Дмитрий Коврижко в ИТ уже 20 лет. Начинал карьеру с работы в найме, после чего открыл аутсорс-компанию по разработке B2B-софта для e-commerce и сферы логистики. Два года назад решение для очередного клиента привело к появлению платформы аналитики для продавцов на маркетплейсах ZoomSelling.
Digital Business в рамках совместного c Astana Hub проекта «100 стартап-историй Центральной Азии» поговорил с Дмитрием о ценности аналитики на маркетплейсах, опасности галлюцинаций ИИ для бизнеса, а также разнице в подходах к начинающим продавцам и крупным дистрибьюторам.
«Рост большого рынка e-commerce в Центральной Азии продолжается»
— Как развивалась ваша карьера? Что привело в ИТ?
— В индустрии я уже 20 лет. Программированием заинтересовался с первых курсов университета. Зачитывался книгами по ASP (Active Server Pages — технология Microsoft для разработки динамических веб-страниц) и BASIC (семейство учебных языков программирования). Также писал макросы на VBA (язык для автоматизации повторяющихся действий в программах) и делал небольшие сайты.
В найме работал в основном как программист-разработчик. Получив опыт, открыл компанию по созданию кастомного софта для заказчиков в США и Европе. Последние 10 лет развиваю направление B2B-e-commerce. Занимаемся крупными проектами — например, интеграциями ERP-систем, настройкой логистического и складского учета. У клиентов индивидуальные решения, которые нужно детально кастомизировать под их процессы.
В 2022 году открыли офис в IT PARK Uzbekistan. Стали обрастать клиентами в этой стране, и теперь плотно обосновались в Ташкенте.
— Расскажите о переходе от аутсорса к собственному продукту — ZoomSelling.
— Это произошло почти случайно. В 2023 году один клиент, большой дистрибьютор кофемашин, попросил провести проект-анализ по узбекистанскому маркетплейсу Uzum. Начали изучать, какие решения для этого уже есть на рынке — ничего подходящего не нашли. В итоге разработали свой сервис по аналитике.
И примерно в то же время начался бум e-commerce в Узбекистане. Будто все звезды сошлись: рынок на подъеме, у нас есть работающее решение для аналитики продаж — просто требовалось обернуть его в продукт. Так ZoomSelling из внутреннего проекта превратился в основной бизнес.
Дело в том, что кастомные B2B-проекты очень сложные: для получения заказа нужно долго выстраивать нетворкинг, раскручивать цикл продаж. В момент развития ZoomSelling наши другие направления стали проседать — на поддержке осталось лишь несколько давних проектов и клиентов.
Мы поняли, что ZoomSelling выстреливает, и решили сфокусироваться на нем. Рост большого рынка e-commerce в Центральной Азии продолжается: пирога хватит на всех, можно расширяться, повышать средний чек, масштабироваться вширь.
— Сколько человек в команде?
— Именно в ZoomSelling костяк составляют четверо: СТО, два разработчика, и я как СЕО. Но по мере необходимости к нам подключаются сотрудники из других отделов компании.
«Мы работаем на развитие экспертизы и знаний продавцов, что выгодно маркетплейсам»
— Как устроен ZoomSelling?
— Мы предоставляем аналитические данные для продавцов на маркетплейсах: сервис позволяет оценить торговую нишу, подобрать SEO-ключи, поднять карточки в поисковой выдаче, собирать важную статистику.
Аналитика делится на две составляющие. Первая — внешняя, по рынку. С технической точки зрения и простыми словами — это парсинг данных. Какие-либо разрешения со стороны маркетплейсов не требуются. Мы просто считываем и обрабатываем информацию: отслеживаем динамику, тренды, генерируем прогнозы. Маркетплейсы по-разному относятся к сервисам внешней аналитики: одни более лояльны, другие менее — вводят технические ограничения для работы ботов, например.
Возьмем Kaspi и Teez: модели сбора данных совершенно разные. В первом случае будет несколько миллионов карточек, и настроить быстрый обход по ним — это уже технологически непросто. С молодыми и растущими маркетплейсами работать проще.
Вторая составляющая аналитики — внутренняя. Если продавцы предоставляют данные к личному кабинету, то работаем через API маркетплейса.
Сервисы аналитики, в том числе и ZoomSelling, работают на развитие экспертизы и знаний продавцов, что выгодно маркетплейсам. Uzum, например, заинтересован в приходе на площадку подготовленных продавцов — они расширяют ассортимент, работают в глубину, позволяют снижать цены и увеличивать конкуренцию. Для площадки очень важно привлекать аудиторию покупателей за счет широкого ассортимента и при этом низких цен.
— Если маркетплейсы заинтересованы в предоставлении продавцам аналитики, то почему сами не создают нативные сервисы по типу ZoomSelling?
— Основной бизнес маркетплейса — продажи. Вернее, комиссия с них. И это главный фокус площадок. Функционал для селлеров вторичен. Есть гораздо больше приоритетных задач, которые быстрее приведут к росту объемов заказов — улучшенный поиск, проведение акций, игровые механики, покупки в один клик.
Аналитика для продавцов оказывается где-то в конце списка интересов площадки. А мы не распыляемся и имеем возможность сделать более детализированный и глубокий сервис с предоставлением полных данных продавцу и прогноза продаж.
«60-70% клиентов — новички»
— Какую именно аналитику предоставляете своим клиентам?
— Во-первых, важно определиться, кто именно наш клиент — крупный дистрибьютор, вендор или начинающий индивидуальный предприниматель. У каждого свои задачи и возможности по работе на маркетплейсе: кому-то нужно понимание рынка, кто-то отслеживает эффективность партнерских торговых сетей, а кто-то хочет выйти на стабильные продажи.
Крупным магазинам важно разделение онлайн- и офлайн-продаж. Например, китайский бренд спортивной одежды и обуви Li-Ning использует ZoomSelling для анализа покупательского спроса в нишах, планирования стоков на онлайн и оффлайн, а инструменты SEO-оптимизации и работы с рекламой помогают разогнать продажи.
— Кто основной клиент — крупные дистрибьюторы или мелкий бизнес?
— Самая большая группа — ИП. В Узбекистане у нас около 60-70% клиентов — новички, они пробуют рынок. Конечно, среди них и самый большой отток: многие просто приходят в ZoomSelling изучить обстановку. Далеко не факт, что в итоге они станут продавцами. А основную выручку приносят давние селлеры — и не обязательно крупные. Важно, что они долго и успешно торгуют, сразу покупают аналитику на год. Среди этой группы отток составляет 5-10%. Всего же у нас более 200 клиентов, которые купили подписку на сервис.
«Есть случай, когда крупный дистрибьютор одежды увеличил продажи в 3 раза»
— Big Data, аналитика, прогнозы продаж — это хорошо подходит под ИИ. Используете его в ZoomSelling?
— Да, работаем с ним для аналитики в сыром виде. Видно, что всего за год качество работы ИИ-моделей стало намного лучше — теперешние данные можно хоть сразу клиенту передавать. Но важная оговорка: необходимо четко объяснить языковой модели, что она должна использовать только вашу информацию, а не рассуждать абстрактно. Без источника данных нейросеть выдаст просто общие соображения или будет галлюцинировать. У нас встроен чат-бот, с которым продавец может взаимодействовать.
