Узбекистанец запустил сервис по автоматизации дистрибуции и вышел на выручку $4 млн в год
Отабек Сувонов
Отабек Сувонов из Ташкента еще в 2014 году, работая с FMCG-дистрибуцией, понял, что сфере не хватает автоматизированного учета. Вскоре ему вместе с другом удалось создать продукт, который помогает магазинам точно знать: сколько продано, сколько осталось и что еще нужно заказать у поставщика.
Сегодня его стартап Sales Doctor уже работает в разных странах Центральной Азии, а также готовится к выходу в Саудовскую Аравию. Для совместного проекта Digital Business и Astana Hub «100 стартап-историй Центральной Евразии» Отабек рассказал, какие ошибки допустил на пути к успеху, что пришлось изменить в компании ради ее роста и куда движется Sales Doctor теперь.
«Провальный опыт многому научил»
– Отабек, расскажите о своем бэкграунде: где учились, работали и как пришли к Sales Doctor?
– Учился в Ташкентском международном Вестминстерском университете на специальности «Бизнес-администрирование». На четвертом курсе, в 2011 году, оставил вуз. У меня были деньги, чтобы оплатить учебу, но потратил их на свой первый стартап. Пару раз говорил себе, что зря так сделал, но в целом не жалею.
Проект был связан с недвижимостью. Хотел собрать общую базу новостроек в Ташкенте. Дело в том, что во время учебы я работал маклером в агентстве недвижимости. Клиенты постоянно спрашивали, где строятся хорошие дома. Мы их находили, но разобраться, где какая квадратура, инфраструктура и стоимость, было сложновато. Тогда понял, что нужно собрать сайт, где люди могли бы просматривать квартиры.
Но этот стартап стал провальным. В то время новостроек в Ташкенте было относительно мало. Строительный бум начался только примерно через 5 лет. В каком-то смысле проект опередил свое время, ведь сейчас такие сайты есть и успешно работают. Еще моя ошибка была в том, что имевшиеся деньги потратил на дорогую рекламу. Но этот опыт многому научил.
– Как развивались события дальше?
– После вместе с другом запустил сайт с купонами на разные товары и услуги. Тогда это только набирало популярность. Продукт с точки зрения запуска, маркетинга, дизайна был хорошим, но юнит-экономика не билась, из-за чего уходили в убытки. Долгое время покрывали расходы за счет инвестиций.
В конечном итоге продукт закрылся, но при этом мы сделали себе имя в хорошем смысле. Еще там познакомился с будущим сооснователем Sales Doctor Адхамом Бозоровым – главным программистом, который писал продукт.
После закрытия проекта пошел работать в найм – устроился в компанию Mars. Был супервайзером, получил хороший опыт. Затем пришел в одну локальную компанию – производителя соков и нектаров. Работал региональным менеджером. И у нас постоянно была одна и та же проблема с отгрузками продукции. Когда директор спрашивал, какие продажи по регионам – например, сколько продали в Самарканде, сколько в Фергане – часто не мог ответить, потому что нормального учета не было. Он вроде как велся, но каким-то допотопным способом: кто-то скидывал цифры в мессенджер, кто-то писал на почту, кто-то вообще звонил или кидал SMS.
– Не было единой системы?
– Да. Каждую неделю собирал, какие продажи, какие остатки. И был момент, когда меня спрашивают, что происходит, а я не знаю. Вроде мы работаем-работаем, а у нас нет общей картины по компании. Тогда пришел к Адхаму Бозорову и сказал ему: «Сделай мне небольшой веб-сайт, чтобы мои дистрибьюторы каждый день заходили и вносили продажи, остатки, количество торговых точек».
Однако в процессе обсуждения проекта пришла идея, что надо делать самостоятельный продукт, который, скорее всего, будем продавать сами. Так родился Sales Doctor.
«К первой прибыли пришли через 6 лет»
– Через какие этапы пришлось пройти Sales Doctor?
– В декабре 2014 года начали писать первый код. В течение примерно полутора лет делали этот продукт как сайд-проект. В основном тестировали в той же компании, где я работал. Уже меньше чем через год решением впервые воспользовались. К системе подключился наш знакомый, он был дистрибьютором снеков. Дело пошло.
Наняли программиста, продажников и начали делать первые ошибки. Например, я потратил очень ограниченные ресурсы на личные нужды – отдал близкому другу долг, и мы попали в кассовый разрыв. Еще банальная ошибка оптимиста: ожидал, что продажи будут хорошими и расходы будут маленькими. Все было наоборот на протяжении долгого времени.
Было тяжело, но мы привлекли в качестве соучредителя известного в Узбекистане предпринимателя Алишера Исаева – он вложил немного денег и начал помогать с клиентами. Дальше несколько лет развивали и продавали продукт, но долго толком ничего не зарабатывали. Хватало только на самообеспечение, но хотелось большего. В итоге в 2016 году ушел из найма, чтобы полностью сфокусироваться на Sales Doctor.
– Когда ощутили первый успех?
– Первую более-менее хорошую прибыль сделали в начале 2020 года – выручка была около $20 тысяч в месяц. Для сравнения, сейчас у нас MRR – $320 тысяч. Но шли к этому постепенно. Подключали клиентов, улучшали продукт. Большие компании появились не сразу. Сперва зарабатывали за счет маленьких и средних бизнесов.
– Что именно ваша компания предлагает бизнесу?
– Решения по автоматизации бизнес-процессов в дистрибуции и ритейле. Экосистема Sales Doctor состоит из трех продуктов.
Sales Doctor занимается автоматизацией FMCG-дистрибуции. В одной системе объединяются заказы, склад, платежи и аналитика. Sales Doctor позволяет компаниям в реальном времени контролировать продажи и остатки, отслеживать работу сотрудников – продажи, выполнение плана и KPI. По сути, продукт заменяет множество разрозненных таблиц и ручных процессов единой системой управления дистрибьюторским бизнесом.
Второй продукт – Ibox – занимается складским учетом и автоматизацией ритейла, но уже другого плана: стройматериалы, бытовая техника, автозапчасти и так далее. Здесь у нас больше клиентов из сегментов, где традиционная дистрибуция не работает. Например, компании, которые торгуют на базарах, рынках или в торговых центрах. Система помогает управлять заказами, остатками на складе и финансами в едином интерфейсе, а также дает аналитику по продажам и KPI для торговых представителей.
Третий продукт – Idokon. Это POS для продуктовых магазинов. Он помогает оцифровывать продажи в торговых точках, в первую очередь в небольших и средних продуктовых магазинах.
«Сейчас делаем большую ставку на Казахстан»
– Сколько у вас сейчас клиентов и какая бизнес-модель?
– Более 3 тысяч. Монетизируемся по подписке – в месяц стоит $15. Можно также оформить ее на квартал или год.
Вообще клиенты с первого дня платили за наши продукты, не подключали никого бесплатно. Это не был суперосознанный шаг, но сейчас понимаю, что многие молодые стартаперы боятся брать деньги и не могут найти product market fit. Даже если ваш продукт пока не идеальный, оплату за его использование в любом случае надо брать.
