Казахстанка построила международную онлайн-школу для аналитиков с выручкой более 400 млн тенге в год
Алматинка Екатерина Рехерт по образованию экономист, но карьеру построила в анализе данных. Она работала в Microsoft и Kolesa Group, а в 2019 году открыла DataBoom — онлайн-школу для аналитиков. Сегодня в ней учатся специалисты из 40 стран.
Специально для совместного проекта Digital Business и Astana Hub «100 стартап-историй Центральной Евразии» Екатерина рассказала, как один курс по выходным превратился в международную ИТ-школу, почему решила сократить команду в 2 раза и за счет чего удалось достичь выручки свыше 400 млн тенге в год.
«В 2019 году выпускников расхватывали как горячие пирожки»
– Расскажите, чем занимались до запуска DataBoom?
– После школы поступила на грант в КБТУ, где училась на экономиста. Позже работала в Mars и Procter & Gamble. Затем прошла отбор на американскую программу для молодых лидеров Центральной Азии от E2 Educational Services и уехала в США. Сначала работала Data/Business Intelligence аналитиком в Wimmer Solutions — ИТ-консалтинговой компании, которая занималась в том числе поиском талантов для Microsoft. Нужно было быстро освоить Power BI, с чем я справилась. Через 5 месяцев мне предложили занять позицию аналитика в Microsoft.
Для меня это был большой скачок. Я человек не из технической сферы, поэтому сначала было страшно: на встречах звучали непонятные слова «серверы, API, stored procedures» — многое было новым. Но мне помогли поддержка коллег и местного ИТ-комьюнити. Позже устроилась в Oracle Cloud, но возникли проблемы с визой, и я уехала на время в Казахстан. Собиралась переехать в Канаду, и пока оформляла документы для переезда, устроилась на позицию дата-сайентиста в Kolesa Group.
В работе активно использовала Power BI и другие инструменты анализа данных. В Казахстане тогда этот навык был в дефиците, поэтому меня все чаще просили: «Расскажи, как ты это делаешь», «Проведи тренинг». Около года собиралась с духом и в июне 2019-го года запустила 5-недельный офлайн-курс, который вела по выходным. У меня было всего 8 учеников.
– Как из одного курса выросла школа?
– Никакого бизнес-плана и даже намерения стать предпринимателем у меня не было. Однако спрос не стихал. В 2019 году выпускников расхватывали как горячие пирожки. Mars, например, сразу забирал молодых специалистов с одним только знанием Power BI. Решила продолжать вести курсы, и так появилась школа DataBoom.
Почти сразу ко мне обратились корпоративные заказчики – Toyota, Air Astana, Beeline. Через год уже зарабатывала больше, чем на основной работе. К тому времени вышла замуж за гражданина США и собиралась переезжать в Сиэтл. Поэтому вскоре уволилась и стала уделять время только бизнесу.
Когда случилась пандемия COVID-19, компания сильно выросла за счет перехода в онлайн. На занятиях в Zoom сидели по 50 человек, вместо 20 на офлайн-занятии. Потом сделала онлайн-платформу, записала уроки — и случился еще один кратный рост. Думаю, попала в волну хайпа вокруг онлайн-образования и высокого спроса на PowerBI и другие инструменты анализа данных.
– Как думаете, почему занятия стали популярными?
– Я была заметной фигурой в комьюнити – развивала сообщество по анализу данных в Казахстане KZ BI Community. Многие обо мне узнали, когда в 2021-м году впервые получила награду Microsoft MVP: ее дают экспертам, которые активно делятся знаниями о технологиях Microsoft. Таких специалистов в мире всего 3000.
К тому же курсы не были скучными. У меня бэкграунд нетехнический, поэтому использую много странных и смешных аналогий, когда объясняю материал. Например, PowerQuery — инструмент для подготовки данных — называю «кухней», куда мы приносим сырые и немытые продукты (сырые данные), чистим и режем их там, готовим из них разные виды блюд (таблиц) по проверенным рецептам. В этой кухне аналитик — шеф-повар: он понимает, что хочет получить на выходе. А ИИ-помощник — это как су-шеф: может подсказать рецепт, помочь с формулой или ускорить рутинные шаги, но главный все равно человек.
Кто-то даже ругает меня за это. Говорю: «Зато, видите, я вызвала эмоцию, вы это запомните на всю жизнь». А кому-то это очень заходит. И, наверное, потому что мне самой было в кайф преподавать, людям так понравились занятия.
Кроме того, сразу выстроила обучение так, чтобы оно готовило студентов к международной сертификации Microsoft. У каждого студента есть личный наставник, который сопровождает его от начала до конца курса. Это помогает держать качество и повышает доходимость до конца обучения — особенно это ценят корпоративные клиенты, которые годами обучают у нас сотрудников.
Как экономист понимаю, что просто спрос и предложение совпали.
«Средняя зарплата выпускников – 514 тыс. тенге»
– Что случилось со школой после взрывного роста онлайн-образования во время пандемии COVID-19?
– До 2022 года темпы роста были очень высокими. Если раньше для запуска группы было достаточно одной рекламной кампании в Facebook, то сейчас для того же результата нужно гораздо больше усилий. Со временем у людей накопилась усталость от бесконечных онлайн-встреч.
