Samir Qədirov 2010-cu ildən müxtəlif sahələrdə layihələr həyata keçirir. 2019-cu ilə qədər təkrar emal olunmuş kağızdan məhsul istehsal edən biznesi bir milyon dollar qazandı, lakin pandemiyaya davam gətirə bilmədi. İndi sahibkar Bakıda Park Hub startapını inkişaf etdirir. Bu xidmət vahid abunə ilə şəhərin müxtəlif parkinqlərindən istifadə etməyə imkan verir. 2026-cı ilin mayından etibarən Park Hub vasitəsilə 40 min dollarlıq abunə satılıb. Növbəti hədəf Almatıdır. Komanda burada fəaliyyətinin ilk ilində zərərsizlik nöqtəsinə çatmağı planlaşdırır.
Digital Business və Astana Hub-ın birgə həyata keçirdiyi «Mərkəzi Avrasiyanın 100 startap hekayəsi» layihəsi çərçivəsində Samir yeni biznes ideyasının necə yarandığından, Park Hub-ın necə qazanc əldə etdiyindən və beynəlxalq genişlənməyə niyə məhz Qazaxıstandan başlamaq qərarına gəldiyindən danışıb.
«Bakının mərkəzində maşın saxlamaq çox çətindir – fırlanırsan, fırlanırsan, amma yer yoxdur»
– Samir, sahibkarlığa necə gəldiniz?
– Hələ məktəbdə oxuyanda insanları bir araya gətirən layihələrlə maraqlanırdım. Ünsiyyət qurmağı, yeni insanlarla tanış olmağı və birgə tədbirlər təşkil etməyi sevirəm. 2010-cu ildə tələbə olarkən dostlarımla birlikdə Facebook-da «Flashmob Azerbaijan» qrupunu yaratdım. Kütləvi aksiyalar təşkil edirdik, videolarımız milyonlarla baxış toplayırdı. O vaxt Azərbaycanda cəmi 17 min Facebook istifadəçisi var idi və onların təxminən min nəfərini müntəzəm olaraq tədbirlərimizə toplayırdıq. Hərbi xidmətdən sonra layihədəki payımı satıb oradan ayrıldım.
Sonra ekstremal istirahət həvəskarları üçün Xtreme Pro icmasını yaratdım. Peşəkar hazırlığı olmayan insanlar üçün suya tullanma, vindserfinq, snoubord və digər fəaliyyətlər təşkil edirdik. Amma bu biznes mövsümi idi, ona görə də yeni ideyalar axtarmağa davam etdim.
Daha sonra GreenBaku ekoloji startapı yarandı. Təkrar emal olunmuş kağızdan korporativ məhsullar – bloknotlar, albomlar, vizit kartları istehsal edirdik. Müştərilərimiz arasında Azərbaycanın ən iri şirkətləri var idi. 2019-cu ilə qədər ilk milyon dollarımızı qazandıq. Lakin pandemiya başladı, korporativ sifarişlər dayandı və 2021-ci ildə layihəni bağlamaq məcburiyyətində qaldıq. Bu, həm ən uğurlu startapım, həm də ən böyük uğursuzluğum idi: nə sata, nə də miqyaslandıra bildiyim yeganə biznes oldu.
– Park Hub necə yarandı?
– 2022-ci ildə Azərbaycanın ən iri banklarından biri olan PASHA Bank-da inkişaf üzrə baş mütəxəssis kimi işə başladım. Ofis Bakının düz mərkəzində yerləşirdi. Burada çoxlu şirkət cəmləşib, minlərlə insan işləyir və daim tıxac yaranır. Maşın saxlamaq isə çox çətindir. Fırlanırsan, fırlanırsan, amma yer yoxdur. Parkinqin qiyməti də gündə minimum 10 dollardır. Əksər insanlar üçün bu, bahadır.
Dostum Orman Sultanlı ilə birlikdə vəziyyəti dəyişmək qərarına gəldik və Park Hub startapını yaratdıq – bu, şəhərin müxtəlif parkinqlərindən vahid abunə ilə istifadə etməyə imkan verən xidmətdir.