Бывает, что рекомендации ИИ отличаются от наших. Например, действия при малом количестве активных продавцов или карточек товаров в конкретной нише. Искусственный интеллект интерпретирует это так: меньше торговцев — слабее конкуренция. Но в реальности все иначе. Большое количество продавцов означает, что в нишу проще войти: у нее, скорее всего, нет особо крупного игрока-монополиста. А когда 2-3 магазина держат долю какой-то сферы в 50% — это сразу «ред флаг». Скорее всего, работают прямые дистрибьюторы, и индивидуальный предприниматель не сможет с ними конкурировать.
Что важно — наша аналитика не завязана исключительно на искусственном интеллекте, без него ценность продукта не изменится.
— Как можно посчитать эффективность ZoomSelling?
— Давайте объективно: есть успешные продавцы, которые работают годами без аналитических сервисов. Другое дело, что их становится все меньше: инструменты позволяют гораздо лучше понимать нишу, в которой магазин работает, и продвигать товар эффективнее, качественнее оценивать обстановку у конкурентов.
Есть случай, когда крупный дистрибьютор одежды увеличил продажи в три раза благодаря ZoomSelling. Это произошло в результате комплексной работы: пересмотр рекламы, карточек товаров, ценовой политики, SEO-оптимизация. Так нашли релевантные запросы, по которым товар конкурентов не отображался — условно говоря, в нише кроссовок никто из конкурентов не раскручивался по слову «скечерс». И простым способом сильно увеличили охват.
Изучив метрики и поняв координаты, магазин начинает по-другому смотреть и на маркетплейс, и на свою товарную линейку — продавец становится более гибким и адаптивным, пробует разные варианты по рекламе, оптимизации, раскручивает воронку продаж.
В случае с начинающими продавцами достаточно просто сделать аудит карточки товара, и сразу будут позитивные изменения. Качество контента, подбор SEO-ключей, внутренняя реклама — сделав базовые манипуляции, продажи уже станут лучше.
«Целевые рынки — Узбекистан и Казахстан»
— ZoomSelling успешен с финансовой позиции?
— Да, мы в операционной прибыли. MRR сейчас приближается к $15 тыс., в среднем за год он порядка $12 тыс. У нас более 200 постоянных платящих подписчиков. Есть много разовых клиентов — как правило, это начинающие продавцы. Они хотят изучить рынок и понять: когда заходить на маркетплейс, какие позиции актуальны, что происходит в той или иной нише. Мы стараемся расширить для них сервис, чтобы уменьшить отток.
Крупным заказчикам не нужно объяснять, что делать с той или иной цифрой, а новичкам требуется разъяснение самой аналитики. Важно дать им понимание, какой товар будет ходовым.
— В каких странах работает проект?
— Наши целевые рынки — Узбекистан и Казахстан. В первом случае работаем с Uzum и внедряем цифровые инструменты для Yandex Market. В Казахстане сейчас проходим акселерационную программу от Astana Hub, и параллельно запустили сервисы для Kaspi и Teez. Уже есть первые подписчики и хороший пайплайн из желающих подключиться к ZoomSelling.
«В глобальных и более долгосрочных планах — покрытие всей Центральной Азии»
— Что привело вас в акселератор от Astana Hub, и чего ожидали от участия?
— Мы давно присматривались к Kaspi, и в прошлом году делали два проекта по анализу рынка на этом маркетплейсе. Было понимание, что нужно идти в этом направлении. Когда узнали о Market Entry – программе по выходу узбекистанских стартапов в Казахстан, то сразу решили воспользоваться такой возможностью.
Акселерационная программа серьезно переворачивает сознание, и осознаешь это уже в процессе. Два месяца назад мне было бы тяжело самому себе объяснить, почему это нужно. Люди со стороны, которые не участвовали в акселераторах, обычно так думают: «Как будто я не знаю собственного бизнеса — что там могут мне рассказать?». Но когда попадаешь в программу, то понимаешь, что на самом деле ты ничего не понимаешь. Мы сейчас не только запускаем ZoomSelling в Казахстане, но еще и решили перестроить сам продукт в Узбекистане. Нужно внести изменения в методы формирования воронки продаж, метрик, взаимодействия с клиентами.
У трекеров фантастическая насмотренность: они, бегло изучив продукт, сразу вникают в суть и задают правильные вопросы, наводят на размышления — но ни в коем случае не говорят «сделай вот так». Это позволяет самому фаундеру проекта дойти до улучшения своего продукта.
— Что за следующий год появится в ZoomSelling?
— Повышение технологичности, главным образом для задач в Uzum и Kaspi — в частности, работа с рекламой на этих площадках. В глобальных и более долгосрочных планах — покрытие всей Центральной Азии и, возможно, стран Кавказа. Следующий год пройдет под знаком Казахстана.
Тұрақты жұмысты қойып, стартап жасауға көшті. Оның оның қызметі кәсіпкерлердің несібесін арттыруға көмектесіп жатыр
Дмитрий Коврижконың IT саласында жүргеніне 20 жыл болды. Ол мансабын жалдамалы жұмысшы ретінде бастап, кейін e-commerce пен логистика саласына арналған B2B софт жасайтын аутсорс-компания құрды. Екі жыл бұрын бір клиентке арнап жасаған шешімі маркетплейс сатушыларына аналитика ұсынатын ZoomSelling платформасына айналды.
Digital Business пен Astana Hub-тың бірлескен «Орталық Азияның 100 стартап тарихы» жобасы аясында Дмитриймен маркетплейстердегі аналитиканың маңызы, жасанды интеллекттің ойдан ақпарат шығарып жіберуінен бизнеске төнетін қауіп және жаңа бастаған сатушылар мен ірі дистрибьюторларға арналған тәсілдердің айырмашылығы жөнінде сөйлестік.
«Орталық Азиядағы e-commerce нарығының өсуі жалғасып жатыр»
— Сіздің мансабыңыз қалай басталды? IT саласына қалай келдіңіз?
— Салада жүргеніме 20 жыл болды. Университеттің алғашқы курсында-ақ бағдарламалауға қызыға бастадым. ASP (Active Server Pages — динамикалық веб-парақтар жасауға арналған Microsoft технологиясы) және BASIC (оқытуға арналған бағдарламалау тілдері тобы) туралы кітаптарды жата-жастанып оқитынмын. VBA-да (бағдарламалардағы қайталанатын әрекеттерді автоматтандыру тілі) макростар жаздым, шағын сайттар жасап көрдім.
Жұмыста негізінен бағдарламашы-әзірлеуші болдым. Тәжірибе жинаған соң АҚШ пен Еуропадағы тапсырыс берушілерге арналған кастом софт жасайтын компания аштым. Соңғы 10 жылда B2B-e-commerce бағытын дамытып келемін. ERP жүйелерін интеграциялау, логистика мен қойма есебін реттеу сияқты ірі жобалармен жұмыс істейміз. Клиенттердің процестеріне сай егжей-тегжейлі бейімдеуді қажет ететін жеке шешімдер жасаймыз.