– С какими проблемами приходят клиенты? Что они получают от Sales Doctor?
– Когда сам работал в сфере дистрибуции, мы многое теряли за счет неправильного оформления заказов, складского учета. Sales Doctor сильно улучшает качество документооборота, а также увеличивает количество заказов.
Например, торговый представитель должен ходить каждый день в 20 магазинов. Без контроля вероятность, что он посетит 20 точек, – низкая. Допустим, он сходит в 12, получит 6 заказов. А если используется система вроде нашей, то он обойдет столько магазинов, сколько нужно. Конверсия обычно – 50%. И вот уже вместо 6 заказов вы получаете 10 – за счет того, что контролируете работника.
Также контролируются KPI, остатки, ведется складской учет – мы видим, что продажи у клиентов увеличиваются как минимум на 20%. Важно, что, когда мы начинали, нам приходилось убеждать людей, что нужно от бумаги переходить к цифре, а последние пару лет дистрибьюторы уже не думают, нужна ли им программа, они думают – у кого ее купить.
– Сейчас Sales Doctor – международная компания. Расскажите, на каких рынках работаете?
– На время уходил из компании, а в сентябре 2024 года решил вернуться именно для того, чтобы сделать из Sales Doctor глобальную ИТ-компанию. На данный момент охватили несколько рынков Центральной Азии.
Сейчас делаем большую ставку на Казахстан. Это направление уже усилили, но все равно 80% выручки дает Узбекистан, 15% – Казахстан и 5% – Кыргызстан. Поэтому в ближайшие 6 месяцев планируем увеличить выручку Казахстана в два раза к текущим показателям. Вообще, в Казахстане, как видно по цифрам, можем зарабатывать в полтора раза больше, чем в Узбекистане.
«Хотим привлечь $4 млн инвестиций»
– Если говорить о годовом доходе компании – о каких цифрах может идти речь?
– За первые 7 месяцев текущего года заработали примерно $2,1 млн. Сейчас вышли на такой уровень ARR, который в пересчете на год составляет около $4 млн.
– Вы говорили, что хотите сделать Sales Doctor глобальной ИТ-компанией. Расскажите о шагах, которые делаете в этом направлении.
– На Центральной Азии не останавливаемся. В 2025 году начали изучать новые рынки для экспансии проекта. Изучили регион Ближнего Востока, в частности Саудовскую Аравию. Потом поехали в Объединенные Арабские Эмираты и посмотрели, как там все работает. Заинтересованы в продвижении нашего продукта в Саудовской Аравии и уже скоро выходим на этот рынок. Планируем до конца года привлечь там первых 15-20 клиентов.
В прошлом году попали в два акселератора. Первый – Al Farabi, организованный в Саудовской Аравии при поддержке и участии Plug and Play, казахстанского фонда Tumar Ventures и Aramco. Мы провели там 2 месяца, изучали рынок и разбирались, что необходимо сделать для выхода на него.
В сентябре 2025 года стартап прошел отбор в программу AlchemistX & Silicon Valley Residency, которая реализуется при поддержке Astana Hub и IT Park Uzbekistan, а также венчурных фондов Astana Hub Ventures и IT Park Ventures. Она проходит в США, где провели 2 месяца. Хотели выйти именно на американский рынок и попробовать себя там. Но оставили эту идею – больше по той причине, что не хотим переезжать в США.
– Ваша компания – также резидент центральноазиатских хабов?
– Мы – участники Astana Hub и IT Park Uzbekistan. Обе эти организации дают нам очень хорошие налоговые преференции.
– Какие у вас инвестиционные планы?
– Последние 10 лет мы практически не привлекали внешнее финансирование. Только на самом начальном этапе были небольшие инвестиции от бизнес-ангелов. В остальном развивались самостоятельно.
Мы – прибыльная компания, но понимаем, что для построения большой глобальной ИТ-компании, вероятно, придется привлекать инвестиции. Поэтому в начале июня открыли новый раунд на $4 млн. Сейчас начинаем общаться с венчурными фондами.
Эти деньги будем инвестировать в новые рынки и продукты. Для развития направлений Центральной Азии, а также для поддержки и развития текущего продукта у нас ресурсов хватает. Для выхода на новые рынки, вероятно, потребуются дополнительные ресурсы. Сейчас ведем переговоры с потенциальными инвесторами и рассматриваем разные предложения.
Өзбекстандық кәсіпкер дистрибуцияны автоматтандыратын сервисті іске қосып, жылдық табысын $4 млн-ға жеткізді
Ташкенттік Отабек Сувонов 2014 жылы FMCG-дистрибуция саласында жұмыс істеп жүріп, бұл бағытта автоматтандырылған есеп жүйесінің жетіспейтінін түсінді. Көп ұзамай досымен бірге дүкендерге қанша тауар сатылғанын, қоймада қанша өнім қалғанын және жеткізушіден тағы қанша тауарға тапсырыс беру керегін нақты білуге мүмкіндік беретін өнім жасады.
Бүгінде оның Sales Doctor стартапы Орталық Азияның бірнеше елінде жұмыс істейді. Енді компания Сауд Арабиясы нарығына шығуға дайындалып жатыр. Digital Business пен Astana Hub-тың бірлескен «Орталық Еуразияның 100 стартап тарихы» жобасы үшін Отабек табысқа жету жолында қандай қателік жібергенін, компанияның өсуі үшін нені өзгертуге тура келгенін және Sales Doctor-дың ендігі бағыты қандай екенін айтып берді.
«Сәтсіз тәжірибе көп нәрсені үйретті»
– Отабек, өзіңіз туралы айтып берсеңіз: қайда оқыдыңыз, қайда жұмыс істедіңіз және Sales Doctor-ға қалай келдіңіз?
– Ташкенттегі Вестминстер халықаралық университетінде «Бизнес әкімшілендіру» мамандығында оқыдым. Төртінші курста, 2011 жылы, университетті тастап кеттім. Оқу ақысын төлеуге жететін ақшам болды, бірақ оны алғашқы стартапыма жұмсадым. Бір-екі рет «бекер істедім-ау» деп ойладым, бірақ жалпы өкінбеймін.
Жобамыз жылжымайтын мүлікке қатысты болды. Ташкенттегі жаңа салынып жатқан үйлердің барлығын бір базаға жинағым келді. Себебі оқу кезінде жылжымайтын мүлік агенттігінде маклер болып жұмыс істедім. Клиенттер үнемі қай жерде жақсы үйлер салынып жатқанын сұрайтын. Біз оларды тауып беретінбіз, бірақ қай үйде пәтердің аумағы қанша, инфрақұрылымы қандай, бағасы қанша екенін анықтау қиын еді. Сол кезде адамдар пәтерлерді көре алатын сайт жасау керек екенін түсіндім.
Бірақ бұл стартап сәтсіз болды. Ол кезде Ташкентте жаңа құрылыс салыстырмалы түрде аз болатын. Құрылыс қарқыны тек шамамен 5 жылдан кейін басталды. Жоба өз уақытынан озып кетті деуге болады. Өйткені қазір мұндай сайттар бар және жақсы жұмыс істеп тұр. Тағы бір қателігім – қолымдағы ақшаны қымбат жарнамаға жұмсадым. Бірақ бұл тәжірибе маған көп нәрсе үйретті.