Изменился и рынок. Одного знания Power BI уже недостаточно. Сейчас работодатели — не только корпорации, но и обычный МСБ — хотят иметь в штате аналитиков со знанием Excel, Power BI, SQL, Python. Со временем у нас появились и эти курсы. При этом мы не из тех ИТ-школ, у которых есть и дизайн, и разработка, и аналитика. Верю в эту фразу: боюсь не того, кто знает 10 тысяч ударов, а того, кто отработал один удар 10 тысяч раз. Нашим фокусом была и остается аналитика данных. Есть короткие курсы для тех, кто хочет закрыть один навык, и более длинные программы для тех, кто хочет освоить новую профессию или вырасти внутри компании. Отдельное направление — корпоративное обучение: когда компании отправляют учиться целые команды.
– Сколько сейчас у вас учеников, и кто они?
– В среднем в DataBoom одновременно обучаются около 100 человек в месяц. Основной источник клиентов – реклама в Instagram и сарафанное радио.
География обширная: более 40 стран. Большинство – из Казахстана. При этом половину выручки делают юрлица – такие компании, как KazMinerals, Банк ЦентрКредит, Кока Кола Алматы Боттлерс, Halyk Bank и многие другие. Всего за все годы к нам обратилось за обучением более 550 предприятий.
А у студентов, которые покупают обучение сами, разные истории. Одни осваивают новую профессию, другие за свой счет повышают квалификацию, чтобы расти у себя же.
— Сколько примерно стоит курс?
— Обучение есть на любой карман – от 10 тыс. тенге. Недавно появился курс — «AI для всех» за 50 тыс. тенге.
Основные программы — по Excel, Power BI, SQL, Python – стоят 200 тыс. тенге. А можно сразу приобрести полугодовое обучение по всем навыкам — примерно за 500 тыс. тенге.
– Что происходит после выпуска? Помогаете с трудоустройством?
– У студентов раз в неделю есть возможность ходить на часовые консультации с HR-специалистами нашего карьерного центра, специализирующегося на трудоустройстве аналитиков. Это входит в стоимость обучения. Посчитали: из тех, кто сходил на 10 встреч, 70% – нашли работу аналитика. При этом не у всех есть такая цель. У кого-то это не трудоустройство, а повышение, например.
Недавно выпускница прошла у нас обучение и благодаря карьерному центру сначала попала на стажировку в Tele2. Затем снова обратилась к нам, прошла несколько консультаций и перешла уже как middle-специалист в одну из компаний холдинга Freedom.
– Считали ли, сколько зарабатывают выпускники?
– Полной картины нет, но есть данные от Tech Orda — государственной программы подготовки ИТ-специалистов, которую реализует Astana Hub. По этой программе казахстанцы могут получить финансирование на обучение в частных ИТ-школах, а результаты выпускников отслеживаются, в том числе по трудоустройству и зарплатам. Если в 2022 году средняя зарплата у тех, кто у нас обучался по этой программе, была 398 тыс. тенге, то сейчас, по последнему выпуску 2025 года, — 514 тыс. тенге.
– Как появление AI-инструментов изменило спрос на аналитиков данных? Не боятся ли студенты, что их заменит ИИ?
– Нас заменит не искусственный интеллект, а те, кто его освоил раньше нас. Если продолжать работать старыми подходами и инструментами, эффективность не будет расти. Со временем работодатель, конечно, выберет того, кто делает быстрее и качественнее. Но сама по себе аналитика данных и data science – очень востребованные и достаточно безопасные в этом смысле профессии.
ИИ уже многое меняет и будет везде. Но на чем обучаются эти модели? На данных. А чтобы модель нормально работала, эти данные нужно подготовить, проанализировать, проверить, настроить процессы. Кто это будет делать? Аналитики, дата-сайентисты, дата-инженеры.
«Более 50 человек из США прошли наше обучение и смогли после этого трудоустроиться»
– На какие средства развиваете проект?
– Затрат на первые потоки почти не было. Помещение арендовала по часам в бизнес-центре, отдельно оплачивала только кофе-брейк. Люди приходили по сарафанному радио или через бесплатную рекламу.
Небольшие личные вложения окупились уже с первого потока, и проект с самого начала был в плюсе. Эту прибыль вкладывала дальше в развитие — так постепенно росли месяц за месяцем.
Долгое время не распределяла доход в виде дивидендов, а оставляла деньги внутри бизнеса. Хотелось накопить финансовую подушку, чтобы компания могла спокойно работать без кассовых разрывов.
С 2021 года мы участники Astana Hub. Это тоже помогло бизнесу: у резидентов есть налоговые льготы, поэтому больше денег можно направлять обратно в развитие. Но вместе с этим идет и строгая отчетность, поэтому мы очень внимательно следим за налогами, документами и всеми обязательствами.
— Сколько получается зарабатывать?
— За 2025 год выручка составила 422 млн тенге. За первый квартал этого года от клиентов получили около 40 млн тенге. Но это у нас обычно «разгоняющийся» период. Основной доход приходится на 4-й квартал.
Сейчас темпы роста уже не такие, как в первые годы. При этом не повышали цены с 2023 года. Прежние цифры возвращаем за счет новых продуктов. Стараемся также повышать эффективность и оптимизировать работу команды. Например, сократили штат со 100 до 50 человек.
– Такое резкое сокращение повлияло на эффективность работы?
– Это был ответ на спад после пандемийного бума онлайн-образования. В 2020-м году совершила ошибку оверхайринга – наняла слишком много людей. Позже оказалось что многие функции и процессы не добавляют никакой ценности.
