық жолмен тартудың негізгі құралы – тасымалдаушылардың сенімділігін тексеруге арналған өзіміздің тегін өніміміз Searchmule.io. Трак компанияларының иелері порталға кіріп, тасымалдаушыны немесе брокерді тексере алады: заң бұзу тарихын, қауіпсіздік көрсеткіштерін қарап, онымен жұмыс істеудің қаншалықты сенімді екенін бағалайды.
Бүгінде Searchmule.io арқылы күніне 15 мыңнан астам іздеу жасалады. Порталды осы уақытқа дейін 400-500 мың бірегей тасымалдаушы пайдаланды. Біз бұл деректерді Fleetmule-ге клиент тарту үшін қолданамыз: мәселесі бар компанияларды анықтап, оларға хабарласып, өнімімізді ұсынамыз.
– Қазір қанша клиентіңіз бар? Оларға Fleetmule-ді пайдалану не үшін тиімді?
– Әзірге бұл ақпаратты жарияламаймын. Бірақ қазір платформамыздың басқаруында 3 мыңнан астам жүк көлігі бар.
Тиімділігіне келсек, штаттағы қауіпсіздік маманын жалдау бизнеске жылына $80-120 мыңға түседі. Ал Fleetmule қызметтері бұдан 3-4 есе арзан.
Егер ірі тасымалдаушының қауіпсіздік бөлімі болса, біздің жүйені пайдалану оның өнімділігін бірнеше есе арттырады: Fleetmule қолданатын бір маман бес адамның жұмыс көлемін оңай атқара алады.
Бағасы жағынан Fleetmule аутсорсинг агенттіктерінің қызмет құнымен шамалас.
– Стартаптың табысы қандай?
– Қазіргі кезеңде табыс көлемі мен орташа чек туралы ақпаратты жария түрде айтпаймын. Біздің сайтта да баға көрсетілмеген: Fleetmule-ді дайын қосымша сияқты бір батырманы басып сатып ала алмайсыз. Алдымен клиенттің автопаркіне аудит жүргізіп, біздің шешімнің оған сәйкес келетінін растаймыз. Содан кейін ғана жеке ұсыныс әзірлейміз. 500-1000 клиенттен тұратын база қалыптастырғанға дейін тарифтеріміз икемді әрі эксперименттік болып қала береді.
Егер табысымыз бен өсу қарқынымыз қандай екенін жариялап, мақтана бастасақ, бұл нарыққа артық капитал тартып, өз қолымызбен бәсекелес тартып алуымыз мүмкін. Стартап дамуының бастапқы кезеңінде тыныш қимылдау маңызды деп есептеймін.
«Нарықты тез жаулап алып, индустрия үшін әдепкі шешімге айналу керек»
– Жобаға қазірдің өзінде қанша инвестиция салдыңыздар?
– Pre-seed кезеңінде $500 мың тарттық. Раунд аралас форматта өтті: оған институционалдық қорлар – Astana Hub Ventures, IT Park Ventures, Silkroad Angels, сондай-ақ идея кезеңінің өзінде алғашқы инвесторымыз болған Silkroad Innovation Hub қатысты. Біз үшін инвестицияның өзі ғана емес, олардың ресурстары, байланыс желісі және компанияларға шығу мүмкіндігі де маңызды.
Мысалы, Astana Hub Ventures (Astana Hub венчурлік қоры) мәміледен кейін де бізді қолдап келеді: іс-шараларға шақырады, оларға қатысуға және өніміміз туралы айтуға мүмкіндік береді. Мен үшін бұл Silkroad Innovation Hub ұстанатын идеяның көрінісі: бір-бірімен тығыз байланысты шағын және үлкен қауымдастықтар бір-біріне көмектесуі керек.
Сонымен қатар алғашқы клиенттеріміз – көлік компанияларының иелері – өнімді енгізгеннен кейін өздері-ақ $20-50 мың көлемінде инвестиция салуды ұсынды.
– Қаражат тартуды жалғастырасыздар ма?
– Қазір келесі раундқа дайындалып жатырмыз. Нарықты тез жаулап алып, индустрия үшін әдепкі шешімге айналуымыз керек. Әйтпесе көбірек капитал тартып, маркетингке агрессивті қаржы салатын бәсекелестер бізді басып озуы мүмкін.
Инвестиция бізге мықты жасанды интеллект инженерлерін жалдауға, тікелей сату бөлімін кеңейтуге және ортақ кеңсе ашуға қажет. Меніңше, серпіліс жасайтын стартаптар негізгі команда бір бөлмеде отырып, идеялармен үздіксіз алмасқан кезде ғана құрылады.
– Сізден бөлек, жобамен тағы кімдер айналысады?
– Құрылтайшылар командасы үш адамнан тұрады. Акбар Кәрімовпен 16 жылдан бері доспыз. Ол АҚШ-та көп жылдан бері тұрады және жүк тасымалы саласын жақсы біледі: брокер болып жұмыс істеген, жеке көлік компаниясы болған, сондай-ақ ірі автопаркте бірнеше жыл Safety & Compliance департаментін басқарған. Ол индустрияның ішкі мәселелерін терең түсінеді және өнім тұжырымдамасының негізгі авторы болды.
Акбар Кәрімов
Сонымен қатар бізбен бірге заманауи жасанды интеллект модельдері мен автоматтандыру құралдарын терең түсінетін мықты full-stack инженер Рузимбой Бекжанов жұмыс істейді.