Samir Qədirov və Orman Sultanlı (sağda): şəxsi arxivdən
PASHA Holding-in öz innovasiya ekosistemi var: əməkdaşlar startap ideyalarını təklif edə bilirlər, şirkət isə ən perspektivli layihələri maliyyələşdirir. Bizə 20 min dollar ayırdılar. Bu vəsaitlə tətbiqin ilk versiyasını hazırladıq və əsas parkinq sistemləri ilə inteqrasiyanı maliyyələşdirdik. Nəticədə müxtəlif obyektlərin parkinq idarəetmə sistemlərinə qoşula bilən platforma yaratdıq. Hazırda komandamızda 8 nəfər var.
Bu ilin mayında Bakıda fəaliyyətə başladıq. Elə həmin vaxt işdən çıxdım və bütün diqqətimi Park Hub-a yönəltdim.
– Park Hub-ın ideyası nədir?
– Sürücü tətbiqimizdə abunə alır və ekosistemimizə daxil olan istənilən parkinqdən istifadə edə bilir. Bu, hər gün ayrıca ödəniş etməkdən həm rahat, həm də ucuzdur.
Tətbiqdə istifadəçilər parkinqlərin yerini, ora gedən marşrutu və boş yerlərin sayını görə bilirlər. Yeri əvvəlcədən bron etmək də mümkündür. Boş yer yoxdursa – sürücü onu axtarmağa vaxt itirmir.
«Ticarət mərkəzlərində parkinq yerləri saat 16:00-dək boş qalır»
– Abunə nə qədərdir və adi parkinq ödənişindən nə ilə sərfəlidir?
– Parkinqə ən çox pul xərcləyənlər avtomobilini bütün iş günü – 9-10 saat saxlayanlardır. Bakıda bu, gündə 10-13 dollar, 20 iş günü üçün isə 200-260 dollar edir. Park Hub abunəsi daha ucuz başa gəlir.
Bakıda üç tarifimiz var: 100, 120 və 150 dollar. Birinci tarif ofis işçiləri üçün nəzərdə tutulub – parkinqlərdən səhər saat 8-dən axşam saat 7-dək istifadə etmək olar. İkinci tarif sutkada 16 saat, üçüncü isə gecə-gündüz istifadə imkanı verir.
– Parkinq sahibləri üçün sizinlə işləmək niyə sərfəlidir?
– Onlara üç üstünlük təklif edirik. Birincisi – abunə satışının avtomatlaşdırılmasıdır. Hazırda sürücü parkinq üçün abunə almaq istəyəndə binanın administrasiyasına müraciət etməli, müqavilə bağlamalı və sonra hər ay ödəniş etməlidir. Biz bütün bu prosesi öz üzərimizə götürürük.
İkincisi – əlavə gəlirdir. Parkinq sahibləri əks halda boş qalacaq yerlərdən gəlir əldə edirlər.
Üçüncüsü – müştəri loyallığının artırılmasıdır. Platformamız vasitəsilə parkinq sahibi sürücüyə yalnız öz dayanacağında yer deyil, bütöv bir parkinq şəbəkəsinə çıxış təklif edə bilər. Bu, fitnes klubları şəbəkəsinə vahid abunəyə bənzəyir: bu gün evin yaxınlığındakı, sabah isə iş yerinin yanındakı klubdan istifadə edə bilərsiniz.
– Parkinq sahiblərinin gəlirini artırmağa kömək etdiyinizi deyirsiniz. Bu necə işləyir?
– Parkinqlərin doluluğu günün vaxtından asılıdır. Məsələn, ticarət mərkəzləri və otellərdə səhərlər çoxlu boş yer olur, axşam isə yer çatmır. Biznes mərkəzlərində vəziyyət əksinədir: gündüz parkinqlər dolu olur, axşam isə boşalır.
Biz parkinqləri vahid şəbəkədə birləşdiririk ki, sürücülər müxtəlif obyektlərdəki boş yerlərdən istifadə edə bilsinlər. Məsələn, gündüz biznes mərkəzində çalışan əməkdaş avtomobilini qonşu ticarət mərkəzinin parkinqində saxlaya bilər. Axşam isə ticarət mərkəzinə gələn ziyarətçi biznes mərkəzinin parkinqindən istifadə edə bilər. Beləliklə, sahiblər əks halda boş qalacaq yerlərdən gəlir əldə edirlər.