Сейчас рынок стал спокойнее, привлечение студентов усложнилось. Стало понятно, что часть процессов можно упростить, автоматизировать или вообще убрать. Копирайтера, например, полностью заменил нам ИИ. Эффективность команды при этом не пострадала.
– Как управляете командой?
– Мы все работаем удаленно. Уже 10 лет, как живу на две страны – Казахстан и США. В Сиэтле находятся головные офисы технологических компаний, и у меня есть возможность встречаться лично с некоторыми командами — в том числе с той, что разрабатывает Power BI.
Когда я в Алматы, много времени провожу с сотрудниками, общаюсь с корпоративными клиентами, выступаю и провожу офлайн-мероприятия.
– С какими сложностями сталкивались как предприниматель за эти 7 лет?
– Бывало, что где-то оказывали сервис не на том уровне, на котором должны были. В таких случаях всегда старались либо исправить ситуацию, либо вернуть деньги за обучение.
Для меня репутация дороже. Лучше где-то потеряю деньги, но мы исправим ошибку. В работе с клиентами, сотрудниками, партнерами стараюсь любые отношения рассматривать как долгосрочные. Никогда не знаешь, когда и в каком контексте снова встретишься с этим человеком.
Бывали и более неприятные ситуации. Например, однажды сотрудник, у которого был высокий уровень доступа, вывел крупную сумму из компании. Потом пришлось возвращать эти деньги через суд — и у нас получилось. Мне тогда кто-то сказал: «Если еще ни с кем не судился, значит, еще не предприниматель». Можно сказать, прошла посвящение.
За 7 лет сильно выросла толерантность к неопределенности. Помог и бизнес-опыт, и родительство. Когда появляется ребенок, ты тоже быстро понимаешь: невозможно все контролировать и заранее знать, что будет даже через час.
– Что в планах у школы в этом году?
– В конце года, когда вернусь в США, планирую активнее развивать DataBoom на американском рынке. У нас уже есть первые результаты: более 50 человек из США прошли наше обучение и смогли после этого трудоустроиться или продвинуться в карьере.
Для рынка США наше обучение стоит в разы дешевле местных программ, при этом по качеству можем с ними конкурировать. Поэтому для нас это очень перспективное направление.
Қазақстандық кәсіпкер аналитиктерге арналған халықаралық онлайн-мектебін құрды, оның жылдық табысы 400 миллион теңгеден асады
Алматылық Екатерина Рехерт мамандығы бойынша экономист болғанымен, мансабын деректер талдауы саласында қалыптастырды. Ол Microsoft пен Kolesa Group компанияларында жұмыс істеген, ал 2019 жылы аналитиктерге арналған DataBoom онлайн-мектебін ашты. Бүгінде онда 40 елдің мамандары білім алады.
Digital Business пен Astana Hub-тың «Орталық Еуразияның 100 стартап тарихы» бірлескен жобасы үшін Екатерина демалыс күндері өткізілетін бір курстың қалай халықаралық IT-мектепке айналғанын, неліктен командасын екі есе қысқартуға шешім қабылдағанын және жылына 400 миллион теңгеден астам табысқа қалай жеткенін айтып берді.
«2019 жылы түлектерді қолдан-қолға тигізбей алып кететін»
– DataBoom іске қосылғанға дейін немен айналыстыңыз?
– Мектептен кейін ҚБТУ-ға грантпен түсіп, экономист мамандығы бойынша білім алдым. Кейін Mars және Procter & Gamble компанияларында жұмыс істедім. Одан соң E2 Educational Services ұйымының Орталық Азияның жас көшбасшыларына арналған америкалық бағдарламасына іріктеуден өттім. Алдымен Wimmer Solutions IT-консалтингтік компаниясында Data/Business Intelligence талдаушысы болып еңбек еттім. Бұл компания Microsoft үшін мамандар іздеумен де айналысатын. Маған Power BI құралын қысқа мерзімде меңгеру қажет болды және бұл міндетті орындап шықтым. Бес айдан кейін Microsoft компаниясынан талдаушы қызметіне шақыру алдым.
Бұл мен үшін үлкен серпіліс болды. Мен техникалық ортадан шыққан адам емеспін, сондықтан бастапқыда қорқыныш болды. Жиналыстарда «серверлер», «API», «stored procedures» сияқты маған бейтаныс сөздер жиі айтылатын. Көп нәрсе жаңа еді. Бірақ әріптестерім мен жергілікті IT қауымдастығының қолдауы көп көмектесті. Кейін Oracle Cloud компаниясына жұмысқа орналастым. Алайда визамен байланысты мәселелер туындап, уақытша Қазақстанға оралдым. Сол кезде Канадаға көшуге дайындалып жүргенмін. Құжаттарды рәсімдеп жүрген аралықта Kolesa Group компаниясына дата-сайентист болып жұмысқа кірдім.
Жұмыс барысында Power BI мен басқа да деректерді талдау құралдарын кеңінен қолдандым. Ол кезде Қазақстанда мұндай дағды тапшы болатын. Сондықтан адамдар маған жиі: «Мұны қалай істейтініңді айтып берші», «Тренинг өткізіп берші»,- деп өтініш жасай бастады. Шамамен бір жылдай батылым жетпей жүрдім. Ақыры 2019 жылдың маусымында бес апталық офлайн курс аштым. Сабақты демалыс күндері өзім жүргіздім. Алғашқы топта бар болғаны сегіз студент болды.
– Бір курстан қалайша тұтас мектеп пайда болды?