Штатта продакт-менеджерлер жоқ. Акбар екеуіміз не клиенттермен өзіміз сөйлесеміз, не әзірлеушілерімізді әңгімеге қосамыз. Меніңше, бағдарламашының тапсырыс берушінің мәселесін тікелей естіп, оны делдалсыз код арқылы өзі шеше алуы аса маңызды.
Осының арқасында жаңа функцияларды енгізу жылдамдығымыз өте жоғары. Клиент қандай да бір функция сұраса, біз айлап техникалық тапсырма жазбаймыз, жұмыс істейтін прототипті 2-3 күнде ұсынамыз.
Рузимбой Бекжанов
Компанияда құрылтайшыларды қоса алғанда, барлығы 6 адам жұмыс істейді. Бұдан бөлек, бізбен Филиппинде орналасқан колл-орталықтың 4 операторы қызметтеседі.
– АҚШ-тың реттеуші талаптарымен жұмыс істейтіндеріңізді ескерсек, жобаны басқа елдерге де масштабтайсыздар ма?
– Әзірге жоқ. Қытай, Үндістан немесе Орталық Азия нарықтарының құрылымы мүлде бөлек. Бірнеше өңірге қатар таралуға тырысу ерте кезеңдегі стартаптың назарын шашыратып, фокусын жоғалтады.
Бірақ АҚШ нарығының өзі өте үлкен: 2026 жылы жүк тасымалы мен логистика нарығының көлемі шамамен $1,43 трлн-ға бағаланады. Осы сегменттің тіпті шағын ғана бөлігін иеленсек те, миллиардтаған долларлық бизнес құра аламыз.
Сонымен бірге АҚШ-тағы қатаң реттелетін құрылыс, жолаушы тасымалы, авиация секілді басқа салаларға да масштабталудың зор мүмкіндігін көріп отырмыз. Біздің стратегиялық мақсатымыз – әртүрлі салалардағы компаниялардың бэк-офисіне қатысты барлық күнделікті күйбең жұмысты автономды жасанды интеллект агенттері арқылы өз мойнымызға алу.
Uzbek Founders Raise $500,000 for an AI-Powered Service for US Freight Carriers
Asror Arabjanov moved to the US in 2021 to study law at Stanford Law School. He later launched the AI startup Fleetmule. The project handles driver, document, and permit checks for US freight companies. Today, the service manages more than 3,000 trucks.
For the joint Digital Business and Astana Hub project “100 Startup Stories from Central Eurasia”, Asror shared how his service shifted the work of freight safety specialists to AI, why Fleetmule keeps its pricing private, and which processes should never be left entirely to neural networks.
“I believed in the power of private capital to create”
– Tell us a bit about yourself. What were you doing before launching the startup?
– I’m from Kurgantepa, a small town in Uzbekistan. I grew up in a farming family, and my father trained as an animal husbandry specialist. My childhood was filled with the kind of work that was normal for kids growing up in the countryside: milking cows, clearing out manure, and preparing feed for the livestock. But from my very first year at school, I was drawn to English, so I joined extra classes and also studied on my own.
I went on to study commercial law at Westminster International University in Tashkent. Later, I worked at international law firms, including GRATA International.
– How did you make the move from law into business?
– I was working as a corporate lawyer for a holding group when the company decided to build the Chortoq mineral water plant. I was appointed CEO of the project. Later, I joined Khantex Group, a cotton and textile cluster, as one of its managing partners. In 2016, the government set a clear goal to eliminate child labour from the cotton fields because it was damaging the country’s image abroad. We brought in John Deere harvesters and built a modern cotton processing plant. Kurgantepa district became the first in Uzbekistan to fully mechanize the process and eradicate forced child labour.
Asror Arabjanov
For me, it was a personal mission. My mother worked as a teacher her whole life, and when I was at school, I spent every autumn picking cotton in the fields alongside her and my classmates.
The project also made me believe in the transformative power of private capital. I’m convinced that, in the right hands, business can drive more systemic change than thousands of non-profits and NGOs.
A few years later, I felt I had reached the limit of what I could do locally and wanted to try something completely different. I applied to leading universities in the US and the UK and ultimately chose Stanford Law School.
“I wanted to be closer to Silicon Valley’s tech startup scene”
– How did you first get into startups?
– I noticed that many people from Central Asia in the US work in logistics and trucking. While we were law students, some friends and I advised a few freight carriers we knew. That gave us a closer look at how their businesses operated, and we saw just how much chaos there was in their back offices.
In 2021–2022, that experience led Shohrukh Rakhmanov, Mamur Kodirov and me to create Datatruck, an ERP and TMS platform for the US trucking market. Today, Datatruck has raised more than $12 million in investment, completed its Series A round and works with more than 1,000 logistics companies.
At the time, I was still working at a law firm, so I couldn’t fully commit to growing Datatruck. Eventually, I stepped away from the day-to-day operations and reduced my stake in the company.
Still, I wanted to stay close to the tech startup world. For example, together with colleagues from a law firm specializing in venture capital law, I worked on ElevenLabs’ first investment round. I also co-founded Silkroad Innovation Hub with my Stanford roommate, Asset Abdualiyev. The idea was to help entrepreneurs from Central Eurasia establish themselves in Silicon Valley with relocation, integration, mentoring and introductions to investors.
Today, Silkroad Innovation Hub has grown into a respected community, with prominent tech leaders such as OpenAI’s Sam Altman and Y Combinator’s Garry Tan attending its events.
– What made you decide to launch your own startup again after that?