2022 жылы IT PARK Uzbekistan-да кеңсе аштық. Осы елде клиенттер пайда бола бастады, содан бері Ташкентте орнығып алдық.
— Аутсорстан өз өніміңіз ZoomSelling-ке қалай көштіңіз?
— Бұл іс күтпеген жерден басталды десем болады. 2023 жылы бір клиент, кофемашина дистрибьюторы бізден Uzum өзбек маркетплейсі бойынша талдау жасауды сұрады. Нарықта дайын шешімдер бар-жоғын зерттей бастадық. Лайықты ештеңе таппадық. Ақыры өз аналитикалық сервисімізді әзірледік.
Дәл сол уақытта Өзбекстанда e-commerce қарқыны күрт өсе бастады. Жолымыз болды: нарық өсіп жатыр, бізде сатылым аналитикасына арналған жұмыс істейтін шешім бар, енді оны өнімге айналдыру ғана қалды. Осылайша ZoomSelling ішкі жобадан негізгі бизнеске айналды.
Кастомды B2B-жобалар өте күрделі. Тапсырыс алу үшін ұзақ уақыт бойы таныстық орнатып, сату циклін жүргізу керек. ZoomSelling-ді дамыта бастаған сәтте басқа бағыттарымыз бәсеңдеп қалды. Бірнеше ескі жоба мен клиенттер ғана қалды.
Біз ZoomSelling жақсы жүріп жатқанын түсіндік те, назарымызды соған бұрамыз деп шештік. Орталық Азиядағы e-commerce нарығы әлі де өсіп жатыр: бәрімізге жетеді, кеңеюге, орташа чекті өсіруге, ауқымды үлкейтуге мүмкіндік бар.
— Командада қанша адам бар?
— ZoomSelling-тің өзінде төртеуміз: CTO, екі әзірлеуші және мен — CEO. Қажет кезде компанияның басқа бөлімдеріндегі қызметкерлер де қосылады.
«Біз сатушылардың білімін, тәжірибесін арттыру үшін жұмыс істейміз, бұл маркетплейстерге тиімді»
— ZoomSelling қалай жұмыс істейді?
— Біз маркетплейстердегі сатушыларға аналитикалық деректер береміз. Сервис сауда нишасын бағалауға, SEO-кілт сөздерді таңдап, тауар карточкаларын іздеу нәтижесінде көтеруге, маңызды статистиканы жинауға көмектеседі.
Аналитика екіге бөлінеді. Біріншісі — сыртқы, яғни нарық бойынша. Техникалық тұрғыдан қарапайым тілмен айтсақ — бұл деректерді парсинг жасау. Мұндайда маркетплейстерден қосымша рұқсат талап етілмейді. Біз тек ақпаратты оқып, өңдейміз, динамиканы бақылаймыз, трендтерді анықтаймыз, болжам жасаймыз. Маркетплейстер сыртқы аналитикамен жұмыс істейтін сервистерге әртүрлі қарайды: кейбірі жақсы, кейбірі нашар. Мысалы, боттардың жұмысын шектеу үшін техникалық кедергілер қоятындар бар.
Мысал ретінде Kaspi мен Teez-ді алайық. Екеуінің дерек жинау моделі екі түрлі. Kaspi-де миллиондаған карточка бар, оларды жедел аралап шығу технологиялық жағынан қиын. Жаңа ашылған маркетплейстермен жұмыс істеу жеңілірек.
Аналитиканың екінші бөлігі — ішкі. Егер сатушылар жеке кабинетке кіруге рұқсат берсе, жұмыс API арқылы жүргізіледі.
Аналитикалық сервистер, соның ішінде ZoomSelling те, сатушылардың тәжірибесін дамытады, бұл маркетплейстерге пайдалы. Мысалы, Uzum сату алаңына дайын сатушылардың келуіне мүдделі. Олар ассортиментті кеңейтеді, тереңірек жұмыс істейді, бағаларды төмендетуге және бәсекені арттыруға мүмкіндік береді. Маркетплейс үшін кең ассортимент пен қолжетімді баға арқылы сатып алушыларды тарту өте маңызды.
— Егер маркетплейстер сатушыларға аналитика беруге мүдделі болса, неге ZoomSelling сияқты сервисті өздері жасап алмайды?
— Маркетплейстің негізгі бизнесі — сату. Дұрысы, сол сатудан түсетін комиссия. Сондықтан басты назар — осы бағытта. Селлерлерге арналған қызметтер екінші орында. Тапсырыс көлемін жылдам өсіретін басқа басым міндеттер көп, олар — іздеуді жақсарту, акциялар өткізу, геймификация элементтерін қосу, бір басқанда сатып алу мүмкіндігі.
Сатушыларға арналған аналитика платформаның қызығушылық тізімінде ең соңында тұрады. Ал біз еш алаңдамай, сатушыларға толық дерек пен сатылым болжамын ұсынатын терең әрі жан-жақты сервис жасай аламыз.
«Клиенттердің 60-70%-ы — ісін жаңадан бастағандар»
— Клиенттерге қандай аналитика бересіздер?
— Ең алдымен, біздің клиент кім екенін айқындау маңызды. Ол ірі дистрибьютор ма, вендор ма, әлде ісін жаңа бастаған жеке кәсіпкер ме — соны білуіміз керек. Әрқайсының маркетплейсте жұмыс істеу мақсаты мен мүмкіндігі әртүрлі: біріне нарықты түсіну керек, біреуі серіктес сауда желілерінің тиімділігін қадағалайды, енді бірі тұрақты саудаға шығуды көздейді.
Ірі дүкендерге онлайн мен оффлайн сауданы бөлу маңызды. Мысалы, қытайдың Li-Ning спорттық киім және аяқ киім бренді ZoomSelling-ті тұтынушылар сұранысын талдау, онлайн/оффлайн қорды жоспарлау үшін пайдаланады, ал SEO-оңтайландыру және жарнама құралдары сатылымды арттыруға көмектеседі.
— Негізгі клиент кім? Дистрибьютор ма, әлде шағын бизнес пе?
— Ең үлкен топ — жеке кәсіпкерлер. Өзбекстанда клиенттердің шамамен 60-70%-ы — жаңадан кіргендер, олар әуелі нарықты байқап көреді. Әрине, олардың ішінде кететіндер үлесі де жоғары, себебі көбі ZoomSelling-ге жағдайды зерттеу үшін келеді. Бәрі бірдей сатушыға айналады деген сөз емес. Ал негізгі табысты ұзақтан бері сататын селлерлер әкеледі, олар ірі кәсіпкер болмауы да мүмкін. Маңыздысы, олар тұрақты жұмыс істейді, аналитиканы бірден жылға сатып алады. Бұл топтағы кететіндер үлесі 5-10% ғана. Жалпы алғанда, біздің сервиске жазылым сатып алған 200-ден астам клиентіміз бар.