– Одан кейін оқиға қалай өрбіді?
– Кейін досыммен бірге түрлі тауарлар мен қызметтерге жеңілдік купондарын ұсынатын сайт іске қостық. Ол кезде мұндай сервистер енді танымал бола бастаған. Өнімді іске қосу, маркетинг және дизайн тұрғысынан жақсы болды. Бірақ юнит-экономикасы сәйкес келмеді, соның салдарынан шығынға баттық. Ұзақ уақыт бойы шығындарды инвестиция есебінен жауып отырдық.
Ақырында өнім жабылды. Бірақ осы жобаның арқасында жақсы атымызды қалыптастырдық. Сол жерде кейін Sales Doctor-дың тең құрылтайшысы болған Адхам Бозоровпен таныстым. Ол өнімді әзірлеген негізгі бағдарламашы болды.
Жоба жабылғаннан кейін жалдамалы жұмысқа кірдім. Mars компаниясына орналастым. Супервайзер болдым, жақсы тәжірибе жинадым. Кейін жергілікті шырындар мен нектар өндіретін компанияға бардым. Аймақтық менеджер болып жұмыс істедім. Сол жерде өнімді жөнелтуге қатысты бір мәселе үнемі қайталанатын. Директор аймақтар бойынша сатылым қанша екенін, мысалы, Самарқандта қанша, Ферғана облысында қанша тауар сатылғанын сұрайтын. Көбіне жауап бере алмайтынмын, өйткені дұрыс есеп жүргізілмейтін. Есеп бар сияқты, бірақ тым ескі тәсілмен жүргізілетін: біреу мессенджерге сандарды жіберетін, біреу электронды поштаға жазатын, енді біреу телефон соғатын немесе SMS жіберетін.
– Бірыңғай жүйе болмады ма?
– Иә. Әр апта сайын қанша тауар сатылғанын, қоймада қанша қалдық барын жинайтынмын. Бір күні менен жағдайдың қалай екенін сұрады, ал мен өзім не болып жатқанын білмедім. Бір қарасаң, жұмыс істеп жатырмыз, жұмыс істеп жатырмыз. Бірақ компания бойынша ортақ көрініс жоқ. Сол кезде Адхам Бозоровқа барып: «Маған шағын веб-сайт жасап берші. Дистрибьюторларым күн сайын кіріп, сатылымын, қоймадағы қалдығын және қанша сауда нүктесі бар екенін енгізіп отырсын», – дедім.
Алайда жобаны талқылау барысында оны жеке өнім ретінде жасап, кейін өзіміз сатсақ деген ой келді. Осылайша Sales Doctor дүниеге келді.
«Алғашқы пайдаға 6 жылдан кейін жеттік»
– Sales Doctor қандай кезеңдерден өтті?
– 2014 жылдың желтоқсанында алғашқы кодты жаза бастадық. Шамамен бір жарым жыл бойы бұл өнімді қосымша жоба ретінде жасадық. Негізінен мен жұмыс істеген компанияның өзінде сынап көрдік. Бір жылдан аз уақыт өткен соң жүйені алғаш рет қолдана бастадық. Жүйеге танысымыз қосылды, ол снектер дистрибьюторы болатын. Іс алға жылжыды.
Бағдарламашы, сатушы жалдап, алғашқы қатемізді жасай бастадық. Мысалы, қолымыздағы шектеулі қаражаттың бір бөлігін жеке қажетіме жұмсадым – жақын досыма қарыз бердім. Соның салдарынан кассалық алшақтыққа тап болдық. Тағы бір қарапайым қателік – оптимист болғандықтан, сатылым жақсы болады, ал шығын аз болады деп күттім. Ұзақ уақыт бойы бәрі керісінше болды.
Қиын болды. Бірақ кейін Өзбекстанға танымал кәсіпкер Әлішер Исаевты құрылтайшылардың қатарына қостық. Ол аздап қаржы салып, клиенттер табуға көмектесе бастады. Одан кейін бірнеше жыл бойы өнімді дамытып, саттық. Бірақ ұзақ уақыт бойы айтарлықтай ақша таба алмадық. Тек өзімізді қамтамасыз етуге жететін. Ал біз бұдан да көп нәрсені қаладық. Ақыры 2016 жылы жалдамалы жұмыстан шығып, бар назарымды Sales Doctor-ға аудардым.
– Алғашқы жетістікті қашан сезіндіңіз?
– Алғашқы айтарлықтай пайданы 2020 жылдың басында көрдік – сол кезде ай сайынғы табысымыз шамамен $20 мың болды. Салыстыру үшін айтайын, қазір біздің MRR көрсеткішіміз – $320 мың. Бірақ бұған бірден жеткен жоқпыз. Клиенттерді біртіндеп қостық, өнімді жетілдірдік. Ірі компаниялар бірден келген жоқ. Алғашында шағын және орта бизнестің есебінен ақша таптық.
– Компанияңыз бизнеске нақты қандай өнім ұсынады?
– Дистрибуция мен ритейлдегі бизнес процестерді автоматтандыруға арналған шешімдер ұсынамыз. Sales Doctor экожүйесі үш өнімнен тұрады.
Sales Doctor FMCG-дистрибуцияны автоматтандырумен айналысады. Бір жүйенің ішінде тапсырыстар, қойма, төлемдер және аналитика біріктірілген. Sales Doctor компанияларға сатылым мен қоймадағы қалдықтарды нақты уақыт режимінде бақылауға, қызметкерлердің жұмысын – сатылымын, жоспардың орындалуын және KPI көрсеткіштерін қадағалауға мүмкіндік береді. Негізінен бұл өнім көптеген бөлек кестелер мен қолмен атқарылатын процестердің орнын дистрибьюторлық бизнесті басқарудың бірыңғай жүйесімен алмастырады.
Екінші өнім – Ibox. Ол қойма есебін жүргізу және ритейлді автоматтандырумен айналысады. Бірақ мұнда басқа бағыттар қамтылады: құрылыс материалдары, тұрмыстық техника, автокөлік бөлшектері және тағы басқалар. Бұл өнім бойынша дәстүрлі дистрибуция жұмыс істемейтін сегменттерден клиенттеріміз көбірек. Мысалы, базарларда, сауда орталықтарында сауда жасайтын компаниялар. Жүйе тапсырыстарды, қоймадағы қалдықтарды және қаржыны бір интерфейс арқылы басқаруға көмектеседі. Сонымен қатар сатылымдар бойынша аналитика және сауда өкілдеріне арналған KPI көрсеткіштерін ұсынады.
Үшінші өнім – Idokon. Бұл азық-түлік дүкендеріне арналған POS-жүйе. Ол сауда нүктелеріндегі сатылымдарды цифрландыруға көмектеседі. Негізінен шағын және орташа азық-түлік дүкендеріне арналған.