– Last year, I realized that while I was still young and had the energy, I wanted to focus on one ambitious challenge and build a technology company. My partners and I launched a new project. At first, we planned to create a LegalTech product, an AI email assistant that could review contracts like a lawyer.
But at the beginning of this year, we pivoted and shifted our focus to safety and regulatory compliance in the US trucking industry. That became Fleetmule.
– Why did you return to the trucking industry?
– The US trucking industry is heavily regulated because of strict safety requirements. If a carrier has documentation issues or violations, they are recorded in the federal system and affect the company’s safety rating. At a certain point, the business can lose its authority to transport freight.
At the same time, 95% of carriers are small companies with fleets of fewer than 10 trucks. They face almost the same requirements as large operators, but they cannot afford to keep in-house lawyers and compliance specialists. That was the gap we decided to focus on.
“AI shouldn’t be given complete freedom”
– How does Fleetmule work?
– Our platform automates the work of the person responsible for safety and regulatory compliance. We start by signing a contract and setting up the system in the channels the client already uses, such as email, Telegram, WhatsApp and Slack.
Then, when a new driver joins the company, our agent automatically contacts them via messenger or SMS, collects their personal information, downloads their driving history report and runs checks against criminal databases and anti-terrorism watchlists.
To verify the driver’s experience, our agent finds contact details for several previous employers and asks them to confirm the driver’s work history and any accidents. Fleetmule then arranges the medical checks. It asks the driver in the chat where along their route it would be convenient to get tested, finds a certified lab nearby and books the appointment. As a result, onboarding that used to take two or three days can now be completed in just a few minutes.
The system works in much the same way when a company buys a new truck. The agent collects the vehicle details, obtains the necessary road permits within a couple of hours and registers the truck in several states.
We also integrate Fleetmule with the company’s phone system. The AI listens to call recordings and takes the necessary follow-up actions, such as sending a form, notifying the insurance company or adding a task to the calendar.
The fleet manager can see all these processes on a dashboard and ask the agent management questions such as “Which drivers received the most fines this month?” or “Which licences expire next week?”
– Is the analytics available to the business owner as well?
– Fleetmule tracks the company’s penalty points in the federal system and compares its performance with data from around 4 million US carriers. Based on this, the platform assesses potential risks in advance. For example, it can warn that unless certain violations are addressed, the company’s rating may fall below a critical threshold and put its licence at risk.
– Why haven’t existing services been able to fully automate this work?
– The industry relies heavily on unstructured data, including recordings of conversations with drivers, lengthy legal contracts, driving history reports, drug test certificates and calls to government agencies. Traditional software works well with predefined fields and workflows, but it cannot interpret the content of these documents and conversations on its own.
US government agencies in the transportation sector are also quite old-fashioned. In some states, documents still have to be sent by fax, while certain issues can only be resolved over the phone.
With the arrival of LLMs, it became possible to automatically analyze texts and conversations, extract necessary information and determine what action to take next.
– Can AI really be trusted with safety checks? What if the model simply makes up that it has verified a driver?
– There are some critical tasks, such as submitting registration documents, ordering tests and renewing permits. We can’t give AI complete freedom here because that could lead to hallucinations. So we digitized around 50 tightly defined industry workflows. The AI only decides which function to call, while the platform handles everything else programmatically, which significantly reduces the risk of errors.
Analytical tasks are different. Finding violations, reviewing logs and preparing summaries are hard to automate without AI because they rely on unstructured data. For this kind of work, we use internal AI validation tools together with human oversight.
In more complex cases, our team takes over the calls and correspondence. Our operations centre is based in the Philippines, where we currently have four full-time operators. But our long-term goal is to gradually automate these edge cases as well, so that within one or two years we can remove the human element from the compliance process entirely.
– What happens if the AI makes a mistake?
– Unlike agencies that rely on remote staff and can simply shut down and disappear, Fleetmule remains accountable to the client for the consequences. We carry professional liability insurance of up to $1 million per claim.
“At an early stage, a startup needs to keep a low profile”
– How did you find your first clients?
– The US logistics industry is a very closed circle, where business relationships are built entirely on trust. No one is going to hire a compliance officer because they saw a banner ad online.
I found our first client through a Telegram group for trucking company owners. I read through their discussions about recurring audit problems, then messaged one of the members directly and offered to take the whole headache off their hands.
Today, our own free carrier verification tool, Searchmule.io, has become a source of organic customer acquisition. Trucking company owners use the platform to check carriers or brokers, review their violation history and safety records, and assess how reliable they are to work with.
Searchmule.io now handles more than 15,000 searches a day, and the portal has already been used by 400,000–500,000 unique carriers. We use this data to find potential Fleetmule clients. We identify companies that are having problems, call them and offer our product.
– How many clients do you have now, and why does using Fleetmule make sense for them?
– I can’t share the exact number just yet, but our platform already manages more than 3,000 trucks in total.
As for the cost, hiring an in-house safety specialist typically costs a business $80,000–$120,000 a year. Fleetmule costs three to four times less.
For larger carriers with an in-house safety team, our system can multiply productivity. One specialist using Fleetmule can easily handle the workload of five people.
Fleetmule is priced roughly in line with outsourced agencies.
– How much revenue is the startup generating?
– At this stage, I deliberately don’t disclose our revenue figures or average deal size publicly. We also don’t publish a price list on our website because Fleetmule isn’t something you can simply buy with the click of a button like an off-the-shelf app. We first audit the client’s fleet, make sure our solution is a good fit, and only then prepare a tailored offer. Until we build a client base of 500–1,000 companies, our pricing will remain flexible and experimental.