– Шынымды айтсам, менде бизнес-жоспар да, кәсіпкер болу ниеті де болған жоқ. Бірақ сұраныс тоқтамады. 2019 жылы түлектерді қолдан-қолға тигізбей алып кететін. Мысалы, Mars компаниясы тек Power BI білетін жас мамандарды бірден жұмысқа қабылдайтын. Сөйтіп курстарды жалғастыра беруге шешім қабылдадым. Осылайша DataBoom мектебі дүниеге келді.
Көп ұзамай корпоративтік клиенттер келе бастады. Олардың қатарында Toyota, Air Astana және Beeline болды. Бір жылдан кейін мектептен түсетін табыс негізгі жұмысымдағы жалақыдан асып түсті. Сол кезде АҚШ азаматына тұрмысқа шығып, Сиэтлге көшуді жоспарлап жүрген едім. Сондықтан көп ұзамай жұмыстан шығып, бар уақытымды бизнеске арнадым.
COVID-19 пандемиясы басталғанда компания онлайн форматқа көшу есебінен қатты өсті. Zoom сабақтарына офлайндағы 20 адамның орнына 50 адамнан қатысатын болды. Кейін жеке онлайн-платформа жасап, сабақтарды жазып қойдым. Осыдан кейін тағы да бірнеше есе өсім болды. Меніңше, бұл онлайн білім беруге деген қызығушылықтың күшеюімен және Power BI мен басқа да талдау құралдарына сұраныстың артуымен тұспа-тұс келді.
– Сабақтардың танымал болуының себебі неде деп ойлайсыз?
– Мен қауымдастық ішінде белгілі адам едім. Қазақстандағы деректер талдаушыларының KZ BI Community қауымдастығын дамытумен айналыстым. Көпшілік мені 2021 жылы алғаш рет Microsoft MVP марапатын алған кезде таныды. Бұл марапат Microsoft технологиялары туралы білімін белсенді түрде бөлісетін сарапшыларға беріледі. Әлемде мұндай мамандардың саны бар болғаны үш мыңдай.
Оған қоса курстар қызық өтетін. Өзімнің техникалық емес білімімнің арқасында күрделі тақырыптарды түсіндіру үшін түрлі ерекше әрі күлкілі ұқсастықтарды қолданамын. Мысалы, Power Query-ді мен «асүй» деп атаймын. Ол жерге біз жуылмаған әрі өңделмеген азық-түлікті, яғни бастапқы деректерді алып келеміз. Кейін оларды тазалап, турап, дайын рецепттер бойынша түрлі тағамдарға, яғни кестелерге айналдырамыз. Бұл асүйде талдаушы — бас аспаз. Ол нәтижеде не алғысы келетінін нақты біледі. Ал ЖИ-көмекші — су-шеф секілді. Рецепт ұсына алады, формулаға көмектеседі немесе күнделікті қайталанатын жұмыстарды жылдамдатады. Бірақ негізгі шешімді бәрібір адам қабылдайды.
Кейбіреулер осы тәсілім үшін мені сынайды. Сонда мен: «Ең болмаса эмоция тудырдым, енді мұны өмір бойы ұмытпайсыз», — деп жауап беремін. Ал кейбіреулерге бұл өте ұнайды. Мүмкін, өзіме сабақ беру қатты ұнағандықтан, студенттерге де қызық болған шығар.
Сонымен қатар оқыту бағдарламасын басынан бастап Microsoft халықаралық сертификатын алуға дайындайтындай етіп құрдым. Әр студентке Microsoft сертификаты бар жеке тәлімгер бекітіледі. Ол студентті курстың басынан аяғына дейін сүйемелдейді. Бұл білім сапасын сақтауға және студенттердің курсты толық аяқтау көрсеткішін арттыруға көмектеседі. Әсіресе қызметкерлерін жыл сайын бізде оқытатын корпоративтік клиенттер мұны жоғары бағалайды.
Экономист ретінде қарасам, бұл жерде сұраныс пен ұсыныс дәл келді.
«Түлектердің орташа жалақысы – 514 мың теңге»
– COVID-19 кезіндегі онлайн білім берудің қарқынды өсуінен кейін мектептің жағдайы қалай болды?
– 2022 жылға дейін өсім қарқыны өте жоғары болды. Бұрын бір топ жинау үшін Facebook-тағы бір ғана жарнамалық науқан жеткілікті болса, қазір дәл сондай нәтижеге жету үшін әлдеқайда көп күш қажет. Уақыт өте келе адамдар үздіксіз онлайн кездесулерден шаршай бастады.
Нарық та өзгерді. Қазір тек Power BI білудің өзі жеткіліксіз. Бүгінде жұмыс берушілер, мейлі ірі корпорациялар болсын, мейлі шағын және орта бизнес болсын, Excel, Power BI, SQL және Python білетін талдаушыларды іздейді. Сондықтан уақыт өте келе бізде осы бағыттар бойынша да курстар пайда болды. Дегенмен біз барлық саланы қамтитын IT-мектептердің қатарынан емеспіз. Бізде бір мезгілде дизайн да, бағдарламалау да, аналитика да оқытылмайды. Мен мына сөзге сенемін: он мың соққыны білетін адамнан емес, бір соққыны он мың рет қайталаған адамнан қорқу керек. Сондықтан біздің негізгі бағытымыз бұрын да, қазір де деректер талдауы: Excel, Power BI, SQL, Python және деректермен жұмыс істеуде AI құралдарын пайдалану болып қала береді. Белгілі бір дағдыны ғана меңгергісі келетіндер үшін қысқа курстар бар. Ал жаңа мамандық игергісі немесе компания ішінде мансаптық өсуді көздейтіндер үшін ұзақ мерзімді бағдарламалар ұсынылады. Бұдан бөлек, корпоративтік оқыту бағыты бар. Бұл жағдайда компаниялар тұтас командасын оқуға жібереді.