– Bütün parkinq sahibləri əməkdaşlığa hazırdır? Müqavimətlə qarşılaşmısınız?
– Reaksiya müxtəlifdir. Azərbaycanda biznes kifayət qədər konservativdir. Parkinq sahibləri boş yerlər barədə məlumatları paylaşmaqdan və endirim təklif etməkdən çəkinirlər. Belə modelin üstünlüklərini izah etmək lazım gəlir. Uber bazara ilk daxil olanda ona da etimad az idi, indi isə xidmətdən geniş istifadə olunur.
Amma tez razılaşanlar da var. Bakıdakı ən böyük ticarət mərkəzləri şəbəkəsi səhər saatlarında boş qalan yerləri doldurmaq üçün bizimlə işləməyə dərhal hazır olduğunu bildirdi. Onların 3000 parkinq yeri saat 16:00-dək boş qalır, əməliyyat xərcləri isə dəyişmir.
– İndiyədək hansı maliyyə nəticələrinə nail olmusunuz?
– Məhsulu may ayında işə saldıq. Altı ayda dövriyyə təxminən 40 min dollar oldu – bu, ayda orta hesabla 6-7 min dollar edir.
Biz müxtəlif parkinqlər üçün vahid abunə təklif edirik. Ona görə də gəlirlilik müştərilərin hansı obyektlərdən istifadə etməsindən asılıdır. Bəzi obyektlərdə pul itiririk, digərlərində isə, əksinə, yaxşı qazanırıq. Parkinq sahibləri ilə hesablaşdıqdan sonra abunələrdən daxil olan vəsaitin orta hesabla 10-15%-i bizdə qalır.
Hazırda Bakıda xidmətə 8 bina qoşulub: ticarət mərkəzləri, otellər və parkinq kompleksləri. Tətbiqdə 1400 nəfər qeydiyyatdan keçib, lakin onların hamısı ödənişli abunə almayıb. Mövsümilik də var: yayda bir çox insan tətilə gedir, buna görə parkinqə tələbat azalır. Amma bizim üçün belə dəyişikliklər gözləniləndir.
«Almatıda abunə ayda 22 min tengedən başlayacaq»
– Bakıdan başladınız. Növbəti olaraq hansı bazarlara çıxmağı planlaşdırırsınız?
– Avropa və Mərkəzi Asiya şəhərlərini nəzərdən keçiririk. İlk olaraq Almatıdan başlamaq qərarına gəldik.
Qazaxıstan regionun texnoloji baxımdan ən inkişaf etmiş bazarlarından biridir. Burada artıq tərəfdaşımız da var – parkinqlərin avtomatlaşdırılması sistemini hazırlayan Qazaxıstan şirkəti Parqour.
Parqour bizə Bakı və Almatıda işlədiyi parkinqlərə çıxış verir. Biz isə avtomatlaşdırılmış şlaqbaumları və avtomobil nömrələrini tanıyan kameraları olmayan binaların sahiblərinə onların həllərini tövsiyə edirik. Aramızda belə bir şifahi razılaşma var.
– Almatı üçün hansı qiymətlər nəzərdə tutulub?
– Üç tarif zonası olacaq. Jetisu, Turksib, Auezov və Alatau rayonlarında parkinqlərə abunə ayda təxminən 22 min tenge olacaq. Mərkəzi rayonlardakı parkinqlərə çıxış 33 min tenge, şəhərin yuxarı hissəsindəki biznes zonası da daxil olmaqla bütün şəbəkədən istifadə isə 45 min tenge olacaq.
Bazara daha rahat daxil olmaq üçün qiymətləri əlçatan saxlayırıq. Biznes mərkəzlərində çalışan əməkdaşlarla müsahibələr aparmışam. Onlar yalnız iş saatlarında parkinq üçün ayda 40-50 min tenge xərcləyirlər. Buraya şəhər daxilində digər səfərlər zamanı parkinqə çəkilən xərc daxil deyil.
Üstünlüyümüz ondadır ki, müştəri daha az pula daha çox imkan əldə edir: bir parkinq üçün abunə əvəzinə bir neçə parkinqdən istifadə edə bilir.