If we start talking publicly about our revenue and growth rates, we’ll attract unnecessary capital into the niche and create new competitors for ourselves. I believe that at an early stage, a startup is better off keeping a low profile.
“We need to capture the market quickly and become the default solution for the industry”
– How much have you invested in the project so far?
– We raised $500,000 at the pre-seed stage. The round included institutional investors such as Astana Hub Ventures, IT Park Ventures, Silkroad Angels, as well as Silkroad Innovation Hub, which became our first investor while we were still at the idea stage. For us, what matters is not only the investment itself but also their resources, network and access to companies.
For example, Astana Hub Ventures, the venture fund of Astana Hub, continues to support us even after the deal: they invite us to events, give us opportunities to participate and talk about the product. To me, this reflects the idea promoted by Silkroad Innovation Hub: small and large communities that are closely connected should support one another.
Some of our first clients also became angel investors. After using the product, these transportation company owners offered to invest $20,000–$50,000 themselves.
– Are you planning to raise more funding?
– We’re preparing for our next funding round now. We need to move quickly, capture the market and become the default solution for the industry. Otherwise, competitors with more capital could get ahead of us by investing more aggressively in growth.
We need the investment to hire top AI engineers, scale our direct sales team and bring everyone into one office. I believe breakthrough startups are built when the core team sits in the same room and constantly exchanges ideas.
– Who else is working on the project with you?
– There are three of us on the founding team. Akbar Karimov, a close friend of mine for more than 16 years, has lived in the US for many years and has worked across several areas of the trucking industry. He has been a broker, owned his own transportation company and spent several years leading the Safety & Compliance department at a large fleet. He understands the industry’s pain points in depth and was the main architect of the product concept.
Akbar Karimov
Ruzimboy Bekjanov is also part of the team. He’s a highly skilled full-stack engineer with a strong grasp of modern AI models and automation tools.
We don’t have any full-time product managers. Akbar and I either speak to clients ourselves or bring our developers into the conversation. I think it’s incredibly important for engineers to hear the client’s problem directly and then be able to turn that into code themselves, without anyone in between.
That lets us release new features incredibly fast. If a client asks for something, we don’t spend months writing technical specifications. We can have a working prototype ready in two or three days.
Ruzimboy Bekjanov
There are six people in the company, including the founders. We also work with four call centre operators based in the Philippines.
– Given that Fleetmule is built around US regulatory requirements, are you planning to expand into other countries?
– Not for now. Markets such as China, India and Central Asia work very differently, and trying to expand across several regions at once would take an early-stage startup away from its core focus.
But the US market is enormous. In 2026, the freight and logistics market is estimated at around $1.43 trillion. We only need to capture a relatively small share of it to build a multibillion-dollar business.
At the same time, we see huge potential to expand into other heavily regulated industries in the US, including construction, passenger transportation and aviation. Our strategic goal is to use autonomous AI agents to take over the routine back-office work of companies across different sectors.
O‘zbekistonliklar AQShdagi yuk tashuvchilar uchun SI-xizmatga $500 ming investitsiya jalb qildi
Asror Arabjanov 2021-yilda AQShga Stanford huquq maktabida yuristlik bo‘yicha tahsil olish uchun ketgan, keyinchalik esa Fleetmule SI-startapini ishga tushirgan. Loyiha AQShdagi yuk tashish kompaniyalari uchun haydovchilar, hujjatlar va ruxsatnomalarni tekshirish ishlarini o‘z zimmasiga oladi. Hozirda xizmat orqali 3 mingdan ortiq yuk mashinasi boshqarilmoqda.
Digital Business va Astana Hub’ning “Markaziy Yevroosiyoning 100 ta startap tarixi” qo‘shma loyihasi uchun Asror o‘z xizmati yuk tashish xavfsizligi bo‘yicha mutaxassislarning ishini qanday qilib SI zimmasiga topshirgani, nima sababdan Fleetmule narxlarini oshkor qilmayotgani va qaysi jarayonlarda neyron tarmoqlarga to‘liq erkinlik berib bo‘lmasligi haqida so‘zlab berdi.
“Xususiy kapitalning bunyodkorlik kuchiga ishondim”
– O‘zingiz haqingizda gapirib bersangiz: startapgacha nimalar bilan shug‘ullangansiz?
– Men O‘zbekistondagi kichik shaharcha — Qo‘rg‘ontepadanman. Fermer oilasida ulg‘ayganman, otam mutaxassisligi bo‘yicha zootexnik bo‘lgan. Bolaligim qishloq bolalariga xos mehnat bilan o‘tgan: sigir sog‘ish, go‘ng tozalash, chorva uchun yem-xashak tayyorlash. Ammo birinchi sinfdanoq ingliz tiliga qiziqishim paydo bo‘lgan, shu sababli qo‘shimcha to‘garaklarga qatnashib, mustaqil ravishda ham shug‘ullanganman.
Toshkentdagi Xalqaro Westminster universitetiga o‘qishga kirib, tijorat huquqi yo‘nalishini tanladim. Keyinchalik xalqaro yuridik kompaniyalarda, jumladan, GRATA International’da ishladim.
– Yuridik sohadan biznesga qanday o‘tdingiz?