«Қазір Қазақстанға басымдық беріп отырмыз»
– Қазір қанша клиентіңіз бар және бизнес-модельдеріңіз қандай?
– 3 мыңнан астам клиентіміз бар. Жазылым арқылы ақша табамыз – айына $15 тұрады. Оны тоқсанға немесе бір жылға да рәсімдеуге болады.
Жалпы клиенттер алғашқы күннен бастап өнімдеріміз үшін ақша төлеп келді. Ешкімді тегін қоспадық. Ол кезде бұл саналы түрде қабылданған шешім емес еді. Бірақ қазір түсінемін: көптеген жас стартаперлер ақша алуға қорқады және product market fit таба алмай жүреді. Өнім әлі мінсіз болмаса да, оны пайдаланғаны үшін ақы алуы керек.
– Клиенттер қандай мәселемен келеді? Sales Doctor оларға не береді?
– Өзім дистрибуция саласында жұмыс істеген кезде тапсырыстарды дұрыс рәсімдемеу, қойма есебін дұрыс жүргізбеу салдарынан көп нәрседен қағылатынбыз. Sales Doctor құжат айналымының сапасын едәуір жақсартады, сонымен қатар тапсырыстар санын арттырады.
Мысалы, сауда өкілі күн сайын 20 дүкенге баруы керек. Бақылау болмаса, оның 20 нүктенің бәріне баратыны екіталай. Айталық, ол 12 дүкенге барып, 6 тапсырыс алады. Ал біз сияқты жүйе қолданылса, ол қажет болғанша көп дүкенді аралайды. Әдетте конверсия 50% болады. Сонда қызметкердің жұмысын бақылаудың арқасында 6 тапсырыстың орнына 10 тапсырыс аласыз.
Сонымен қатар KPI, қоймадағы қалдықтар бақыланады, қойма есебі жүргізіледі. Біз клиенттеріміздің сатылымы кем дегенде 20%-ға өсетінін көріп отырмыз. Ең маңыздысы, біз жұмысты бастаған кезде адамдарды қағаздан цифрлық жүйеге көшу керек деп сендіруге тура келетін. Ал соңғы екі жылда дистрибьюторлар бағдарлама керек пе, жоқ па деп ойламайды. Олар оны кімнен сатып алуға болатынын ойлайды.
– Қазір Sales Doctor – халықаралық компания. Қай нарықтарда жұмыс істейсіздер?
– Біраз уақыт компаниядан кетіп қалған едім. 2024 жылдың қыркүйегінде Sales Doctor-ды жаһандық ІТ-компанияға айналдыру үшін қайта оралуға шешім қабылдадым. Қазір Орталық Азияның бірнеше нарығына шықтық.
Қазір Қазақстанға басымдық беріп отырмыз. Бұл бағытты күшейттік. Дегенмен табысымыздың 80%-ын Өзбекстан, 15%-ын Қазақстан және 5%-ын Қырғызстан қамтамасыз етеді. Сондықтан алдағы 6 айда Қазақстандағы табысты қазіргі көрсеткішпен салыстырғанда екі есеге арттыруды жоспарлап отырмыз. Жалпы, цифрларға қарасақ, Қазақстанда Өзбекстанға қарағанда бір жарым есе көп табыс таба аламыз.
«$4 млн инвестиция тартқымыз келеді»
– Компанияның жылдық табысы туралы айтсақ, қандай цифрлар болуы мүмкін?
– Биылғы жылдың алғашқы 7 айында шамамен $2,1 млн таптық. Қазір ARR көрсеткішіміз жылдық есеппен шамамен $4 млн болатын деңгейге жетті.
– Sales Doctor-ды жаһандық ІТ-компанияға айналдырғыңыз келетінін айттыңыз. Осы бағытта қандай қадамдар жасап жатырсыздар?
– Орталық Азиямен шектеліп қалмаймыз. 2025 жылы жобаны кеңейту үшін жаңа нарықтарды зерттей бастадық. Таяу Шығыс өңірін, атап айтқанда Сауд Арабиясын зерттедік. Кейін Біріккен Араб Әмірліктеріне барып, ондағы нарықтың қалай жұмыс істейтінін көрдік. Өнімімізді Сауд Арабиясында дамытуға қызығушылық танытып отырмыз және жақын арада осы нарыққа шығамыз. Жыл соңына дейін ол жерде алғашқы 15-20 клиентті тартуды жоспарлап отырмыз.
Өткен жылы екі акселераторға өттік. Біріншісі – Al Farabi, Сауд Арабиясында Plug and Play, қазақстандық Tumar Ventures қоры және Aramco қолдауымен және қатысуымен ұйымдастырылған бағдарлама. Біз ол жерде 2 ай болып, нарықты зерттедік және оған шығу үшін не істеу керегін анықтадық.
2025 жылдың қыркүйегінде стартап AlchemistX & Silicon Valley Residency бағдарламасына іріктеуден өтті. Бағдарлама Astana Hub пен IT Park Uzbekistan, сондай-ақ Astana Hub Ventures және IT Park Ventures венчурлік қорларының қолдауымен жүзеге асырылады. Бағдарлама АҚШ-та өтті, біз ол жерде 2 ай болдық. АҚШ нарығына дәл сол жерде шығуды және өзімізді сынап көруді қаладық. Бірақ кейін бұл идеядан бас тарттық. Оның басты себебі – АҚШ-қа көшкіміз келмейді.
– Компанияңыз Орталық Азиядағы хабтардың да резиденті ме?
– Біз Astana Hub пен IT Park Uzbekistan қатысушымыз. Бұл екі ұйым да бізге өте жақсы салықтық жеңілдіктер береді.
– Инвестиция тарту жоспарыңыз қандай?
– Соңғы 10 жылда сырттан қаржы тартқан жоқпыз. Тек бастапқы кезеңде бизнес-періштелерден аздаған инвестиция алдық. Қалған уақытта өз күшімізбен дамыдық.
Біз – табысты компаниямыз. Бірақ ірі жаһандық ІТ-компания құру үшін, бәлкім, инвестиция тартуға тура келетінін түсінеміз. Сондықтан маусым айының басында $4 млн көлемінде жаңа инвестициялық раунд аштық. Қазір венчурлік қорлармен келіссөздер жүргізе бастадық.
Бұл қаражатты жаңа нарықтар мен өнімдерге инвестициялаймыз. Орталық Азиядағы бағыттарды дамытуға, сондай-ақ қазіргі өнімді қолдап, жетілдіруге ресурстарымыз жеткілікті. Ал жаңа нарықтарға шығу үшін қосымша қаражат қажет болуы мүмкін. Қазір әлеуетті инвесторлармен келіссөздер жүргізіп, әртүрлі ұсыныстарды қарастырып жатырмыз.
Founder From Uzbekistan Builds Distribution Automation Service and Reaches $4M in Company Revenue
Back in 2014, while working in FMCG distribution, Otabek Suvonov from Tashkent realized that the industry lacked an automated way to track inventory and sales. Soon after, he and a friend built a product that helps stores know exactly how much they have sold, what is left in stock, and what they still need to order from suppliers.