«Ірі киім дистрибьюторы сатылымды 3 есе арттырған жағдай бар»
— Big Data, аналитика, сату болжамдары — мұның бәрі жасанды интеллектке жақсы келеді. ZoomSelling-те оны қолданасыздар ма?
— Иә, біз оны бастапқы шикі аналитикада қолданамыз. Бір жыл ішінде ЖИ-модельдердің сапасы айтарлықтай жақсарғаны байқалады, қазір алынған деректерді тікелей клиентке ұсынуға да болады. Бірақ ескерер жайт: тілдік модельге тек сіздің деректерді пайдалануын, абстрактілі ойға берілмеуі керек екенін нақты түсіндіру қажет. Дереккөзсіз нейрожелі жәй ғана жалпы пікір айтып немесе «ақпаратты ойдан құрап» кетуі мүмкін. Бізде сатушымен тікелей жұмыс істейтін чат-бот орнатылған.
Кейде ЖИ ұсынған кеңестер біздің ұсыныстардан өзгеше болуы мүмкін. Мәселен, белгілі бір нишада сатушылар немесе тауар карточкалары аз болғанда әрекеті басқа. Жасанды интеллект мұны «сатушы аз — бәсеке төмен» деп қабылдайды. Бірақ іс жүзінде бәрі керісінше. Сатушылар көп болса, бұл нишаға кіру оңай екенін білдіреді. Онда үлкен монополист жоқ деген сөз. Ал егер 2-3 дүкен нарықтың 50% ұстап отырса — бұл «қауіп белгісі». Демек, ол жерде тікелей дистрибьюторлар жұмыс істейді, ал жеке кәсіпкер оларға бәсекелес бола алмайды.
Маңыздысы — біздің аналитика тек жасанды интеллектке байланбаған, онсыз да өнімнің құндылығы өзгермейді.
— ZoomSelling тиімділігін қалай бағалауға болады?
— Ашығын айтайық: аналитикалық сервистерсіз-ақ жылдар бойы табысты жұмыс істеп келе жатқан сатушылар бар. Бірақ ондайлар азайып бара жатыр. Ал, құралдар нишаны терең түсінуге, тауарды тиімді ілгерілетуге, бәсекелестерге қарап жағдайды дұрыс бағалауға мүмкіндік береді.
Ірі киім дистрибьюторы ZoomSelling арқылы сатылымды үш есеге арттырған жағдай болды. Бұл жарнаманың басқа түрін байқап көру, тауар карталарын түзету, баға саясатын реттеу, SEO-оптимизация жасау сияқты кешенді жұмыстың нәтижесі еді. Сол арқылы бәсекелестер көрсетілмейтін сұранымдарды таптық. Мысалы, кроссовкалар нишасында ешкім «скечерс» деген сөзді қолданбаған. Осындай қарапайым тәсілмен нарықты қамтуды айтарлықтай үлкейтіп алдық.
Көрсеткіштерді зерттеп, жағдайды түсінгеннен кейін, дүкен маркетплейске де, өз тауар желісіне де басқаша қарай бастайды, ал сатушы икемдірек, тез бейімделетін болады, жарнама мен оптимизация бойынша түрлі әдісті байқап көреді, сату ауқымын кеңейтеді.
Жаңадан бастаған кәсіпкер үшін кейде тауар карточкасына аудит жасап беру жеткілікті, сол сәтте-ақ оң өзгерістер байқалады. Контент сапасын түзету, SEO-кілттерді таңдау, ішкі жарнаманы реттеу — осы базалық қадамдардың өзі сатылымды біршама арттырады.
«Көздегеніміз — Өзбекстан мен Қазақстан нарықтары»
— ZoomSelling қаржы жағынан сәтті жоба ма?
— Иә, біз операциялық пайдаға шықтық. Қазір MRR шамамен $15 мыңға жақындап қалды, жылдық орташа көрсеткіш — $12 мыңдай. Біздің 200-ден астам тұрақты, төлем жасап отыратын жазылушымыз бар. Бір реттік клиенттер де көп, әдетте олар жаңа сатушылар. Нарықты зерттеп, маркетплейске қашан кіру керек, қандай тауар сұраныста, белгілі бір нишада не болып жатқанын түсінгісі келеді. Біз кететіндер үлесін азайту үшін сервисті кеңейтуге тырысамыз.
Ірі тапсырыс берушілерге деректермен не істеу керегін түсіндірудің қажеті жоқ, ал жаңадан кіргендерге аналитиканың өзін түсіндіріп беру керек. Ең бастысы — қай тауар өтімді болатынын ұғындыру.
— Жоба қай елдерде жұмыс істейді?
— Біздің негізгі нарықтар — Өзбекстан және Қазақстан. Өзбекстанда Uzum-мен жұмыс істейміз және Yandex Market үшін цифрлық құралдарды енгізіп жатырмыз. Қазақстанда қазір Astana Hub акселерациялық бағдарламасынан өтіп жатырмыз, сонымен қатар Kaspi мен Teez үшін сервистерді іске қостық. Алғашқы жазылушылар бар, әрі ZoomSelling-ке қосылғысы келетіндердің пайплайны да жақсы.
«Ұзақ мерзімді жоспар — Орталық Азияның барлығын қамту»
— Astana Hub акселераторына не үшін келдіңіздер? Одан не күттіңіздер?
— Біз Kaspi-ді бұрыннан бақылап жүрдік, сөйтіп былтыр осы маркетплейс бойынша нарықты талдайтын екі жоба жасадық. Бағыт солай болуы керек екенін түсіндік. Market Entry — өзбек стартаптарының Қазақстан нарығына шығуына арналған бағдарлама екенін білгенде, мұндай мүмкіндікті бірден пайдаланып қалайық дедік.
Акселерациялық бағдарлама көзқарасты кәдімгідей өзгертеді. Оны бағдарламаны өтіп жатқанда түсініп бастайсың. Екі ай бұрын оның маған не үшін қажет екенін өзіме түсіндірудің өзі қиын болар еді. Әдетте акселератордан өтпеген адамдар: «Өз бизнесімді өзім білмеймін бе, олар маған не үйретеді?» деп ойлайды. Бірақ процесс кезінде шын мәнінде көп нәрсені білмейтініңді ұғасың. Біз қазір ZoomSelling-ті Қазақстанда іске қосып қана қоймай, Өзбекстандағы өнімді де қайта қарауға шешім қабылдадық. Сауда арнасын құру әдістерін, өлшемдерді, клиенттермен жұмысты өзгерту керек.
Трекерлердің тәжірибесі күшті: олар өнімді тез қарап шығып, бірден мәніне үңіледі, дұрыс сұрақ қояды, ойлануға итермелейді, бірақ ешқашан «мынаны дәл осылай жаса» деп айтпайды. Сол арқылы фаундердің өзі өнімді жақсарта бастайды.
— Ал келесі жылы ZoomSelling-тен не күтеміз?
— Технологиялық мүмкіндіктерді арттырмақ ойымыз бар, әсіресе Uzum мен Kaspi бойынша. Соның ішінде жарнамамен көбірек жұмыс істеу керек болып тұр. Ал ауқымды, ұзақ мерзімді мақсат — бүкіл Орталық Азияны және мүмкін болса, Кавказ елдерін қамту. Келер жыл біз үшін Қазақстан жылы болмақ.