– Mineral suv ishlab chiqaradigan Chortoq zavodini qurishga qaror qilgan xolding guruhida korporativ yurist bo‘lib ishlardim. Meni ushbu loyihaning bosh direktori etib tayinlashdi. Keyinchalik Khantex Group paxta-to‘qimachilik klasteriga boshqaruvchi hamkorlardan biri sifatida o‘tdim. 2016-yilda davlat oldimizga qat’iy vazifa qo‘ydi: paxta dalalarida bolalar mehnatidan foydalanishni tugatish kerak edi, chunki bu holat mamlakatning xorijdagi imijini salbiy tarzda shakllantirishiga sabab bo‘lardi. John Deere paxta terish kombaynlari olib kelindi va zamonaviy paxta tozalash zavodi qurildi. Natijada Qo‘rg‘ontepa tumani respublikada bu jarayonni 100 foiz mexanizatsiyalashtirgan va majburiy bolalar mehnatiga butunlay barham bergan birinchi hudud bo‘ldi.
Asror Arabjanov
Bu men uchun shaxsiy missiya edi. Chunki onam butun umr o‘qituvchi bo‘lib ishlagan, men esa maktab yillarimda har kuzda u va sinfdoshlarim bilan birga dalalarda paxta terardim.
Bundan tashqari, ushbu loyiha meni xususiy kapitalning bunyodkorlik kuchiga ishontirdi: men biznes to‘g‘ri qo‘llarda bo‘lsa, minglab notijorat va nodavlat tashkilotlardan ko‘ra ko‘proq tizimli o‘zgarishlarni amalga oshira olishiga ishonaman.
Bir necha yildan so‘ng mahalliy imkoniyatlar chegarasiga yetib kelganimni his qildim va tubdan yangi narsani sinab ko‘rishga qaror qildim. AQSh va Buyuk Britaniyaning yetakchi universitetlariga hujjat topshirdim va oxiri Stanford huquq maktabini tanladim.
“Kremniy vodiysidagi texnologik startaplarga yaqinroq bo‘lishni istadim”
– Startaplar olamiga ilk bor qanday kirib keldingiz?
– AQShda Markaziy Osiyodan borganlarning ko‘pchiligi logistika va avtomobil transporti sohasida ishlashiga e’tibor qaratdim. Huquqshunoslik fakultetida tahsil olayotgan paytimizda do‘stlarim bilan tanish bo‘lgan bir nechta yuk tashuvchilarga maslahatlar berardik. Ularning operatsion jarayonlarini o‘rganib, kompaniyalarining back-ofislarida juda katta tartibsizlik borligini ko‘rdik.
Shu tariqa, 2021-2022-yillarda Shohrux Rahmonov va Ma’mur Qodirov bilan birgalikda AQSh yuk tashish bozori uchun ERP va TMS tizimi bo‘lgan Datatruck’ni yaratdik. Bugungi kunda Datatruck allaqachon $12 milliondan ortiq investitsiya jalb qilgan, Series A bosqichidagi investitsiya raundini yopgan va mingdan ortiq logistika kompaniyasiga xizmat ko‘rsatmoqda.
O‘sha paytda yuridik firmada ishlaganim sababli Datatruck rivojiga to‘liq e’tibor qarata olmasdim. Vaqt o‘tishi bilan kundalik operatsion faoliyatdagi ishtirokimni to‘xtatdim va kompaniyadagi ulushimni kamaytirdim.
Biroq baribir texnologik startaplarga yaqinroq bo‘lishni istardim. Masalan, venchur huquqiga ixtisoslashgan yuridik firmadagi hamkasblarim bilan birgalikda ElevenLabs’ning ilk investitsiya raundini huquqiy jihatdan kuzatib bordik. Shuningdek, Stanforddagi yotoqxonadagi xonadoshim Aset Abdualiyev bilan birgalikda Silkroad Innovation Hub’ni ishga tushirdik. G‘oya Markaziy Yevroosiyodan kelgan tadbirkorlarga Kremniy vodiysida relokatsiya, integratsiya, mentorlik va investorlar bilan tanishishda yordam berishdan iborat edi.
Bugungi kunda Silkroad Innovation Hub nufuzli hamjamiyatga aylangan, uning tadbirlarida IT sanoatining taniqli yetakchilari, jumladan, OpenAI’dan Sem Altman va Y Combinator’dan Garri Tan ham ishtirok etadi.
– Nega shundan so‘ng yana o‘zingizning startapingizni ishga tushirishga qaror qildingiz?
– O‘tgan yili hali yosh va kuch-g‘ayratga to‘la ekanligimni, shuning uchun bitta yirik vazifaga e’tibor qaratib, texnologik kompaniya qurishim kerakligini tushundim. Hamkorlarim bilan birgalikda yangi loyihani ishga tushirdik. Dastlab LegalTech segmentida — elektron pochta uchun yurist kabi shartnomalarni tekshiradigan SI-yordamchi mahsulot yaratmoqchi edik.
Biroq shu yil boshida pivot qildik va asosiy e’tiborimizni AQSh yuk tashish sohasida xavfsizlikni nazorat qilish hamda me’yoriy talablarga rioya etilishini ta’minlashga qaratdik. Shu tariqa Fleetmule paydo bo‘ldi.
– Nega yana yuk tashish sohasini tanladingiz?
– AQShda bu soha xavfsizlik talablari sabab qat’iy tartibga solinadi. Agar yuk tashuvchi kompaniyada hujjatlar bilan bog‘liq muammolar yoki qoidabuzarliklar yuzaga kelsa, ular federal tizimda qayd etiladi va kompaniyaning reytingiga ta’sir qiladi. Muayyan bosqichda shu kabi biznes yuk tashish huquqidan mahrum bo‘lishi mumkin.