– Almatıda xidmət nə vaxt işə düşəcək?
– Bu ayın sonuna qədər, bəlkə də noyabrın əvvəlində. Tətbiq hazırdır – artıq ölkə seçimi düyməsini də əlavə etmişik.
Hazırda qazaxıstanlı həmtəsisçi axtarıram. Layihəmiz üçün Almatını yaxşı tanıyan və daim orada yaşayan bir insan lazımdır.
– Qazaxıstanda hansı maliyyə göstəricilərinə çatmağı planlaşdırırsınız?
– Gələn ilin sonuna qədər Almatıda 600 abunə satmağı və zərərsizlik nöqtəsinə çatmağı planlaşdırırıq. Bizim rəqəmsal məhsulumuz var: öz parkinqlərimizi tikmirik və fiziki infrastruktura sərmayə qoymuruq. Bu, xərcləri azaltmağa və zərərsizlik nöqtəsinə daha tez çatmağa imkan verir. Bundan sonra biznes mənfəət gətirməyə başlayacaq.
«Qazaxıstan layihəsinin 8%-lik payı qarşılığında 150 min dollar cəlb etmək istəyirik»
– Qazaxıstan bazarına çıxmağa necə hazırlaşırsınız?
– Hazırda B2B startaplarının Qazaxıstan bazarına çıxmasına kömək edən 12 həftəlik beynəlxalq akselerasiya proqramı – Central Eurasia Market Entry-də iştirak edirik. Bu, yerli biznes mühitini daha yaxşı anlamaq, tərəfdaşlarla əlaqələr qurmaq və bazara çıxmağa hazırlaşmaq üçün yaxşı imkandır. Proqramın sonunda Astana Hub Demo Day keçirəcək və iştirakçılar layihələrini potensial investorlara təqdim edə biləcəklər.
Qazaxıstandakı layihənin 8%-lik payı qarşılığında 150 min dollar cəlb etməyi planlaşdırırıq. İstəyirik ki, Qazaxıstandakı biznes Azərbaycan istiqamətinin hesabına maliyyələşməsin və müstəqil şəkildə inkişaf etsin. Artıq investorlarla bir neçə görüş keçirmişik. Bəzi fondlar maraq göstərib.
Bundan əlavə, Astana Hub-ın iştirakçısı olmaq imkanını da nəzərdən keçiririk. Biznesin inkişafı üçün klasterin bütün imkanlarından – infrastrukturdan, təhsil proqramlarından, ekspert dəstəyindən və texnoloji sahibkarlar icmasına çıxışdan istifadə etmək istəyirik.
Astana Hub artıq Qazaxıstan bazarına çıxışla bağlı hüquqi məsələləri aydınlaşdırmaqda bizə kömək edir: şirkətin necə qeydiyyatdan keçirilməsi, Fərdi İdentifikasiya Nömrəsinin (FİN) və elektron rəqəmsal imzanın necə alınması ilə bağlı məsləhətlər verir.
– Layihənin gələcək planları nələrdir?
– Böyük şəhərlərə fəal şəkildə çıxacağıq. İlk hədəflər Almatı və Daşkənddir, daha sonra İstanbul və Tbilisi gəlir. Paralel olaraq Yaxın Şərq bazarlarını da nəzərdən keçiririk. Artıq Qətər, BƏƏ və Səudiyyə Ərəbistanındakı akselerasiya proqramlarına müraciət edirik.
Miqyaslanma potensialı böyükdür. Çünki parkinq yeri tapmaq istənilən meqapolisdə sürücülər üçün əsl başağrısıdır. Startapımız sadəcə hansısa prosesi sürətləndirmir və ya rəqəmsal sistemlərin işini asanlaşdırmır. İnsanların hər gün qarşılaşdığı real problemi həll etməyə kömək edir.
Azərbaycanın hüdudlarından kənarda ilk addımımızı məhz Almatıda atmağımız isə bizim üçün xüsusilə xoşdur. Qardaş Qazaxıstan xalqına belə vacib bir xidmət təklif etməkdən məmnunuq və uzunmüddətli əməkdaşlığa ümid edirik.