Left the Comfort of a 9-to-5 to Build a Startup That Helps Business Owners Earn More
Dmitry Kovrizhko has been in IT for 20 years. He started out working in-house, then went on to launch an outsourcing company focused on developing B2B software for e-commerce and logistics. Two years ago, while building a solution for yet another client, he ended up creating ZoomSelling, an analytics platform for marketplace sellers.
As part of the «100 Startup Stories of Central Asia» project with Astana Hub, Digital Business caught up with Dmitry to talk about why analytics matter on marketplaces, how AI hallucinations can mess with your business, and what sets beginner sellers apart from big distributors.
«The e-commerce boom in Central Asia is still going strong»
— How did your career path take shape, and what got you into IT?
— I’ve been in the industry for 20 years. I got into programming early on at university. I used to read a lot about ASP, which is Microsoft’s technology for building dynamic web pages, and BASIC, a classic programming language for beginners. I also wrote macros in VBA to automate repetitive tasks and built a few small websites along the way.
I mostly worked as a software developer when I was employed. After gaining some experience, I started my own company focused on building custom software for clients in the US and Europe. For the past 10 years, I’ve been focused on growing the B2B e-commerce side of the business. We handle large-scale projects, like integrating ERP systems and setting up logistics and warehouse management. Our clients usually need custom solutions that have to be tailored closely to their specific processes.
We opened an office in IT PARK Uzbekistan back in 2022. Clients started coming in from the local market, and now we’re fully settled in Tashkent.
— Can you talk about how you went from outsourcing projects to launching your own product, ZoomSelling?
— It happened almost by accident. In 2023, one of our clients, a large coffee machine distributor, asked us to run a project analysis on the Uzbek marketplace Uzum. We started looking into what tools were already available, but couldn’t find anything that really fit. So we ended up building our own analytics service.
Around that same time, e-commerce in Uzbekistan started booming. It felt like everything lined up. The market was growing fast, and we had a solid sales analytics solution in place. All we needed to do was turn it into a full product. That’s how ZoomSelling shifted from an internal project to our core business.
The thing is, custom B2B projects are tough. You have to spend a lot of time networking and dealing with long sales cycles just to land a single order. As ZoomSelling started picking up speed, our other areas began to slow down. We ended up keeping just a few long-time clients and projects on support.
We saw that ZoomSelling was really gaining traction, so we decided to focus on it. The e-commerce market in Central Asia is still growing fast, and there’s more than enough to go around. There’s room to grow, raise the average check, and scale out even further.
— How many people are on your team?
— The core team at ZoomSelling is just four of us — the CTO, two developers, and me as the CEO. When needed, we bring in people from other parts of the company to help out.
«We focus on helping sellers grow their expertise and knowledge, which benefits the marketplaces too»
— How does ZoomSelling work?
— We give marketplace sellers the analytics they need to grow. The platform helps them understand their niche, find the right SEO keywords, boost their product listings in search, and track important stats.
Our analytics has two parts. The first is external, meaning market data. Technically speaking, it’s just data parsing, but in simple terms, we collect and process public info. We track trends, monitor performance, and generate forecasts. There’s no need for any special permissions from marketplaces. Different platforms react to external analytics in their own way. Some are totally fine with it, others not so much. Some even set up tech barriers to block bots and tools like ours.
Take Kaspi and Teez, for example. Their data collection models are completely different. With Kaspi, you’re dealing with several million product listings, so setting up a fast and efficient way to go through all that data is technically challenging. It’s much easier to work with newer, growing marketplaces.
The second part of our analytics is internal. If sellers give us access to their account data, we work through the marketplace’s API.
Analytics services, including ZoomSelling, help sellers build their expertise and knowledge, which is a win for marketplaces too. Uzum, for example, is interested in bringing well-prepared sellers onto the platform. These sellers offer a wider range of products, go deeper into their niches, help drive prices down, and boost competition. For a marketplace, attracting buyers through a broad selection and affordable pricing is key.
— If marketplaces are interested in giving sellers access to analytics, why don’t they just build their own native tools like ZoomSelling?
— The main business of a marketplace is sales, or more precisely, earning commission from those sales. That’s their core focus. Seller tools usually come second. There are other priorities that drive order volume faster, like better search, running promotions, gamification features, or one-click purchases.
Seller analytics usually ends up pretty low on the marketplace’s priority list. We, on the other hand, stay focused and can build a more detailed and in-depth service. We give sellers full access to their data along with sales forecasts, which they’re not likely to get from the platform itself.
«Around 60 to 70 percent of our clients are beginners»
— What kind of analytics do you offer your clients?
— First off, it depends on who the client is — a big distributor, a vendor, or a solo entrepreneur just getting started. Each one has different goals and ways of working on a marketplace. Some are looking to understand the market, others want to track how their partner networks are doing, and some just want to hit steady sales.
For large retailers, it’s important to separate online and offline sales. For example, the Chinese sportswear brand Li-Ning uses ZoomSelling to analyze customer demand in different niches and to plan inventory for both online and offline channels. On top of that, our SEO and ad tools help them boost sales.
— Who’s your main type of client? Big players or smaller sellers?
— The biggest group by far is individual entrepreneurs. In Uzbekistan, around 60 to 70 percent of our clients are beginners who are just testing the market. Naturally, that’s also where we see the highest churn. A lot of them come to ZoomSelling just to get a feel for things, and there’s no guarantee they’ll actually become sellers. Most of our revenue comes from long-time sellers, and they’re not necessarily big players. What matters is that they’ve been selling steadily and successfully. They usually buy a full year of analytics right away. In that group, churn is pretty low, around 5 to 10 percent. In total, we’ve had over 200 clients purchase a subscription to the service.
«There was a case where a major clothing distributor tripled their sales»
— Big data, analytics, and sales forecasting all seem like a natural fit for AI. Do you use it in ZoomSelling?
— Yes, we do use AI for raw data analysis. And you can really see that in just a year, the quality of AI models has improved a lot. The results we get now are good enough to pass straight to the client. But there’s an important point. You have to clearly instruct the language model to rely only on your own data, not to go off into generalizations. Without a solid data source, the AI will just give vague answers or start hallucinating. We’ve also built in a chatbot that sellers can interact with directly.
Sometimes, the AI’s recommendations differ from ours. For example, when there are very few active sellers or product listings in a certain niche, the AI might interpret that as low competition. Fewer sellers must mean an easier entry point, right? But in reality, it’s not that simple.
A large number of sellers usually means the niche is easier to enter. It likely doesn’t have a dominant player. On the other hand, if two or three stores control 50 percent of the market in that category, that’s a red flag. It probably means direct distributors are running the show, and a solo entrepreneur won’t be able to compete with them.
What’s important is that our analytics doesn’t rely entirely on artificial intelligence. Even without it, the value of the product stays the same.
— How do you measure whether ZoomSelling is actually working?
— Let’s be real. There are sellers who’ve been doing well for years without using any analytics tools. But that’s happening less and less now. Tools like these help you understand your niche better, promote your products more effectively, and get a clearer picture of what your competitors are up to.