– Қазір қанша студент оқиды және олар кімдер?
– Орта есеппен DataBoom-да ай сайын бір мезгілде шамамен 100 адам білім алады. Клиенттердің негізгі бөлігі Instagram жарнамасы мен ауызша ұсыныстар арқылы келеді.
Географиямыз кең — 40-тан астам ел. Көпшілігі Қазақстаннан. Сонымен қатар табыстың жартысына жуығын заңды тұлғалар қамтамасыз етеді. Олардың қатарында KazMinerals, Банк ЦентрКредит, Coca-Cola Almaty Bottlers, Halyk Bank және басқа да көптеген компаниялар бар. Жалпы алғанда, осы уақытқа дейін бізге 550-ден астам кәсіпорын қызметкерлерін оқыту үшін жүгінген.
Ал оқуға өз қаражатын төлейтін студенттердің оқиғасы әртүрлі. Бірі жаңа мамандық меңгерсе, енді бірі өз компаниясында өсу үшін біліктілігін арттырады.
— Курстың бағасы қанша?
— Бізде кез келген бюджетке лайық бағдарламалар бар. Бағасы 10 мың теңгеден басталады. Жақында «Бәріне арналған AI» атты курс аштық, оның құны — 50 мың теңге.
Ал Excel, Power BI, SQL және Python бойынша негізгі бағдарламалардың бағасы шамамен 200 мың теңге. Сондай-ақ барлық бағытты қамтитын алты айлық оқу бағдарламасын бірден сатып алуға болады. Оның құны шамамен 500 мың теңге.
– Оқуды аяқтағаннан кейін не болады? Жұмысқа орналасуға көмектесесіздер ме?
– Студенттер аптасына бір рет аналитиктерді жұмысқа орналастыруға маманданған мансап орталығымыздың HR мамандарынан бір сағаттық кеңес ала алады. Бұл қызмет оқу ақысының құрамына кіреді. Біз есептеп көрдік: осындай он кездесуге қатысқан студенттердің 70 пайызы аналитик ретінде жұмысқа орналасқан. Әрине, барлығының мақсаты жұмыс табу емес. Кейбіреулер үшін басты мақсат — қызметте өсу немесе жалақыны арттыру.
Жақында бір түлек бізде білім алып, мансап орталығының көмегімен алдымен Tele2 компаниясына тағылымдамадан өтті. Кейін қайтадан бізге жүгініп, бірнеше кеңес алған соң Freedom холдингіне қарасты компаниялардың біріне middle деңгейіндегі маман ретінде жұмысқа орналасты.
– Түлектердің қанша табыс табатынын есептеп көрдіңіздер ме?
– Толық мәлімет жоқ. Бірақ Astana Hub жүзеге асыратын IT мамандарын даярлауға арналған мемлекеттік Tech Orda бағдарламасының деректері бар. Осы бағдарлама арқылы қазақстандықтар жеке IT-мектептерде оқуға қаржыландыру ала алады. Сонымен қатар түлектердің жұмысқа орналасуы мен жалақысы да бақылауға алынады. Егер 2022 жылы осы бағдарлама бойынша бізде оқығандардың орташа жалақысы 398 мың теңге болса, 2025 жылғы соңғы түлектер легінде бұл көрсеткіш 514 мың теңгеге жетті.
– AI құралдарының пайда болуы деректер талдаушыларына деген сұранысқа қалай әсер етті? Студенттерді жасанды интеллект алмастырып кетеді деп қорықпайсыздар ма?
– Бізді жасанды интеллект емес, оны бізден бұрын меңгерген адамдар алмастырады. Егер бұрынғы тәсілдермен және ескі құралдармен жұмыс істей берсек, өнімділік артпайды. Уақыт өте келе жұмыс беруші жұмысты тезірек әрі сапалырақ атқаратын маманды таңдайтыны анық. Бірақ деректер талдауы мен data science қазір де өте сұранысқа ие және бұл тұрғыдан алғанда қауіпсіз мамандықтардың қатарына жатады.
Жасанды интеллект қазірдің өзінде көптеген саланы өзгертіп жатыр және болашақта барлық жерде болады. Бірақ бұл модельдер немен оқытылады? Деректермен. Ал модель дұрыс жұмыс істеуі үшін сол деректерді дайындау, талдау, тексеру және барлық үдерістерді реттеу қажет. Мұны кім атқарады? Аналитиктер, дата-сайентистер және дата-инженерлер.
«Бізде оқып шыққан АҚШ-тың 50-ден астам тұрғыны кейін жұмысқа орналаса алды»
– Жобаны қандай қаражат есебінен дамытып келесіздер?
– Алғашқы топтарды бастауға айтарлықтай шығын кеткен жоқ. Бизнес-орталықтан аудиторияны сағаттап жалға алатынмын, бөлек төлейтін жалғыз шығын кофе-брейк болатын. Адамдар ауызша ұсыныс арқылы немесе тегін жарнаманың көмегімен келетін.
Алғашқы жеке салған қаражатым бірінші лектен-ақ қайтып келді. Жоба басынан бастап табысты болды. Сол пайданы қайтадан бизнеске құйып отырдым. Осылайша ай сайын біртіндеп өсіп отырдық.