Shu bilan birga, yuk tashuvchilarning 95 foizi avtoparkida 10 tadan kam yuk mashinasi bo‘lgan kichik kompaniyalardir. Ularga qo‘yiladigan talablar deyarli yirik kompaniyalarnikidek, biroq ular o‘z shtatida yuristlar va komplayens mutaxassislarini saqlay olmaydi. Biz aynan shu bo‘shliqni egallashga qaror qildik.
“SI’ga to‘liq erkinlik berib bo‘lmaydi”
– Fleetmule qanday ishlaydi?
– Bizning platformamiz xavfsizlik va me’yoriy talablarga rioya etilishi uchun mas’ul mutaxassisning ishini avtomatlashtiradi. Avval shartnoma tuzamiz va tizimni mijoz foydalanadigan aloqa kanallariga — elektron pochta, Telegram, WhatsApp, Slack’ka joriy qilamiz.
Keyin kompaniyaga yangi haydovchi ishga kirsa, bizning agentimiz messenjer yoki SMS orqali undan shaxsiy ma’lumotlarini avtomatik ravishda so‘raydi, haydovchilik tarixi haqidagi hisobotni yuklab oladi, shuningdek, uning ma’lumotlarini jinoyatchilikka oid bazalar va terrorizmga qarshi ro‘yxatlar bo‘yicha tekshiradi.
Haydovchining ish tajribasini tasdiqlash uchun agentimiz uning avvalgi bir nechta ish beruvchilarining aloqa ma’lumotlarini topadi va haydovchining tajribasi hamda yo‘l-transport hodisalari haqida ma’lumot so‘raydi. Shundan so‘ng Fleetmule tibbiy tekshiruvlarni tashkil qiladi: chat orqali haydovchidan marshrutning qaysi qismida test topshirish unga qulayligini aniqlaydi, sertifikatlangan laboratoriyani tanlaydi va qabulga yozib qo‘yadi. Natijada ilgari 2-3 kun davom etgan yangi haydovchini ishga qabul qilish va tekshirish jarayoni bir necha daqiqagacha qisqaradi.
Yangi yuk mashinasini sotib olishda ham tizim xuddi shunday ishlaydi: agent uning ma’lumotlarini oladi, bir necha soat ichida yo‘l harakati uchun zarur ruxsatnomalarni rasmiylashtiradi va transport vositasini bir nechta shtatda ro‘yxatdan o‘tkazadi.
Shuningdek, Fleetmule’ni kompaniyaning telefon tizimiga ham integratsiya qilamiz: neyron tarmoq telefon suhbatlarining yozuvlarini tinglaydi va zarur amallarni bajaradi. Masalan, kerakli shaklni yuborishi, sug‘urta kompaniyasini xabardor qilishi, kalendarga vazifa kiritishi va hokazo.
Avtopark rahbari barcha jarayonlarni dashboard orqali ko‘rib turadi va agentga boshqaruvga oid savollar berishi mumkin: “Bu oy haydovchilardan qaysi biri eng ko‘p jarimaga sabab bo‘ldi?”, “Qaysi litsenziyalarning amal qilish muddati bir haftadan keyin tugaydi?”.
– Tadbirkor uchun analitika ham mavjudmi?
– Fleetmule federal tizimda kompaniyaning jarima ballarini kuzatib boradi va uning ko‘rsatkichlarini qariyb 4 millionta amerikalik yuk tashuvchining ma’lumotlari bilan taqqoslaydi. Ushbu ma’lumotlar asosida platforma xavfni oldindan baholaydi. Masalan, muayyan qoidabuzarliklar bartaraf etilmasa, kompaniya reytingi kritik darajadan pastga tushishi va buning oqibatida yuk tashuvchi litsenziyasidan ayrilishi mumkinligi haqida oldindan ogohlantiradi.
– Nega mavjud xizmatlar bu ishni to‘liq avtomatlashtira olmadi?
– Bu sohada tuzilmagan ma’lumotlardan foydalaniladi: haydovchilar bilan suhbatlarning yozuvlari, hajmi katta yuridik shartnomalar, haydovchilik tarixi bo‘yicha ma’lumotnomalar, narkotik testlaridan o‘tganlik haqidagi hujjatlar, davlat organlariga qilinadigan qo‘ng‘iroqlar. Oddiy dasturlar oldindan belgilangan maydonlar va ssenariylar bilan yaxshi ishlaydi, biroq bunday hujjatlar va suhbatlarning mazmunini mustaqil ravishda tushuna olmaydi.
Bundan tashqari, AQShning transport sohasidagi davlat organlari juda eskicha tizimlardan foydalanadi: ayrim shtatlarda hujjatlarni hali ham faks orqali yuborish, ayrim masalalarni esa faqat telefon orqali hal qilish kerak.
LLM’larning paydo bo‘lishi bilan matnlar va suhbatlarni avtomatik ravishda tahlil qilish, ulardan kerakli ma’lumotlarni ajratib olish va keyingi bosqichda qanday harakatni amalga oshirish kerakligini aniqlash imkoniyati paydo bo‘ldi.
– Xavfsizlik masalalarida SI’ga ishonish mumkinmi? Neyron tarmoq haydovchini tekshirgani haqida shunchaki o‘zidan o‘ylab topsa-chi?