Today, his startup Sales Doctor already operates across several Central Asian countries and is preparing to enter Saudi Arabia. For the joint Digital Business and Astana Hub project “100 Startup Stories from Central Eurasia,” Otabek shared the mistakes he made on the road to success, what he had to change inside the company to support its growth, and what comes next for Sales Doctor.
“Failure taught me some important lessons”
– Otabek, can you tell us a little about your background: where you studied, where you worked, and how you came to launch Sales Doctor?
– I studied Business Administration at Westminster International University in Tashkent. In 2011, during my fourth year, I dropped out. I had the money to pay my tuition, but I spent it on my first startup instead. There were a couple of times when I thought I had made the wrong choice, but overall, I don’t regret it.
The project was in real estate. I wanted to create a single database of new residential developments in Tashkent. While I was at university, I worked as a real estate agent, and clients kept asking where the good new buildings were going up. We could find them, but it was much harder to figure out things like apartment sizes, infrastructure, and prices. So I decided to build a website where people could browse the available apartments.
But the startup failed. At the time, there were still relatively few new residential developments in Tashkent. The construction boom only really started about five years later. In a way, the project was ahead of its time, because today there are websites like that and they work well. Another mistake I made was spending the money I had on expensive advertising. Still, the experience taught me a lot.
– What happened next?
– After that, a friend and I launched a coupon website for different products and services. That model was only just starting to gain popularity. The product itself was strong in terms of launch, marketing, and design, but the unit economics didn’t work, so we were losing money. For quite a while, we covered the losses with investment funding.
Eventually, the product shut down, but we had managed to build a good reputation for ourselves. That was also where I met my future Sales Doctor co-founder, Adkham Bozorov, the lead developer who built the product.
After the project closed, I took a corporate job at Mars. I worked there as a supervisor and gained a lot of useful experience. Later, I joined a local juice and nectar producer as a regional manager. We kept running into the same problem with product shipments. Whenever the director asked for regional sales figures, say, how much we had sold in Samarkand or Fergana, I often couldn’t give him an answer because there was no proper system for tracking the data. Technically, the records existed, but everything was handled in a very outdated way: some people sent figures through a messenger app, others emailed them, and some would just call or send an SMS.
– So there was no single system?
– Yes. Every week, I had to pull together the sales and inventory figures. And there was this moment when someone asked me what was going on, and I simply didn’t know. We were working away, but we still had no overall picture of what was happening across the company. So I went to Adkham Bozorov and said, “Build me a simple website where my distributors can log in every day and enter their sales, inventory levels, and number of retail outlets.”
But as we talked through the project, we started thinking it should be a standalone product that we could sell ourselves. And that became Sales Doctor.
“It took us six years to turn our first profit”
– What stages did Sales Doctor go through along the way?
– We started writing the first code in December 2014. For about a year and a half, we worked on the product as a side project, testing it mainly at the company where I was working. Less than a year in, we had our first user. An acquaintance of ours who distributed snacks started using the system, and things began to pick up.
We hired a developer and a sales team and started making our first mistakes. For example, I used some of our already limited funds for personal reasons: I repaid a debt to a close friend, and that left us with a cash flow gap. I also made the classic optimist’s mistake of expecting sales to be strong and expenses to stay low. For a long time, the reality was exactly the opposite.
It was tough, but we brought on Alisher Isaev, a well-known entrepreneur in Uzbekistan, as a co-founder. He invested some money and started helping us bring in clients. We spent the next few years developing and selling the product, but for a long time we barely made any money. The business could support itself, but we wanted more. In 2016, I left my job to focus on Sales Doctor full-time.
– When did you first feel like things were starting to work?
– We made our first decent profit in early 2020, when revenue reached around $20,000 a month. For comparison, our MRR today is $320,000. We got there gradually, though, bringing in new clients and improving the product along the way. Large companies didn’t come on board straight away. In the beginning, most of our revenue came from small and medium-sized businesses.
– What exactly does your company offer businesses?
– We provide solutions that automate business processes in distribution and retail. The Sales Doctor ecosystem includes three products.
Sales Doctor helps FMCG distributors run their operations in one place. It brings together orders, inventory, payments, and analytics, so companies can see sales and stock levels in real time and keep track of how their teams are performing, from sales figures to targets and KPIs. Essentially, it replaces a patchwork of spreadsheets and manual processes with one system for managing the entire distribution business.
The second product, Ibox, focuses on inventory management and retail automation, but for a different type of business: building materials, home appliances, auto parts, and similar products. Most of our clients here come from segments where traditional distribution models don’t really apply. For example, companies selling through bazaars, markets, or shopping centres. The system lets them manage orders, stock, and finances from a single interface, while also giving them sales analytics and KPI tracking for their sales reps.
The third product, Idokon, is a POS system for grocery stores. It helps retailers digitize in-store sales, mainly in small and medium-sized grocery shops.
“We’re betting big on Kazakhstan right now”
– How many clients do you have now, and what’s your business model?
– More than 3,000. We use a subscription model, with plans starting at $15 per month. Clients can also subscribe quarterly or annually.
From day one, clients paid for our products. We never gave them away for free. It wasn’t a particularly deliberate decision at the time, but looking back, I can see that many young founders are afraid to charge and then struggle to find product-market fit. Even if your product isn’t perfect yet, I still think people should pay to use it.
– What problems do clients usually come to you with, and what does Sales Doctor give them in return?
– When I worked in distribution myself, we used to lose a lot because orders were processed incorrectly and stock records were all over the place. Sales Doctor helps companies keep that side of the business much more organized and accurate, while also helping them generate more orders.
For example, a sales rep might be expected to visit 20 stores a day. Without proper tracking, there’s a good chance they won’t make it to all 20. Say they visit 12 stores and get 6 orders. With a system like ours, they’re much more likely to complete the full route. If the conversion rate is around 50%, that means 10 orders instead of 6, simply because you can track whether the rep is doing the work they’re supposed to do.
The system also tracks KPIs, stock levels, and inventory, and we see our clients’ sales grow by at least 20%. The biggest change is probably the market itself. When we started out, we had to convince distributors to move away from paper and go digital. Over the past couple of years, that conversation has completely changed. They’re no longer asking whether they need software. They’re asking who they should buy it from.
– Sales Doctor is now an international company. Which markets are you currently operating in?
– I stepped away from the company for a while, then came back in September 2024 with a clear goal: to turn Sales Doctor into a global IT company. So far, we’ve expanded into several Central Asian markets.
Right now, we’re putting a lot of focus on Kazakhstan. We’ve already strengthened our presence there, but Uzbekistan still accounts for 80% of our revenue, Kazakhstan 15%, and Kyrgyzstan 5%. Over the next six months, we plan to double our revenue in Kazakhstan from where it is today. Judging by the numbers, Kazakhstan actually has the potential to bring in about one and a half times as much revenue as Uzbekistan.
“We want to raise $4 million in investment”
– And in terms of annual revenue, what kind of numbers are we talking about?
– In the first seven months of this year, we made around $2.1 million. Our ARR is now at about $4 million.
– You said you want to turn Sales Doctor into a global IT company. What are you doing to make that happen?