Ұзақ уақыт бойы табысты дивиденд ретінде бөлмей, компанияда қалдырдым. Қаржылық қор қалыптастырып, компанияның ақша айналымында қиындықтарсыз тұрақты жұмыс істегенін қаладым.
2021 жылдан бері Astana Hub қатысушысымыз. Бұл да бизнестің дамуына көмектесті. Резиденттерге салықтық жеңілдіктер беріледі, соның арқасында қаражаттың көбірек бөлігін қайтадан дамытуға бағыттауға болады. Бірақ сонымен бірге есептілік те қатаң. Сондықтан салыққа, құжаттарға және барлық міндеттемелерге өте мұқият қараймыз.
— Қанша табыс табасыздар?
— 2025 жылдың қорытындысы бойынша түсіміміз 422 миллион теңге болды. Биылғы жылдың алғашқы тоқсанында клиенттерден шамамен 40 миллион теңге түсті. Бірақ бізде бұл кезең әдетте қарқын жинау уақыты саналады. Негізгі табыс төртінші тоқсанда келеді.
Қазір өсім қарқыны алғашқы жылдардағыдай емес. Соған қарамастан 2023 жылдан бері бағаларды көтерген жоқпыз. Бұрынғы көрсеткіштерді жаңа өнімдердің арқасында сақтап отырмыз. Сонымен қатар тиімділікті арттырып, команданың жұмысын оңтайландыруға тырысамыз. Мысалы, қызметкерлер санын 100 адамнан 50 адамға дейін қысқарттық.
– Мұндай жаппай қысқарту жұмыс тиімділігіне әсер етпеді ме?
– Бұл онлайн білім беру нарығындағы пандемия кезіндегі қарқынды өсімнен кейінгі құлдырауға берілген жауап болды. 2020 жылы артық адам жалдап, қателестім. Қажет болғаннан әлдеқайда көп қызметкер қабылдадым. Кейін көптеген функциялар мен үдерістердің нақты пайда әкелмейтінін түсіндік.
Қазір нарық біршама тұрақтанды, студент тарту қиындай түсті. Сондықтан кейбір жұмыстарды жеңілдетуге, автоматтандыруға немесе мүлде алып тастауға болатыны белгілі болды. Мысалы, копирайтердің жұмысын толықтай жасанды интеллект атқарады. Соған қарамастан команданың тиімділігі төмендеген жоқ.
– Команданы қалай басқарасыз?
– Біз түгелдей қашықтан жұмыс істейміз. Соңғы он жыл бойы екі елде — Қазақстан мен АҚШ-та тұрып келемін. Сиэтлде көптеген технологиялық компаниялардың бас кеңселері орналасқан. Сондықтан кейбір командалармен, соның ішінде Power BI өнімін әзірлейтін мамандармен де жеке кездесуге мүмкіндік бар.
Ал Алматыда болған кезде қызметкерлермен жиі кездесемін, корпоративтік клиенттермен сөйлесемін, түрлі іс-шараларда сөз сөйлеп, офлайн кездесулер өткіземін.
– Осы жеті жыл ішінде кәсіпкер ретінде қандай қиындықтарға тап болдыңыз?
– Кейде қызмет көрсету сапасы тиіс деңгейде болмай қалған жағдайлар болды. Ондай кезде мәселені шешуге немесе оқуға төленген ақшаны қайтаруға тырыстық.
Мен үшін бедел бәрінен қымбат. Қажет болса, ақша жоғалтсам да, қатені түзеткенді жөн көремін. Клиенттермен, қызметкерлермен және серіктестермен қарым-қатынаста әрқашан ұзақ мерзімді байланыс ретінде қараймын. Өйткені бұл адаммен қашан және қандай жағдайда қайта жолығатыныңды ешқашан білмейсің.
Одан да күрделі жағдайлар болды. Бірде қызметкер компаниядан ірі көлемдегі қаражатты шығарып алып кеткен. Кейін ол ақшаны сот арқылы қайтаруға тура келді және біз оны қайтарып алдық. Сол кезде біреу маған: «Егер әлі ешкіммен соттаспаған болсаң, демек әлі толыққанды кәсіпкер емессің», — деген еді. Солайша кәсіпкерлік өмірдің жағымсыз сынағынан өткен шығармын.
Осы жеті жыл ішінде белгісіздікке деген төзімділігім де айтарлықтай артты. Бұған бизнестегі тәжірибе де, ата-ана болу да әсер етті. Бала дүниеге келгенде де бәрін бақылауда ұстау мүмкін емес екенін түсінесің. Тіпті бір сағаттан кейін не болатынын да нақты біле алмайсың.
– Биыл мектептің жоспары қандай?
– Жыл соңында АҚШ-қа қайта оралған соң DataBoom-ды америкалық нарықта белсендірек дамытуды жоспарлап отырмын. Алғашқы нәтижеміз де бар. Бізде оқыған АҚШ-тың 50-ден астам тұрғыны кейін жұмысқа орналаса алды немесе мансапта өсті.
АҚШ нарығы үшін біздің оқу бағдарламаларымыз жергілікті курстарға қарағанда бірнеше есе арзан. Соған қарамастан сапа жағынан олармен еркін бәсекелесе аламыз. Сондықтан бұл бағыт біз үшін болашағы зор деп есептеймін.