– Muhim va xatoga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan vazifalar bor. Masalan, hujjatlarni ro‘yxatdan o‘tkazish uchun topshirish, testlarga buyurtma berish, ruxsatnomalarni uzaytirish. Bunday jarayonlarda SI’ga to‘liq erkinlik berib bo‘lmaydi, aks holda u uydirma yoki noto‘g‘ri ma’lumot hosil qilishi mumkin. Shu sababli biz qat’iy belgilangan qariyb 50 ta soha ssenariysini raqamlashtirdik. Ularda SI faqat muayyan funksiyani ishga tushirish uchun buyruq beradi, qolgan barcha ishlarni esa platforma dasturiy ravishda bajaradi. Bu xatolik ehtimolini sezilarli darajada kamaytiradi.
Ammo analitik vazifalarni — qoidabuzarliklarni aniqlash, loglarni tahlil qilish, xulosalar tayyorlashni — SIsiz avtomatlashtirish qiyin, chunki bu yerda tuzilmagan ma’lumotlar bilan ishlashga to‘g‘ri keladi. Bunday holatlarda ichki SI-validatsiya vositalari va inson nazoratidan foydalanamiz.
Murakkab holatlarda qo‘ng‘iroqlar va yozishmalarga xodimlarimiz ham jalb qilinadi — operatsion markazimiz Filippinda joylashgan va hozir u yerda to‘rt nafar doimiy operator ishlaydi. Biroq uzoq muddatli maqsadimiz — barcha murakkab va chegaraviy ssenariylarni bosqichma-bosqich avtomatlashtirish va 1-2 yil ichida komplayens jarayonidagi inson ishtirokini butunlay olib tashlash.
– Agar SI xato qilsa, nima bo‘ladi?
– Masofadan ishlaydigan xodimlari bo‘lgan va istalgan paytda yopilib, yo‘qolib ketishi mumkin bo‘lgan agentliklardan farqli o‘laroq, mijoz oldidagi oqibatlar uchun Fleetmule javob beradi. Professional javobgarligimiz har bir sug‘urta hodisasi uchun $1 milliongacha sug‘urtalangan.
“Startap rivojlanishining dastlabki bosqichida ortiqcha shovqinlarsiz harakat qilish muhim”
– Dastlabki mijozlarni qanday topgansiz?
– AQShda logistika sohasi yopiq muhit hisoblanadi. Hamkorlik qilish haqidagi qarorlar faqat ishonch asosida qabul qilinadi: hech kim internetdagi banner reklama orqali komplayens-ofitser yollamaydi.
Birinchi mijozimni yuk mashinalari kompaniyalari egalari bo‘lgan Telegram guruhidan topdim. Odamlarning audit bilan bog‘liq dolzarb muammolarni qanday muhokama qilayotganini o‘qidim va guruh ishtirokchilaridan biriga shaxsiy xabar orqali murojaat qilib, bu bosh og‘rig‘ini to‘liq o‘z zimmamga olishni taklif qildim.
Hozir mijozlarni organik jalb qilish vositamiz — yuk tashuvchilarning ishonchliligini tekshirish uchun yaratgan bepul mahsulotimiz Searchmule.io. Yuk mashinalari kompaniyalari egalari portalga kirib, yuk tashuvchi yoki brokerning tarixini, qoidabuzarliklarini, xavfsizlik ko‘rsatkichlarini ko‘rish va u bilan ishlash qanchalik ishonchli ekanini baholashlari mumkin.
Bugungi kunda Searchmule.io orqali kuniga 15 mingdan ortiq qidiruv amalga oshiriladi, portal xizmatlaridan allaqachon 400-500 ming noyob yuk tashuvchi foydalangan. Ushbu ma’lumotlardan Fleetmule mijozlarini jalb qilish uchun foydalanamiz: muammolari bor kompaniyalarni aniqlaymiz, ularga qo‘ng‘iroq qilamiz va mahsulotimizni taklif qilamiz.
– Hozir nechta mijozingiz bor? Ularga Fleetmule’dan foydalanish qanday foyda beradi?
– Hozircha bu ma’lumotni oshkor qilmayman, biroq ayni paytda platformamiz orqali boshqarilayotgan yuk mashinalari soni 3 mingdan oshdi.
Foyda masalasiga kelsak, shuni aytishim mumkinki: shtatdagi xavfsizlik bo‘yicha mutaxassisni yollash biznesga yiliga $80-120 mingga tushadi. Fleetmule xizmatlari esa 3-4 baravar arzon.
Agar yirik yuk tashuvchi kompaniyada xavfsizlik bo‘limi mavjud bo‘lsa, tizimimizdan foydalanish samaradorlikni bir necha baravar oshiradi: Fleetmule bilan ishlaydigan bitta mutaxassis bemalol besh kishining ish hajmini uddalay oladi.
Narx jihatidan Fleetmule autsorsing agentliklari xizmatlari bilan deyarli bir xil darajada.
– Startap qancha daromad keltiryapti?
– Hozircha daromad va o‘rtacha chek miqdorini ochiqchasiga e’lon qilmaslikka qat’iy qaror qilganman. Saytimizda ham narxlar ro‘yxati mavjud emas: Fleetmule’ni oddiy tayyor ilova kabi bir tugmani bosib sotib olib bo‘lmaydi. Avval mijozning avtoparkini auditdan o‘tkazamiz, yechimimiz unga mos kelishini tasdiqlaymiz va shundan keyingina individual taklif shakllantiramiz. 500-1000 ta mijozdan iborat bazani shakllantirmagunimizcha, tariflarimiz moslashuvchan va tajriba asosida o‘zgarib boradi.
Agar daromadimiz va o‘sish sur’atlarimiz bilan omma oldida maqtana boshlasak, bu sohaga ortiqcha kapitalni jalb qilamiz va o‘z qo‘limiz bilan o‘zimizga raqobatchilar yaratamiz. Menimcha, startap rivojlanishining dastlabki bosqichida ortiqcha shovqinlarsiz harakat qilish muhim.