There was a case where a major clothing distributor tripled their sales thanks to ZoomSelling. It happened through a full set of improvements: updating their ads, fixing their product listings, adjusting pricing, and working on SEO. We found relevant keywords that their competitors weren’t using at all. For example, in the sneaker niche, no one was promoting their products under the keyword “Skechers.” That simple insight helped them boost their reach in a big way.
Once a store starts looking at the metrics and understands where it stands, it begins to see both the marketplace and its own product lineup differently. The seller becomes more flexible and adaptive, starts testing different approaches to ads and optimization, and works on growing the sales funnel.
For new sellers, even a simple product page audit can lead to quick results. When you improve the content, pick the right SEO keywords, and set up internal ads, things usually start to improve. Just getting the basics right can already boost sales.
«Our target markets are Uzbekistan and Kazakhstan»
— Is ZoomSelling financially successful?
— Yes, we’re in the black and operating profitably. Our MRR is getting close to $15,000, and over the past year it’s averaged around $12,000. We’ve got more than 200 regular paying subscribers. On top of that, there are plenty of one-time users. Most of them are new sellers who want to explore the market, figure out the right time to jump in, see which products are trending, and understand what’s happening in different niches. We’re working on expanding the service for this group to reduce churn.
Big clients don’t need you to explain what to do with the numbers — they already know how to use the data. But beginners usually need help just understanding the analytics in the first place. It’s important to give them a clear idea of which products are likely to sell well.
— In which countries is the project operating?
— Our target markets are Uzbekistan and Kazakhstan. In Uzbekistan, we’re working with Uzum and rolling out digital tools for Yandex Market. In Kazakhstan, we’re currently going through an acceleration program with Astana Hub, and at the same time, we’ve launched services for Kaspi and Teez. We already have our first subscribers there and a strong pipeline of businesses interested in joining ZoomSelling.
«In our long-term plans, we’re aiming to cover all of Central Asia»
— What brought you to the Astana Hub accelerator, and what were you hoping to get out of it?
— We’d been keeping an eye on Kaspi for a while and actually did two market analysis projects for that marketplace last year. So we already knew it was the right direction to move in. When we heard about the Market Entry program that helps Uzbek startups enter the Kazakh market, we jumped at the opportunity.
An accelerator program really shifts your mindset, and you only start to realize it once you’re in it. Just two months ago, I probably wouldn’t have been able to explain to myself why it was necessary. From the outside, people who haven’t been through an accelerator often think, “Come on, I know my own business. What are they really going to teach me?” But once you’re inside the program, you start to understand how much you actually don’t know. Right now, we’re not just launching ZoomSelling in Kazakhstan. We’ve also decided to rethink the product back in Uzbekistan. We need to make changes to how we build our sales funnel, track key metrics, and interact with clients.
The trackers have an incredible amount of experience. They can take a quick look at your product, immediately grasp the core of it, and ask the right questions that really get you thinking. But they never tell you what to do. And that’s the best part — it pushes you, as the founder, to figure out how to improve your product on your own.
— What’s coming to ZoomSelling in the next year?
— We’re working on making the platform more advanced, mainly to support features for Uzum and Kaspi, like better ad tools on those marketplaces. Looking further ahead, we plan to expand across all of Central Asia and maybe into the Caucasus too. Next year is definitely going to be all about Kazakhstan.
Yollanma ishdagi karyerasidan voz kechib, startap yaratdi. Uning servisi biznes egalariga ko‘proq daromad olishga yordam beradi
Dmitriy Kovrijko IT sohasida 20 yildan beri faoliyat yuritadi. U dastlab yollanma ishchi sifatida karyerasini boshlagan, keyinchalik esa e-commerce va logistika yo‘nalishlari uchun B2B-dasturlar ishlab chiqadigan autsorsing kompaniyasi ochgan. Ikki yil avval navbatdagi mijoz uchun ishlab chiqilgan yechim marketpleys-sotuvchilar uchun analitika platformasi — ZoomSelling paydo bo‘lishiga sabab bo‘ldi.
Digital Business va Astana Hub bilan hamkorlikdagi «Markaziy Osiyoning 100 startap tarixi» loyihasi doirasida Dmitriy bilan marketpleys-analitikaning ahamiyati, biznes uchun sun’iy intellekt gallyutsinatsiyalarining xavfi, shuningdek, yangi sotuvchilar va yirik distribyutorlarga yondashuvlar o‘rtasidagi farq haqida suhbatlashdi.
«Markaziy Osiyoda yirik e-commerce bozori o‘sishda davom etmoqda»
— Karyerangiz qanday rivojlandi? Sizni IT sohasiga nima olib kirdi?
— Men bu industriyada 20 yildan beri ishlayman. Universitetning ilk kurslaridan boshlab dasturlashga qiziqa boshlaganman. ASP (Active Server Pages — dinamik veb-sahifalar yaratish uchun Microsoft texnologiyasi) va BASIC (o‘quv dasturlash tillari oilasi) bo‘yicha kitoblarni berilib o‘qirdim. VBA’da (dasturlarda takrorlanuvchi amallarni avtomatlashtirish tili) makroslar yozar, kichik saytlar yaratardim.
Yollanma ishda asosan dasturchi-developer sifatida ishladim. Yetarlicha tajriba to‘plagach, AQSH va Yevropa mijozlari uchun maxsus dasturiy ta’minot yaratadigan kompaniya ochdim. So‘nggi 10 yil davomida B2B-e-commerce yo‘nalishini rivojlantiryapmiz. Katta loyihalar, masalan, ERP-tizimlarni integratsiya qilish, logistika va ombor hisobini sozlash bilan shug‘ullanamiz. Har bir mijozning jarayonlariga moslab chuqur kastomizatsiya talab qilinadigan individual yechimlarimiz bor.
2022-yilda IT PARK Uzbekistanda ofis ochdik. Bu yerda mijozlar soni ko‘payib bordi va hozir Toshkentda faoliyatimizni mustahkam yo‘lga qo‘yganmiz.
— Autsorsdan o‘z mahsulotingiz — ZoomSelling’ga o‘tish qanday kechdi?
— Bu deyarli tasodifan sodir bo‘ldi. 2023-yilda yirik qahva mashinalari distribyutori bo‘lgan bir mijoz bizdan Uzum, ya’ni O‘zbekistonning marketpleysi bo‘yicha loyiha tahlili o‘tkazishni so‘radi. Bozorda buning uchun qanday yechimlar borligini o‘rgana boshladik — mos keladigan variant topilmadi. Natijada o‘zimizning analitika servisimizni ishlab chiqdik.
Shu paytlarda O‘zbekistonda e-commerce “boom”i boshlandi. Xuddi hamma yulduzlar bir nuqtada jamlangandek: bozor o‘sishda, bizda esa savdo analitikasi bo‘yicha tayyor ishlaydigan yechim bor, uni shunchaki mahsulotga aylantirish kerak edi. Shunday qilib, ZoomSelling ichki loyihadan asosiy biznesimizga aylandi.