Kazakh Entrepreneur Builds International Online School for Analysts With Annual Revenue of Over 400 Million Tenge
Almaty-based Ekaterina Rehert studied economics, but built her career in data analytics. She worked at Microsoft and Kolesa Group, and in 2019 launched DataBoom, an online school for analysts. Today, it has students from 40 countries.
For the special joint project by Digital Business and Astana Hub, “100 Startup Stories from Central Eurasia”, Kazakh entrepreneur makes over 400 million tenge annually from IT school
“In 2019, employers were lining up to hire our graduates”
– What were you doing before launching DataBoom?
– After school, I received a scholarship to study economics at KBTU. I later worked at Mars and Procter & Gamble. After that, I was selected for an American programme for young leaders from Central Asia run by E2 Educational Services. I first worked as a Data and Business Intelligence Analyst at Wimmer Solutions, an IT consulting company that also helped find talent for Microsoft. I had to learn Power BI quickly, and I managed to get up to speed. Five months later, I was offered an analyst position at Microsoft.
For me, it was a huge leap. I didn’t come from a technical background, so at first it was intimidating. In meetings, people were using terms I didn’t understand, things like servers, APIs and stored procedures. A lot of it was completely new to me. But the support of my colleagues and the local IT community really helped. Later, I joined Oracle Cloud, but then I ran into visa issues and went back to Kazakhstan for a while. I was planning to move to Canada, and while I was sorting out the paperwork, I took a data scientist role at Kolesa Group.
At work, I was using Power BI and other data analytics tools a lot. Back then, that kind of expertise was still quite rare in Kazakhstan, so people kept asking me, “Can you show me how you do this?” or “Could you run a training session?” It took me about a year to pluck up the courage, but in June 2019 I finally launched a five-week offline course, teaching it on weekends. I had just eight students.
– How did one course grow into a full school?
– I didn’t have a business plan, or even any real intention of becoming an entrepreneur. But the demand just kept growing. In 2019, companies were snapping up our graduates. Mars, for example, was hiring junior specialists who only had Power BI skills. So I decided to keep running the courses, and that’s how DataBoom was born.
Corporate clients came to me almost straight away, including Toyota, Air Astana and Beeline. Within a year, I was already earning more from the courses than from my main job. By that time, I had married a US citizen and was preparing to move to Seattle. So before long, I left my job and started focusing fully on the business.
When the COVID-19 pandemic hit, the company grew quickly because we moved online. Instead of 20 people in an offline class, we had 50 people joining lessons on Zoom. Then I built an online platform and recorded the lessons, and that brought another big jump in growth. I think we caught the wave around online education at just the right moment, along with the strong demand for Power BI and other data analytics tools.
– Why do you think the classes became so popular?
– I was already quite visible in the industry because I was developing KZ BI Community, a data analytics network in Kazakhstan. A lot of people first heard about me in 2021, when I received the Microsoft MVP award. It’s given to experts who actively share their knowledge of Microsoft technologies, and there are only around 3,000 of them worldwide.
The courses also weren’t boring. I don’t come from a technical background, so I use a lot of strange and funny analogies when I explain things. For example, I call Power Query a “kitchen”. We bring in raw, unwashed ingredients, meaning raw data, then clean them, chop them up and turn them into different dishes, or tables, using tried-and-tested recipes. In that kitchen, the analyst is the head chef: they understand what they want to get at the end. And the AI assistant is more like a sous-chef. It can suggest a recipe, help with a formula or speed up routine steps, but the human is still in charge.
Some people even criticise me for it. I usually say, “Well, at least I made you feel something, so now you’ll remember it for the rest of your life.” And for some people, it really clicks. I think the classes became popular partly because I genuinely enjoyed teaching, and people could feel that.
I also designed the training from the start so it would prepare students for international Microsoft certification. Every student has a personal mentor certified by Microsoft, who supports them from the beginning of the course right through to the end. That helps us maintain quality and improves completion rates, which corporate clients value especially highly, since many of them have been training their employees with us for years.
As an economist, I understand that, at the end of the day, demand and supply simply met at the right moment.
“The average salary of our graduates is 514,000 tenge”
– What happened to the school after the boom in online education during the COVID-19 pandemic?
– Until 2022, we were growing really fast. Back then, one Facebook ad campaign was enough to fill a new group. Now, getting the same result takes a lot more work. Over time, people have also grown tired of endless online meetings.
The market has changed too. Knowing Power BI alone is no longer enough. Today, employers, not just large corporations but regular SMEs too, want analysts who can work with Excel, Power BI, SQL and Python. Over time, we added courses in those areas as well. At the same time, we’re not one of those IT schools that teach everything from design to development to analytics. I really believe in the phrase, “I fear not the person who has practised 10,000 kicks once, but the person who has practised one kick 10,000 times.” Our focus has always been data analytics, and it still is: Excel, Power BI, SQL, Python and the use of AI tools in data work. We have short courses for people who want to close one specific skill gap, and longer programmes for those who want to move into a new profession or grow within their company. A separate area for us is corporate training, where companies send whole teams to study with us.
– How many students do you have now, and who are they?
– On average, we have around 100 students studying at DataBoom each month. Most of them come through Instagram ads or recommendations.
Our reach is pretty broad: students come from more than 40 countries, although most are still from Kazakhstan. At the same time, legal entities account for half of our revenue, including companies like KazMinerals, Bank CenterCredit, Coca-Cola Almaty Bottlers, Halyk Bank and many others. Over the years, more than 550 companies have come to us for training.