“Biz bozorni tez egallab, shu soha uchun asosiy yechimga aylanishimiz kerak”
– Loyihaga hozirgacha qancha mablag‘ kiritildi?
– Pre-seed bosqichida $500 ming jalb qildik. Raund aralash formatda o‘tdi: unda institutsional fondlar — Astana Hub Ventures, IT Park Ventures, Silkroad Angels, shuningdek, loyiha hali g‘oya bosqichida bo‘lganidayoq bizning birinchi investorimizga aylangan Silkroad Innovation Hub ishtirok etdi. Biz uchun nafaqat investitsiyaning o‘zi, balki investorlarning resurslari, aloqalar tarmog‘i va kompaniyalarga chiqish imkoniyati ham muhim.
Masalan, Astana Hub Ventures — Astana Hub’ning venchur fondi — kelishuvdan keyin ham bizni qo‘llab-quvvatlashda davom etmoqda: tadbirlarga taklif qiladi, ularda ishtirok etish va mahsulotimiz haqida gapirish imkoniyatini beradi. Men uchun bu Silkroad Innovation Hub ilgari suradigan g‘oyaning ifodasidir: bir-biri bilan chambarchas bog‘langan kichik va katta hamjamiyatlar bir-birini qo‘llab-quvvatlashi kerak.
Shuningdek, dastlabki angel-investorlarimiz — transport kompaniyalari egalari ham mahsulotimizni joriy qilganidan so‘ng o‘zlari $20-50 ming miqdorida investitsiya kiritishni taklif qilishdi.
– Yana mablag‘ jalb qilasizmi?
– Hozir keyingi investitsiya raundiga tayyorgarlik ko‘ryapmiz. Biz bozorni tez egallab, shu soha uchun asosiy va standart yechimga aylanishimiz kerak. Aks holda, ko‘proq kapital jalb qilib, marketingga agressivroq sarmoya kiritadigan raqobatchilar bizni ortda qoldirishi mumkin.
Investitsiyalar eng kuchli SI-muhandislarni yollash, to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdo bo‘limini kengaytirish va yagona ofis ochish uchun kerak. Menimcha, katta natijalarga olib keladigan startaplar faqat asosiy jamoa bir xonada birga o‘tirib, g‘oyalar bilan uzluksiz almashib turganida quriladi.
– Loyihada sizdan tashqari yana kimlar ishlaydi?
– Asoschilar jamoasi uch kishidan iborat. Men 16 yildan ortiq vaqtdan beri do‘st bo‘lgan Akbar Karimov AQShda anchadan beri yashaydi va yuk tashish sohasini juda yaxshi biladi: u broker bo‘lib ishlagan, o‘zining transport kompaniyasiga egalik qilgan va bir necha yil yirik avtoparkda Safety & Compliance bo‘limini boshqargan. U sohaning barcha ichki muammolarini chuqur biladi va mahsulot konsepsiyasining asosiy muallifi bo‘ldi.
Akbar Karimov
Shuningdek, biz bilan zamonaviy SI modellari va avtomatlashtirish vositalarini chuqur tushunadigan kuchli full-stack muhandis Ruzimboy Bekjonov ham ishlaydi.
Bizda shtatdagi product-menejerlar yo‘q. Akbar bilan mijozlar bilan o‘zimiz muloqot qilamiz yoki dasturchilarimizni jarayonga jalb qilamiz. Menimcha, dasturchi buyurtmachining muammosini bevosita eshitishi va vositachilarsiz yechimni o‘zi kod orqali amalga oshira olishi juda muhim.
Shu sababli bizda yangi funksiyalarni ishga tushirish tezligi juda yuqori: agar mijoz biror funksiya so‘rasa, biz oylar davomida texnik topshiriq yozib o‘tirmaymiz, balki 2-3 kun ichida ishlaydigan prototipni ishga tushiramiz.
Ruzimboy Bekjonov
Umuman olganda, kompaniyada asoschilarni ham hisoblaganda 6 kishi ishlaydi. Bundan tashqari, Filippinda biz bilan 4 nafar call-markaz operatori ham hamkorlik qiladi.
– AQShning tartibga soluvchi talablariga amal qilgan holda ishlayotganingizni hisobga olsak, loyihani boshqa mamlakatlarga ham kengaytirishni rejalashtiryapsizmi?
– Hozircha yo‘q. Xitoy, Hindiston yoki Markaziy Osiyo bozorlari mutlaqo boshqacha tashkil etilgan. Bir vaqtning o‘zida bir nechta hududga tarqalishga urinish esa rivojlanishning dastlabki bosqichidagi startap uchun zarur bo‘lgan fokusni yo‘qotishga olib keladi.
Ammo AQSh bozori juda katta: 2026-yilda mamlakatdagi yuk tashish va logistika bozori taxminan $1,43 trillionga baholanmoqda. Bizga ushbu segmentning hatto kichik bir qismini egallashning o‘zi ham ko‘p milliard dollarlik biznes qurish uchun yetarli.
Shu bilan birga, AQShdagi qat’iy tartibga solinadigan boshqa sohalarda ham kengayish uchun ulkan salohiyatni ko‘ryapmiz: qurilish, yo‘lovchi tashish, aviatsiya. Bizning strategik maqsadimiz — avtonom SI-agentlar yordamida turli sohalardagi kompaniyalarning barcha kundalik back-ofis ishlarini o‘z zimmamizga olishdir.