Masala shundaki, kastom B2B-loyihalar juda murakkab: buyurtma olish uchun uzoq vaqt davomida networking qilish, savdo siklini yurgizish kerak bo‘ladi. ZoomSelling rivojlanishi boshlangan payt bizning boshqa yo‘nalishlarimiz sustlasha boshladi — qo‘llab-quvvatlashda faqat bir necha eski loyiha va mijozlar qoldi.
ZoomSelling haqiqatan ham o‘sayotganini tushundik va e’tiborni to‘liq unga qaratishga qaror qildik. Markaziy Osiyodagi yirik e-commerce bozori o‘sishda davom etmoqda: bozor ulushi hammaga yetadi, kengayish, o‘rtacha chekni oshirish va miqyosni kengaytirish mumkin.
— Jamoada nechta odam bor?
— Aynan ZoomSelling’da asosiy jamoa to‘rt kishidan iborat: CTO, ikki nafar dasturchi va CEO sifatida men. Zaruratga qarab kompaniyaning boshqa bo‘limlaridan ham xodimlar ulanishadi.
«Biz sotuvchilarning ekspertizasi va bilimlarini oshirish ustida ishlaymiz, bu esa marketpleyslar uchun ham foydali»
— ZoomSelling qanday ishlaydi?
— Biz marketpleyslardagi sotuvchilar uchun analitik ma’lumotlar taqdim etamiz: servis savdo yo‘nalishini baholashga, SEO kalit so‘zlarini tanlashga, kartochkalarni qidiruvda ko‘tarishga, muhim statistikani yig‘ishga yordam beradi.
Analitika ikki qismdan iborat. Birinchisi — tashqi, ya’ni bozor bo‘yicha. Texnik nuqtayi nazardan oddiy qilib aytganda — bu ma’lumotlarni ajratib olish va tahlil qilish (parsing). Marketpleyslardan hech qanday ruxsat talab qilinmaydi. Biz shunchaki ochiq ma’lumotlarni o‘qib, qayta ishlaymiz: dinamika, trendlar, prognozlarni kuzatamiz. Marketpleyslarning o‘zlari bunday servislarni turlicha qabul qilishadi: ba’zilari yanada soddaroq, boshqalari esa botlarga texnik cheklovlar qo‘yishi mumkin.
Masalan, Kaspi va Teez: ularning ma’lumot yig‘ish modeli butunlay boshqacha. Kaspi’da bir necha million kartochka bor, ulardan tezkor o‘tish texnologik jihatdan murakkab. Yangi va o‘sib borayotgan marketpleyslar bilan ishlash esa osonroq.
Analitikaning ikkinchi qismi — ichki ma’lumotlar. Sotuvchilar o‘z kabineti bo‘yicha kirish huquqini berganida, biz marketpleysning API orqali ishlaymiz.
Analitika servislarining, jumladan ZoomSelling’ning vazifasi — sotuvchilarning bilim va ko‘nikmalarini oshirish. Bu marketpleyslarning o‘ziga ham foyda keltiradi. Masalan, Uzum yaxshi tayyorlangan sotuvchilarning platformaga kelishidan manfaatdor: ular assortimentni kengaytiradi, chuqurroq ishlaydi, narxlarni pasaytiradi, raqobatni oshiradi. Platforma uchun xaridorlarni kengroq va arzonroq assortiment bilan jalb qilish juda muhim.
— Agar marketpleyslar sotuvchilarga analitika berishga manfaatdor bo‘lsa, u holda nega ZoomSelling kabi o‘zlarining maxsus servislarini yaratmaydi?
— Marketpleysning asosiy biznesi — savdo. To‘g‘risi, savdolardan olinadigan komissiya. Ularning diqqat markazi ham shu yerda. Sotuvchilar uchun funksionallar ikkinchi darajali. Buyurtma hajmini tez oshiradigan vazifalar ancha ko‘p: yaxshilangan qidiruv, aksiyalar, gamifikatsiya, bir bosishda xarid funksiyasi.
Sotuvchilar uchun analitika esa platformaning ustuvorlar ro‘yxatida oxirgi o‘rinlarda turadi. Biz esa tarqalmaymiz va sotuvchiga to‘liq ma’lumot beradigan, chuqurroq va batafsil — jumladan savdo prognozlari bilan birga, servis yaratish imkoniga egamiz.
«60-70% mijozlar — yangi boshlovchilar»
— Mijozlaringizga aynan qanday analitikani taqdim etasiz?
— Avvalo, kim bizning mijozimizligini aniqlab olish muhim — yirik distribyutor, vendor yoki yangi boshlayotgan individual tadbirkor. Har birining marketpleysda ishlash bo‘yicha o‘ziga xos vazifalari va imkoniyatlari bor: kimdir bozorni tushunmoqchi, kimdir hamkor savdo tarmoqlarining samaradorligini kuzatadi, boshqasi esa barqaror savdoga chiqishni istaydi.
Yirik do‘konlar uchun onlayn va oflayn savdolarni ajratish juda muhim. Masalan, Xitoyning Li-Ning sport kiyimlari va poyabzallari brendi ZoomSelling’dan xaridorlar talabini tahlil qilish, onlayn va oflayn uchun tovar zaxirasini rejalashtirishda foydalanadi, SEO-optimallashtirish va reklama bo‘yicha vositalar esa savdoni tezlashtirishga yordam beradi.
— Asosiy mijozingiz kim — yirik distribyutorlarmi yoki kichik biznesmi?
— Eng katta guruh — yakka tartibdagi tadbirkorlar. O‘zbekistonda mijozlarimizning taxminan 60-70 foizi — yangi boshlovchilar, ular bozorni sinab ko‘rishyapti. Albatta, ularda eng katta chiqib ketish darajasi ham bor: ko‘pchilik ZoomSelling’ga shunchaki vaziyatni o‘rganish uchun kiradi. Ularning oxir-oqibat haqiqiy sotuvchiga aylanishi ham aniq emas.
Asosiy daromad esa uzoq yillik sotuvchilardan keladi — ular katta bo‘lmasa ham, muhim jihati shundaki, uzoq va muvaffaqiyatli savdo qilishadi, odatda darhol bir yilga analitika sotib olishadi. Bu guruhda chiqib ketish darajasi 5-10%.
Umuman olganda, xizmatimizga obuna bo‘lgan 200 dan ortiq mijozimiz bor.
«Katta kiyim distribyutori savdoni 3 barobarga oshirgan holat ham bo‘lgan»
— Big Data, tahlil, savdo prognozlari — bu sun’iy intellektga juda mos keladi. ZoomSelling’da undan foydalanasizmi?
— Ha, biz uni xom ma’lumotlar tahlili uchun ishlatamiz. Ko‘rinib turibdiki, bir yil ichida SI modellarning ishlash sifati sezilarli yaxshilandi — hozirgi ma’lumotlarni darhol mijozga taqdim etish mumkin. Lekin muhim shart: til modeliga aniq tushuntirish kerak, u faqat sizning ma’lumotlaringizdan foydalanishi va abstrakt fikrlamasligi shart. Ma’lumot manbasi bo‘lmasa, neyron tarmoq faqat umumiy fikrlar beradi yoki “xayoliy yoki noto‘g‘ri ma’lumot” beradi. Bizda sotuvchi bilan ishlash uchun o‘rnatilgan chat-bot mavjud.