– We’re not stopping at Central Asia. In 2025, we started looking at new markets for expansion. We explored the Middle East, with a particular focus on Saudi Arabia, and then travelled to the United Arab Emirates to see how the market works there. We’re interested in growing Sales Doctor in Saudi Arabia and will be entering the market soon. By the end of the year, we plan to sign our first 15–20 clients there.
Last year, we joined two accelerator programs. The first was Al Farabi, organized with the support and participation of Plug and Play, Kazakhstan-based Tumar Ventures, and Aramco. We spent two months there, learning the market and figuring out what we needed to do to enter it.
In September 2025, the startup was selected for the AlchemistX & Silicon Valley Residency program, supported by Astana Hub and IT Park Uzbekistan, along with venture funds Astana Hub Ventures and IT Park Ventures. The program took place in the US, where we spent two months. We originally wanted to enter the US market and see how we’d do there, but eventually dropped the idea, mainly because we didn’t want to relocate to the US.
– Is your company also a resident of any Central Asian tech hubs?
– We’re members of Astana Hub and IT Park Uzbekistan, and both offer us very attractive tax benefits.
– What are your plans for raising investment?
– For the past 10 years, we’ve barely raised any external funding. We only took on a small amount of angel investment at the very beginning. Other than that, we’ve grown the business on our own.
We’re profitable, but we also understand that building a large global IT company will probably require outside investment. So in early June, we opened a new $4 million round and have now started talking to venture funds.
We plan to invest that money in new markets and new products. We already have enough resources to keep growing across Central Asia and to support and improve our existing product. Expanding into new markets will probably require additional funding. We’re currently in talks with potential investors and looking at different offers.
O‘zbekistonlik tadbirkor distribyutsiyani avtomatlashtirish xizmatini ishga tushirib, yiliga $4 mln daromadga chiqdi
Toshkentlik Otabek Suvonov 2014-yildayoq FMCG-distribyutsiya sohasida ishlab, bu yo‘nalishda avtomatlashtirilgan hisob yuritish tizimi yetishmasligini tushundi. Ko‘p o‘tmay, do‘konlarga qancha mahsulot sotilgani, qanchasi qolgani va yetkazib beruvchidan yana nimalarga buyurtma berish kerakligini aniq bilishga yordam beradigan mahsulotni do‘sti bilan birga yaratdi.
Bugungi kunda uning Sales Doctor startapi Markaziy Osiyoning turli mamlakatlarida faoliyat yuritmoqda, shuningdek, Saudiya Arabistoni bozoriga chiqishga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Digital Business va Astana Hub hamkorligidagi “Markaziy Yevrosiyoning 100 ta startap tarixi” loyihasi uchun Otabek muvaffaqiyat sari yo‘lda qanday xatolarga yo‘l qo‘ygani, kompaniyaning o‘sishi uchun nimalarni o‘zgartirishiga to‘g‘ri kelgani va Sales Doctor endi qaysi yo‘nalishda rivojlanayotgani haqida so‘zlab berdi.
“Muvaffaqiyatsiz tajriba menga ko‘p narsani o‘rgatdi”
– Otabek, o‘zingiz haqingizda gapirib bering: qayerda o‘qigansiz, qayerda ishlagansiz va Sales Doctor’ga qanday kelgansiz?
– Toshkentdagi Xalqaro Westminster universitetida “Biznes boshqaruvi” mutaxassisligi bo‘yicha tahsil olganman. To‘rtinchi kursda, 2011-yilda, universitetni tark etdim. O‘qishim uchun to‘lashga yetarli pulim bor edi, ammo uni birinchi startapimga sarfladim. Bir-ikki marta o‘zimga “Buni bekorga qildim”, deganman, lekin umuman olganda, afsuslanmayman.
Loyiham ko‘chmas mulk bilan bog‘liq edi. Toshkentdagi yangi qurilayotgan uy-joylarning yagona bazasini yaratmoqchi bo‘ldim. Gap shundaki, o‘qish paytida ko‘chmas mulk agentligida makler bo‘lib ishlardim. Mijozlar doim yaxshi uylar qayerda qurilayotganini so‘rashardi. Biz ularni topardik, ammo qaysi uyda maydon qancha ekani, infratuzilmasi va narxini aniqlash ancha qiyin edi. Shunda odamlar kvartiralarni ko‘rib chiqishi mumkin bo‘lgan sayt yaratish kerakligini tushundim.
Ammo bu startap muvaffaqiyatsizlikka uchradi. O‘sha paytda Toshkentda yangi qurilayotgan uylar nisbatan kam edi. Qurilishdagi jadal o‘sish esa taxminan 5 yil o‘tib boshlandi. Qaysidir ma’noda, loyiha o‘z davridan oldinda bo‘lgan, chunki bugungi kunda bunday saytlar mavjud va muvaffaqiyatli faoliyat yuritmoqda. Yana bir xatom — qo‘limdagi mablag‘ni qimmat reklama kampaniyasiga sarflab yuborganim bo‘ldi. Shunga qaramay, bu tajriba menga ko‘p narsani o‘rgatdi.
– Shundan keyin ishlar qanday davom etdi?
– Shundan keyin do‘stim bilan turli tovarlar va xizmatlar uchun chegirmali kuponlarni taklif qiluvchi saytni ishga tushirdik. O‘sha paytda bunday xizmatlar endigina ommalasha boshlagan edi. Mahsulotning ishga tushirilishi, marketingi va dizayni yaxshi yo‘lga qo‘yilgandi, biroq biznesning unit-iqtisodiyoti kutilgan natijani bermadi va natijada zarar ko‘ra boshladik. Xarajatlarni uzoq vaqt davomida investitsiyalar hisobidan qoplab bordik.
Oxir-oqibat, loyiha yopildi, biroq bu jarayon bizga yaxshi ma’noda tanilish imkonini ham berdi. Aynan o‘sha yerda Sales Doctor’ning bo‘lajak hammuassisi Adham Bozorov bilan tanishdim. U loyihamiz uchun mahsulotni ishlab chiqqan bosh dasturchi edi.
Loyiha yopilgach, yollanma ishga o‘tdim va Mars kompaniyasiga ishga kirdim. U yerda supervayzer bo‘lib ishladim va katta tajriba orttirdim. Keyinchalik mahalliy sharbat va nektar ishlab chiqaruvchi kompaniyaga o‘tdim va hududiy menejer lavozimida ishladim. O‘sha yerda mahsulotlarni jo‘natish bilan bog‘liq doimiy muammoga duch kelardik. Direktor hududlar kesimida savdo hajmini, masalan, Samarqandda qancha, Farg‘onada qancha mahsulot sotilganini so‘raganida, ko‘pincha aniq javob bera olmasdim. Chunki savdo hisobi tizimli yo‘lga qo‘yilmagan edi. Go‘yoki hisob yuritilardi, ammo juda eskicha usulda: kimdir raqamlarni messenjer orqali yuborardi, kimdir elektron pochta orqali jo‘natardi, yana kimdir telefon qilardi yoki SMS orqali xabar berardi.