Students who pay for the training themselves have very different stories. Some are learning a completely new profession, while others are investing in their own upskilling so they can grow within their current company.
— How much does a course cost, roughly?
— We have training options for different budgets, starting from 10,000 tenge. We also recently launched a new course, “AI for Everyone”, which costs 50,000 tenge.
Our main programmes, covering Excel, Power BI, SQL and Python, cost 200,000 tenge. Students can also buy a six-month programme that covers all the key skills at once, for around 500,000 tenge.
– What happens after graduation? Do you help students find jobs?
– Students can also book a one-hour session each week with HR specialists from our career centre, which is focused specifically on helping analysts find jobs. It’s all included in the course price. We checked the numbers, and 70% of students who attended 10 of those sessions went on to find analyst roles. Of course, not everyone comes to us with that goal. For some people, it’s less about getting a new job and more about moving up in their current company.
Recently, one of our graduates completed training with us and, with support from the career centre, first landed an internship at Tele2. Later, she came back to us, had a few more consultations, and moved into one of the Freedom Holding companies as a middle-level specialist.
– Have you calculated how much your graduates earn?
– We don’t have the full picture, but we do have data from Tech Orda, a government programme run by Astana Hub that helps train IT specialists. Through the programme, people in Kazakhstan can get funding to study at private IT schools, and their results are tracked afterwards, including whether they find jobs and how much they earn. Among students who trained with us through Tech Orda, the average salary was 398,000 tenge in 2022. For the latest 2025 cohort, it has already grown to 514,000 tenge.
– How has the rise of AI tools changed demand for data analysts? Are students worried that AI will replace them?
– We won’t be replaced by artificial intelligence. We’ll be replaced by people who learned how to use it before we did. If you keep working with old approaches and old tools, your efficiency won’t grow. And sooner or later, of course, an employer will choose the person who can do the job faster and better. But data analytics and data science themselves are still very much in demand, and in that sense they are fairly safe professions.
AI is already changing a lot, and it’s going to be everywhere. But what are these models trained on? Data. And for a model to work properly, that data has to be prepared, analysed, checked, and the right processes have to be set up around it. So who’s going to do that? Analysts, data scientists and data engineers.
“More than 50 people from the US completed our training and went on to find jobs”
– How are you funding the project?
– At the very beginning, the costs were almost zero. I rented a room by the hour in a business centre, paid separately for the coffee break, and that was pretty much it. People came through referrals or free advertising.
The small amount of personal money I put in paid off with the very first group, and the project was profitable from day one. I kept reinvesting that profit back into the business, and that’s how we gradually grew, month by month.
For a long time, I didn’t take money out of the business as dividends. I kept it in the company instead because I wanted to build up a safety cushion, so we could operate without constantly worrying about cash flow gaps.
We’ve been part of Astana Hub since 2021, and that has also helped the business. Residents get tax benefits, which means we can put more money back into growth. But it also comes with strict reporting requirements, so we keep a very close eye on taxes, documents and all our obligations.
— How much are you earning now?
— In 2025, our revenue was 422 million tenge. In the first quarter of this year, we received around 40 million tenge from clients. But for us, that’s usually the ramp-up period. Most of our revenue normally comes in the fourth quarter.
Growth isn’t as fast now as it was in the first few years. At the same time, we haven’t raised our prices since 2023. We’re getting back to our previous numbers by launching new products. We’re also trying to work more efficiently and improve how the team operates. For example, we reduced the team from 100 people to 50.
– Did such a sharp reduction affect the team’s efficiency?
– That was our way of responding to the slowdown after the pandemic boom in online education. In 2020, I made the mistake of hiring too many people too quickly. Over time, we realised that quite a few roles and processes weren’t actually bringing much value.
The market is much calmer now, and attracting students has become harder. We realised that some processes could be simplified, automated or even removed altogether. For example, AI has completely replaced the copywriter for us. But the team’s efficiency hasn’t suffered.
– How do you manage the team?
– We all work remotely. For the past 10 years, I’ve been living between two countries, Kazakhstan and the US. Seattle is home to the headquarters of major tech companies, so I have the chance to meet some teams in person, including the team that develops Power BI.
When I’m in Almaty, I spend a lot of time with the team, meet with corporate clients, speak at events and run offline sessions.
– What challenges have you faced as an entrepreneur over these seven years?
– There were times when our service wasn’t at the level it should have been. In those cases, we always tried either to fix the situation or refund the training fee.
For me, reputation is worth more than money. I’d rather take a financial hit and fix the mistake properly than pretend nothing happened. Whether it’s clients, employees or partners, I try to treat every relationship as long-term. You never know when your paths might cross again.
There were tougher moments too. Once, for example, an employee with a high level of access took a large amount of money out of the company. We had to go to court to get it back, and in the end, we did. Someone told me at the time, “If you’ve never been to court, you’re not really an entrepreneur yet.” So I guess that was my rather unpleasant initiation.
Over these seven years, my tolerance for uncertainty has grown a lot. Business experience helped, and so did becoming a parent. When you have a child, you quickly realise that you can’t control everything or know in advance what’s going to happen, even an hour from now.
– What are the school’s plans for this year?
– At the end of the year, once I’m back in the US, I plan to focus more actively on growing DataBoom in the American market. We already have some early results: more than 50 people from the US have completed our training and were then able to find jobs or move forward in their careers.
In the US, our training is far cheaper than many local programmes, but we can still compete with them on quality. That’s why we see the American market as a very strong opportunity for us.