Ba’zan SI tavsiyalari biznikidan farq qiladi. Masalan, ma’lum bir sohada faol sotuvchilar yoki mahsulot kartochkalari kam bo‘lsa, sun’iy intellekt buni shunday talqin qiladi: sotuvchilar kam — raqobat zaif. Lekin haqiqat boshqacha. Ko‘p sotuvchilar borligi sohani kiritish osonligini bildiradi: ehtimol, katta monopolist yo‘q. Agar 2-3 do‘kon sohaning 50% ulushini ushlab tursa — bu darhol “qizil bayroq”. Ehtimol, to‘g‘ridan-to‘g‘ri distribyutorlar ishlayapti va yakka tartibdagi tadbirkor ular bilan raqobat qila olmaydi.
Muhimi shundaki, bizning tahlilimiz faqat sun’iy intellektga bog‘liq emas, u bo‘lmasa ham mahsulot qiymati o‘zgarishsiz qoladi.
— ZoomSelling samaradorligini qanday hisoblash mumkin?
— Obyektiv qaraydigan bo‘lsak: yillar davomida analitiksiz ishlayotgan muvaffaqiyatli sotuvchilar ham bor. Boshqa gap shundaki, ularning soni kamaymoqda: vositalar do‘kon ishlayotgan sohani yaxshiroq tushunishga, mahsulotni samaraliroq targ‘ib qilishga va raqobatchilar holatini sifatli baholashga yordam beradi.
Katta kiyim distribyutori ZoomSelling yordamida savdoni uch barobar oshirgan bir holat bor. Bu kompleks ish natijasida bo‘ldi: reklama, mahsulot kartochkalari, narx siyosati qayta ko‘rib chiqildi, SEO optimizatsiya qilindi. Shu yo‘l bilan raqobatchilar mahsulotlari ko‘rinmaydigan relevant so‘rovlar topildi — masalan, krossovkalar sohasida hech kim “Skechers” so‘zi bo‘yicha targ‘ib qilinmagan edi. Oddiy usul bilan qamrov sezilarli oshdi.
Metrikalarni o‘rganib, koordinatalarni tushunganidan so‘ng, do‘kon marketing platformasiga va o‘z mahsulot liniyasiga boshqacha qaray boshlaydi — sotuvchi moslashuvchanroq bo‘ladi, reklama va optimizatsiya bo‘yicha turli variantlarni sinaydi, savdo jarayonini rivojlantiradi.
Yangi boshlovchi sotuvchilar uchun esa oddiy mahsulot kartochkasini audit qilish kifoya, va darhol ijobiy o‘zgarishlar ko‘rinadi. Kontent sifati, SEO kalit so‘zlarni tanlash, ichki reklama kabi bazaviy manipulyatsiyalarni amalga oshirgandan so‘ng, savdo yaxshilanadi.
«Ma’lum bozorlar — O‘zbekiston va Qozog‘iston»
— ZoomSelling moliyaviy jihatdan muvaffaqiyatlimi?
— Ha, biz operatsion daromadda ishlayapmiz. Hozir MRR taxminan $15 mingga yaqin, o‘rtacha esa yil davomida $12 ming atrofida. Bizda 200 dan ortiq doimiy to‘lovchi obunachilar bor. Shuningdek, ko‘plab bir martalik mijozlar ham mavjud — odatda, bu yangi sotuvchilar. Ular bozorni o‘rganmoqchi va tushunmoqchi: qachon marketing platformasiga kirish, qaysi pozitsiyalar dolzarb, ma’lum sohalarda nimalar sodir bo‘lmoqda. Biz ularning oqimini kamaytirish uchun xizmatimizni kengaytirishga harakat qilamiz.
Katta mijozlarga nima qilish kerakligini tushuntirish shart emas, yangi boshlovchilarga esa tahlilning o‘zini tushuntirish kerak bo‘ladi. Muhimi — ularga qaysi mahsulot ommabop bo‘lishini tushuntirib berish.
— Loyihangiz qaysi davlatlarda faol?
— Bizning ma’lum bozorlarimiz — O‘zbekiston va Qozog‘iston. Birinchi holatda Uzum bilan ishlayapmiz va Yandex Market uchun raqamli vositalarni joriy qilayapmiz. Qozog‘istonda hozir Astana Hub akseleratsiya dasturidan o‘tayapmiz va bir vaqtda Kaspi hamda Teez uchun xizmatlarni ishga tushirdik. Hozirda birinchi obunachilar bor va ZoomSellingga ulanishni istovchi mijozlarning yaxshi oqimi shakllangan.
«Global va uzoq muddatli rejalarimizda — butun Markaziy Osiyoni qamrab olish»
— Astana Hub akseleratoriga nima sabab bilan kirdingiz va undan nima kutgandingiz?
— Biz Kaspi bozorini uzoqdan kuzatib kelardik va o‘tgan yili bu marketpleys uchun ikkita bozor tahlili loyihasini amalga oshirdik. Shu yo‘nalishda harakat qilish zarurligini tushundik. O‘zbekistonlik startaplarni Qozog‘istonga chiqarish dasturi – Market Entry haqida bilganimizda esa darhol bunday imkoniyatdan foydalanishga qaror qildik.
Akseleratsiya dasturi ongni tubdan o‘zgartiradi va buning qiymatini jarayonda tushunasiz. Ikki oy oldin o‘zimga buning zarurligini tushuntirish qiyin bo‘lardi. Tashqi odamlar, akseleratorlarda ishtirok etmaganlar, ko‘pincha shunday deb o‘ylashadi: “Go‘yo o‘z biznesimni bilmayman — ulardan nima o‘rganishim mumkin?” Ammo dasturga kirganingizda tushunasizki, aslida siz hech narsani to‘liq tushunmagan edingiz. Hozir biz nafaqat ZoomSellingni Qozog‘istonda ishga tushiryapmiz, balki O‘zbekistondagi mahsulotni ham qayta tuzishga qaror qildik. Savdo “voronkasi”, metrikalar va mijozlar bilan o‘zaro aloqalarni takomillashtirish lozim.
Trakerlar ajoyib tajribaga ega: ular mahsulotni tezda o‘rganib, asosini tushunadi va to‘g‘ri savollar beradi, fikr yuritishga undaydi — lekin hech qachon “shuni qil” demaydi. Bu esa startap faunderiga o‘z mahsulotini yaxshilash imkonini beradi.
— ZoomSellingda keyingi yil nimalar paydo bo‘ladi?
— Texnologik jihatdan rivojlanish, asosan Uzum va Kaspi bozorlaridagi vazifalar uchun, xususan, ushbu platformalardagi reklama ishlari. Global va uzoq muddatli rejalarimizda – butun Markaziy Osiyo va, ehtimol, Kavkaz mamlakatlarini qamrab olish. Keyingi yil esa Qozog‘iston mavzusida kechadi.