– Yagona tizim bo‘lmaganmidi?
– Ha. Har hafta savdo hajmi va ombordagi qoldiqlar bo‘yicha ma’lumotlarni yig‘ardim. Bir kuni mendan kompaniyada nimalar bo‘layotgani haqida so‘rashdi, ammo o‘zim ham aniq javob bera olmadim. Go‘yo tinimsiz ishlayapmiz, lekin kompaniya bo‘yicha umumiy manzara yo‘q edi. Shunda Adham Bozorovning oldiga borib: “Menga kichikroq veb-sayt qilib bering. Distribyutorlarim har kuni tizimga kirib, savdo hajmi, qoldiqlar va savdo nuqtalari sonini kiritib borishsin”, dedim.
Biroq loyihani muhokama qilish jarayonida bu shunchaki ichki ehtiyoj uchun yaratiladigan sayt emas, balki mustaqil mahsulot bo‘lishi va ehtimol, uni o‘zimiz sotishimiz kerak, degan fikr paydo bo‘ldi. Shu tariqa Sales Doctor dunyoga keldi.
“Birinchi foydaga 6 yildan keyin chiqdik”
– Sales Doctor qanday bosqichlarni bosib o‘tdi?
– 2014-yil dekabr oyida dastlabki kodni yozishni boshladik. Taxminan bir yarim yil davomida bu mahsulotni asosiy ishimizdan tashqari loyiha sifatida ishlab chiqdik. Asosan, uni o‘zim ishlagan kompaniyada sinovdan o‘tkazdik. Oradan bir yil ham o‘tmay, tizimdan ilk bor amalda foydalanildi. Tizimga tanishimiz ulandi, u “snak” mahsulotlari distribyutori edi. Ishlar asta-sekin yurishib ketdi.
Dasturchi va savdo menejerlarini ishga oldik va dastlabki xatolarimizga yo‘l qo‘ya boshladik. Masalan, juda cheklangan mablag‘larimizning bir qismini shaxsiy ehtiyojim uchun ishlatib yubordim — yaqin do‘stimga qarz berdim va natijada aylanma mablag‘ yetishmovchiligiga duch keldik. Yana optimist tadbirkorlarga xos oddiy xatoga yo‘l qo‘ydim: savdolar yaxshi bo‘ladi, xarajatlar esa kam bo‘ladi, deb kutgandim. Uzoq vaqt davomida esa buning aksi bo‘ldi.
Qiyin davrlarni boshdan kechirdik. Shunga qaramay, O‘zbekistonda taniqli tadbirkor Alisher Isayevni kompaniyaga hammuassis sifatida jalb qildik. U ma’lum miqdorda mablag‘ kiritdi va mijozlarni jalb qilishda yordam bera boshladi. Keyingi bir necha yil davomida mahsulotni rivojlantirib, sotdik, biroq uzoq vaqt davomida sezilarli daromad ko‘ra olmadik. Daromad faqat o‘zimizni ta’minlashga yetardi, xolos. Ammo bundan ko‘prog‘iga erishishni istardik. Nihoyat, 2016-yilda yollanma ishimni tark etib, butun e’tiborimni Sales Doctor’ga qaratishga qaror qildim.
– Birinchi muvaffaqiyatni qachon his qildingiz?
– Birinchi sezilarli darajadagi foydaga 2020-yil boshida erishdik – oylik tushumimiz qariyb $20 mingni tashkil qilgan. Taqqoslash uchun, hozirgi MRR ko‘rsatkichimiz – $320 ming. Ammo bu darajaga bosqichma-bosqich yetib keldik. Mijozlarni tizimga ulab bordik, mahsulotni muntazam takomillashtirdik. Yirik kompaniyalar esa birdan paydo bo‘lmadi. Dastlab daromadni kichik va o‘rta bizneslar hisobidan shakllantirdik.
– Kompaniyangiz biznesga aynan qanday yechimlarni taklif qiladi?
– Distribyutsiya va chakana savdodagi biznes jarayonlarini avtomatlashtirishga mo‘ljallangan yechimlarni taklif qilamiz. Sales Doctor ekotizimi uchta mahsulotdan iborat.
Sales Doctor FMCG-distribyutsiyasini avtomatlashtirishga xizmat qiladi. Bitta tizimda buyurtmalar, ombor, to‘lovlar va tahliliy ma’lumotlar birlashtirilgan. Sales Doctor kompaniyalarga savdo hajmi va mahsulot qoldiqlarini real vaqt rejimida nazorat qilish, xodimlar faoliyatini – savdo natijalari, reja bajarilishi va KPI ko‘rsatkichlarini kuzatish imkonini beradi. Aslida, mahsulot bir-biridan ajralgan ko‘plab jadvallar va qo‘lda bajariladigan jarayonlarning o‘rnini bosib, distribyutorlik biznesini boshqarish uchun yagona boshqaruv tizimini taqdim etadi.
Ikkinchi mahsulot – Ibox – ombor hisobini yuritish va chakana savdoni avtomatlashtirishga mo‘ljallangan, biroq boshqa yo‘nalishdagi bizneslar uchun xizmat qiladi: qurilish materiallari, maishiy texnika, avtomobil ehtiyot qismlari va boshqa shu kabi tovarlar. Bu yo‘nalishda an’anaviy distribyutsiya modeli ishlamaydigan segmentlardagi mijozlarimiz ko‘proq. Masalan, bozorlarda, savdo rastalarida yoki savdo markazlarida faoliyat yuritadigan kompaniyalar. Tizim buyurtmalarni, ombordagi qoldiqlarni va moliyaviy ko‘rsatkichlarni yagona interfeys orqali boshqarish, shuningdek, savdo bo‘yicha tahliliy ma’lumotlar hamda savdo vakillari uchun KPI ko‘rsatkichlarini olish imkonini beradi.
Uchinchi mahsulot – Idokon. Bu oziq-ovqat do‘konlari uchun POS tizimi. U savdo nuqtalaridagi savdo jarayonlarini raqamlashtirishga, birinchi navbatda, kichik va o‘rta hajmdagi oziq-ovqat do‘konlarida savdoni avtomatlashtirishga yordam beradi.
“Hozir asosiy e’tiborni Qozog‘istonga qaratmoqdamiz”
– Hozirda nechta mijozingiz bor va biznes modelingiz qanday?
– Hozirda 3 mingdan ortiq mijozimiz bor. Biz oyiga $15 turadigan obuna modeli asosida ishlaymiz. Obunani chorak yoki bir yil uchun ham rasmiylashtirish mumkin.
Umuman olganda, mijozlar birinchi kundanoq mahsulotlarimiz uchun to‘lov qilishgan, hech kimni bepul ulab ko‘rmaganmiz. Bu o‘sha paytda juda puxta o‘ylangan qaror emasdi, ammo hozir tushunamanki, ko‘plab yosh startapchilar pul olishdan qo‘rqishadi va product-market fit’ni topa olishmaydi. Mahsulotingiz hali mukammal bo‘lmasa ham, undan foydalanish uchun baribir to‘lov olish kerak.
– Mijozlar sizga qanday muammolar bilan murojaat qilishadi? Sales Doctor ularga nima beradi?
– O‘zim distribyutsiya sohasida ishlagan paytimda buyurtmalarni noto‘g‘ri rasmiylashtirish va ombor hisobini yuritishdagi kamchiliklar sabab ko‘p narsani yo‘qotardik. Sales Doctor hujjat aylanishi sifatini sezilarli darajada yaxshilaydi, shuningdek, buyurtmalar sonini oshirishga yordam beradi.
Masalan, savdo vakili har kuni 20 ta do‘konga kirib chiqishi kerak. Nazorat bo‘lmasa, uning barcha 20 ta nuqtaga tashrif buyurish ehtimoli juda past. Aytaylik, u 12 ta do‘konga kirib, 6 ta buyurtma oldi. Agar biznikiga o‘xshash tizimdan foydalanilsa, u belgilangan miqdordagi do‘konlarning barchasiga borib chiqadi. Odatda konversiya 50% atrofida bo‘ladi. Natijada, xodim faoliyatini nazorat qilish hisobiga 6 ta buyurtma o‘rniga 10 ta buyurtmaga ega bo‘lasiz.
Shuningdek, KPI ko‘rsatkichlari, mahsulot qoldiqlari nazorat qilinadi va ombor hisobi yuritiladi. Bizning kuzatuvlarimizga ko‘ra, mijozlarimizning savdo hajmi kamida 20 foizga oshadi. Muhimi, biz ish boshlaganimizda odamlarga qog‘ozdagi hisob-kitobdan raqamli tizimga o‘tish zarurligini tushuntirishimiz va ularni bunga ishontirishimizga to‘g‘ri kelardi. So‘nggi bir necha yil ichida esa distribyutorlar endi ularga dastur kerakmi yoki yo‘qmi, deb o‘ylashmaydi — ular uni kimdan sotib olish haqida o‘ylashadi.
– Hozir Sales Doctor xalqaro kompaniyaga aylangan. Qaysi bozorlarda faoliyat yurityapsiz?
– Bir muddat kompaniyadan ketgan edim. 2024-yil sentyabr oyida esa aynan Sales Doctor’ni global IT-kompaniyaga aylantirish maqsadida qaytishga qaror qildim. Hozirga kelib, Markaziy Osiyoning bir nechta bozorlariga chiqdik.
Hozir asosiy e’tiborni Qozog‘iston bozoriga qaratmoqdamiz. Bu yo‘nalishni allaqachon kuchaytirdik, biroq hozircha tushumning 80 foizi O‘zbekistonga, 15 foizi Qozog‘istonga va 5 foizi Qirg‘izistonga to‘g‘ri keladi. Shu sababli kelgusi 6 oy ichida Qozog‘istondagi tushumni hozirgi ko‘rsatkichga nisbatan ikki baravar oshirishni rejalashtiryapmiz. Umuman olganda, raqamlardan ko‘rinib turibdiki, Qozog‘istonda O‘zbekistondagiga qaraganda bir yarim baravar ko‘proq daromad olishimiz mumkin.
“$4 mln investitsiya jalb qilmoqchimiz”
– Kompaniyaning yillik daromadi haqida gapiradigan bo‘lsak, qanday raqamlar haqida so‘z yuritish mumkin?
– Joriy yilning dastlabki 7 oyida taxminan $2,1 mln daromad oldik. Hozirgi ARR ko‘rsatkichimiz yillik hisobda qariyb $4 mlnni tashkil etadigan darajaga yetdi.
– Sales Doctor’ni global IT-kompaniyaga aylantirmoqchi ekaningizni aytgandingiz. Bu maqsad yo‘lida nimalar qilyapsiz?
– Markaziy Osiyo bilan cheklanib qolmayapmiz. 2025-yilda loyihani xalqaro miqyosda kengaytirish uchun yangi bozorlarni o‘rganishni boshladik. Yaqin Sharq mintaqasini, xususan, Saudiya Arabistoni bozorini o‘rgandik. Keyin Birlashgan Arab Amirliklariga borib, u yerdagi biznes jarayonlari qanday ishlashini o‘rgandik. Mahsulotimizni Saudiya Arabistonida ilgari surishga qiziqyapmiz va yaqin orada bu bozorga chiqamiz. Yil oxirigacha u yerda dastlabki 15-20 ta mijozni jalb qilishni rejalashtiryapmiz.
O‘tgan yili ikkita akseleratsiya dasturiga qabul qilindik. Birinchisi – Al Farabi dasturi bo‘lib, u Plug and Play, Qozog‘istonning Tumar Ventures fondi va Aramco ko‘magi hamda ishtirokida tashkil etilgan. Biz u yerda 2 oy bo‘lib, bozorni o‘rgandik va unga chiqish uchun nimalar qilish kerakligini tahlil qildik.
2025-yil sentyabr oyida startap AlchemistX & Silicon Valley Residency dasturiga saralab olindi. Dastur Astana Hub va IT Park Uzbekistan, shuningdek, Astana Hub Ventures va IT Park Ventures venchur fondlari ko‘magida amalga oshirildi. Dastur AQShda o‘tkazildi va u yerda 2 oy bo‘ldik. Aynan Amerika bozoriga chiqishni va o‘zimizni shu bozorda sinab ko‘rishni xohlagandik. Biroq keyinchalik bu g‘oyadan voz kechdik. Bunga asosiy sabab – AQShga ko‘chib o‘tishni istamasligimiz bo‘ldi.
– Kompaniyangiz Markaziy Osiyodagi hublarning ham rezidentimi?
– Biz Astana Hub va IT Park Uzbekistan ishtirokchilarimiz. Har ikkala tashkilot ham bizga juda yaxshi soliq imtiyozlarini taqdim etadi.
– Investitsiya bo‘yicha qanday rejalaringiz bor?
– So‘nggi 10 yil davomida deyarli tashqi moliyalashtirish jalb qilmaganmiz. Faqat dastlabki bosqichda biznes farishtalaridan kichik miqdorda investitsiya olganmiz. Qolgan davrda esa kompaniyani o‘z mablag‘larimiz hisobidan mustaqil rivojlantirdik.
Biz foyda keltirayotgan kompaniyamiz, biroq yirik global IT-kompaniya qurish uchun, ehtimol, investitsiya jalb qilishimizga to‘g‘ri kelishini tushunamiz. Shu sababli iyun oyining boshida $4 mln miqdoridagi yangi investitsiya raundini ochdik. Hozir venchur fondlari bilan muzokaralarni boshlayapmiz.
Ushbu mablag‘larni yangi bozorlar va mahsulotlarni rivojlantirishga yo‘naltiramiz. Markaziy Osiyodagi yo‘nalishlarni rivojlantirish, shuningdek, amaldagi mahsulotimizni qo‘llab-quvvatlash va takomillashtirish uchun resurslarimiz yetarli. Yangi bozorlarga chiqish uchun esa, ehtimol, qo‘shimcha resurslar talab etiladi. Hozir potensial investorlar bilan muzokaralar olib boryapmiz va turli takliflarni ko‘rib chiqyapmiz.